Thực hành đọc hiểu: Thánh Gióng – tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước

Cần xem lại hướng dẫn nêu trong mục Chuẩn bị ở bài Nguyên Hồng – nhà văn của những người cùng khổ để vận dụng vào đọc hiểu văn bản Thánh Gióng – tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước bởi vì cần phải nắm được các thông tin:

- Văn bản viết về nhân vật Thánh Gióng.

- Ở văn bản này, người viết thuyết phục Thánh Gióng là một tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước.

- Để thuyết phục, người viết đã nêu lên các lí lẽ và bằng chứng cụ:

+ Thánh Gióng là tác phẩm tập trung thể hiện chủ đề đánh giặc yêu nước.

+ Các dấu mốc của cuộc đời Thánh Gióng:

Gióng ra đời kì lạ (sự tôn kính, yêu mến của nhân dân)

Gióng lớn lên cũng kì lạ (sức mạnh phi thường, sức mạnh toàn dân)

Gióng vươn vai ra trận đánh giặc (bảo vệ đất nước)

Gióng bay lên trời và dấu xưa còn lại (minh chứng của truyền thống giữ nước của dân tộc)

- PGS. TS Bùi Mạnh Nhị sinh ngày 21 – 2 – 1955, quê quán ở xã Thành Lợi, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Hiện nay, ông đang là Giảng viên cao cấp, Trường Đại học Sư phạm Tp. Hồ Chí Minh; Ủy viên Hội đồng Lý luận, Phê bình Văn học, Nghệ thuật Trung ương. Chuyên ngành chính của ông là Văn học dân gian Việt Nam.

- Một số tác phẩm đã xuất bản:

+ Sen Tháp Mười (Ca dao miền Nam về Chủ tịch Hồ Chí Minh) (1980)

+ Ca dao Dân ca Nam Bộ (Đồng tác giả), (1985)

+ Văn học dân gian: Những công trình nghiên cứu (Chủ biên) (1995)

+ Phân tích tác phẩm văn học dân gian (2012)

- Danh hiệu giải thưởng, huân huy chương: Nhà giáo Ưu tú Huân chương Lao động hạng Nhất.

- Ở phần (4) tác giả tập trung phân tích hình ảnh Gióng hoành tráng ra trận hùng dũng.

- Câu văn nêu ý nghĩa của việc Gióng nhổ tre đánh giặc: Gióng đánh giặc cả bằng cây cỏ đất nước, bằng những gì có thể tiêu diệt được giặc.

- Tác giả nêu lên sự kiện Gióng bay về trời và các dấu vết mà Gióng để lại.

+ “bất tử hóa”: Trở nên bất tử, còn mãi.

+ “Gióng hóa”: Trở thành thần, thánh chứ không chết đi, theo tín ngưỡng dân gian.

- Bằng chứng cho thấy Gióng để lại các chứng tích:

+ Dấu vết ngựa sắt phun ra lửa làm nên màu tre đằng ngà vàng áo;

+ Dấu chân ngựa thành những ao hồ chi chít;

+ Chỗ xuất quân, chỗ đoàn trẻ chăn trâu, người thợ rèn đi theo Gióng, chỗ nhổ bụi tre.

+ Hội Gióng.

- Văn bản Thánh Gióng – tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước viết về vấn đề Thánh Gióng chính là tượng đài vĩnh cửu tượng trưng cho lòng yêu nước dân tộc.

- Vấn đề ấy được nêu khái quát ở phần 1.

- Qua văn bản, em hiểu truyền thuyết Thánh Gióng có ý nghĩa: Minh chứng cho truyền thống giữ nước của dân tộc có từ rất lâu, từ đó củng cổ lòng yêu nước của mọi người.

- (2) Gióng ra đời kì lạ: Nêu ý nghĩa của sự ra đời kì lạ - biểu hiện yêu mến, tôn kính và tin rằng ra đời kì lạ thì ắt hẳn sẽ lập chiến công kì lạ.

- (3) Gióng lớn lên cũng kì lạ: Tập trung thể hiện việc góp phần nuôi Gióng là tiêu biểu cho sức mạnh toàn dân đoàn kết.

- (4) Gióng vươn vai ra trận đánh giặc: Tập trung phân tích hình ảnh Gióng hoành tráng ra trận hùng dũng.

- (5) Gióng bay lên trời và dấu xưa còn lại: Sự bất tử hóa của hình tượng Gióng và các dấu vết mà Gióng để lại là minh chứng cho câu chuyện có thật.

Văn bản Thánh Gióng – tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước là văn bản nghị luận văn học vì đã làm sáng tỏ vấn đề cần nghị luận thông qua các lí lẽ và bằng chứng mà tác giả nêu ra trong văn bản:

- Khẳng định Thánh Gióng là tác phẩm tập trung thể hiện chủ đề đánh giặc yêu nước.

- Các dấu mốc của cuộc đời Thánh Gióng và ý nghĩa của chúng:

+ Gióng ra đời kì lạ (sự tôn kính, yêu mến của nhân dân)

+ Gióng lớn lên cũng kì lạ (sức mạnh phi thường, sức mạnh toàn dân)

+ Gióng vươn vai ra trận đánh giặc (bảo vệ đất nước)

+ Gióng bay lên trời và dấu xưa còn lại (minh chứng của truyền thống giữ nước của dân tộc)