Thực hành đọc hiểu: Cô bé bán diêm

Cần xem lại những nội dung nào trong mục Chuẩn bị ở bài Ông lão đánh cá và con cá vàng để vận dụng vào đọc hiểu văn bản Cô bé bán diêm:

+ Nhận biết được các sự kiện chính và diễn biến nội dung câu chuyện được kể.

+ Xác định các nhân vật trong truyện và tìm hiểu đặc điểm tính cách của nhân vật chính (qua ngoại hình, điệu bộ, hành động, lời nói, suy nghĩ,…)

+ Chỉ ra được các chi tiết kì ảo và tác dụng của chúng trong truyện.

+ Suy nghĩ về ý nghĩa của truyện, những thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm trong đó.

+ Kết nối với hiểu biết, trải nghiệm của bản thân để vận dụng vào việc đọc hiểu truyện và rút ra những bài học, kinh nghiệm cần thiết.

+ Han-xơ Crít-xti-an An-đéc-xen (1805 – 1875) là nhà văn Đan Mạch chuyên viết truyện cổ tích cho thiếu nhi.

+ Bằng trí tưởng tượng phong phú, lãng mạn, ông đã sáng tạo nên một thế giới huyền ảo mà vẫn rất gần gũi với con người, với cuộc sống đời thường.

+ Ông quan niệm rằng: “Không có truyện kể nào hay hơn được những điều do chính cuộc sống tạo nên”.

+ Các tác phẩm chính: Cô bé bán diêm, Nàng tiên cá, Nữ thần băng giá, Chú lính chì dũng cảm,…

Những chi tiết cho biết thời gian và địa điểm em bé xuất hiện:

- Đêm giao thừa, trời rét mướt.

- Em ngồi nép trong một góc tường, giữa hai ngôi nhà, một cái xây lùi vào chút ít.

Những hình ảnh hiện lên sau mỗi lần em bé quẹt que diêm trong phần 2:

- Lần 1 xuất hiện lò sưởi bằng sắt.

- Lần 2 xuất hiện bàn ăn.

- Lần 3 xuất hiện cây thông Nô-en.

- Lần 4 xuất hiện bà đang mỉm cưởi.

- Lần 5 xuất hiện hai bà cháu vụt bay lên cao.

- Chi tiết hiện thực:

+ Không thể về nhà nếu không bán được diêm vì cha sẽ đánh em;

+ Ở nhà cũng rét mặc dầu đã nhét giẻ rách vào các kẽ hở lớn trên vách nhưng gió vẫn rít.

→ Hoàn cảnh khó khăn, nghèo khổ, không có lối thoát.

- Chi tiết mộng ảo mà nhà văn đã sáng tạo ra để khắc hoạ mơ ước:

+ Lần 1: Lò sưởi bằng sắt. → Sưởi ấm, tránh cái rét

+ Lần 2: Bàn ăn. → Ăn no, thỏa mãn cái đói.

+ Lần 3: Cây thông Nô-en → Tổ ấm, đón giao thừa như mọi người.

+ Lần 4: Bà đang mỉm cưởi. → Tình yêu thương, sự che chở

+ Lần 5: Hai bà cháu vụt bay lên cao. → Sự giải thoát khỏi tình cảnh khốn khổ.

- Nhận xét về nhân vật: Cô bé bán diêm là một cô bé đáng thương, tuy tuổi còn nhỏ nhưng đã phải tự mình đi kiếm sống. Hơn nữa, cô bé phải bán diêm giữa đêm giao thừa rét mướt không ai để ý đến em. Cô chỉ có những ước mơ khao khát có được hạnh phúc quây quần bên người yêu thương trong đêm Giáng sinh.

Ý nghĩa của câu chuyện:

- Tấm lòng nhân ái của mình với những số phận, cảnh đời nghèo khó, bất hạnh, đặc biệt là với trẻ em.

- Bài học giàu ý nghĩa về tình yêu thương giữa con người với con người trong cuộc sống.

Một số chi tiết trong văn bản để chứng tỏ truyện Cô bé bán diêm có đặc điểm của truyện cổ tích

- Kiểu nhân vật mồ côi, nghèo khổ, khó khăn.

- Cách kết thúc truyện tuy là cô bé chết thế nhưng là có “hậu” đối với cô bé. Bởi vì chỉ có cái chết thì mới có thể giải thoát em ra khỏi cảnh ngộ hiện tại.

- Ý nghĩa câu chuyện hướng đến lòng nhân ái giữa con người với con người, đồng cảm với những số phận bất hạnh.

- Cảnh ngộ đau khổ và cái chết của cô bé bán diêm gợi cho em liên tưởng đến những bạn nhỏ bất hạnh hoặc kém may mắn trong cuộc sống như những em bé mồ côi ở làng trẻ mồ côi SOS, những em bé vào hoàn cảnh một mình không nơi nương tựa,…

- Việc tốt mà em có thể làm để giúp đỡ những bạn ấy đó là chia sẻ những cuốn sách, cuốn truyện còn nguyên vẹn mà em không sử dụng nữa cho các bạn ấy.