Soạn văn 12 CTST Nguyên tiêu (Rằm tháng giêng) có đáp án

Bài thơ có hỉnh ảnh vầng trăng: Vọng nguyệt

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.

- Tác phẩm được rút ra từ tập Nhật kí trong tù (1942 - 1943).

- Nhật kí trong tù được sáng tác từ tháng 8 năm 1942 đến tháng 9 năm 1943.

- Đây là một tập thơ chữ Hán với 133 bài, sáng tác trong thời gian Hồ Chí Minh bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam ở Quảng Tây, Trung Quốc.

- Tác phẩm không chỉ ghi lại cuộc sống ở trong tù của Người mà còn nhằm tố cáo chế độ hà khắc của chính quyền Tưởng Giới Thạch.

- Dòng 1: Khai: Khai mở ý của bài thơ

à Đêm rằm tháng Giêng, trăng tròn, rất đẹp.

- Dòng 2: Thừa: Thường làm rõ thêm ý và mạch cảm xúc của phần khai

à Sắc xuân của sông, nước bầu trời chan hòa khắp không gian.

- Dòng 3: Chuyển: Chuyển ý

à Xuân của đất trời – xuân kháng chiến: bàn việc quân sự giữa nơi khói sóng hư ảo, đêm rằm.

- Dòng 4: Hợp: Kết ý

à Khuya về, con thuyền chở đầy ánh trăng xuân.

a. Cảnh đêm nguyên tiêu được gợi tả với những nét đặc trưng:

- Trăng đúng lúc tròn đầy (“nguyệt chính viên”).

- Sông xuân, nước tiếp liền với sức xuân của bầu trời (“xuân giang, xuân thuỷ, tiếp xuân thiên”).

- Hình ảnh ánh trăng rọi sáng trên không gian bao la, tràn ngập sức sống.

b. Tác dụng của hình ảnh, từ ngữ, vần, nhịp trong việc gợi tả:

- Hình ảnh cây me: Gợi lên cảm giác ấm cúng, hoài niệm, yên bình, mang vẻ đặc trưng khó lòng phôi phai.

- Vần “uyên” (duyên, chuyền, huyền): Tạo sự đằm thắm, dịu nhẹ mà thơ mộng.

- Khổ 4: Cảnh vật đặt trong không gian rộng lớn, buồn hiu, chạnh lòng. Hình ảnh cánh đồng cò lúa bay, từ láy “gấp gấp” và “phân vân” gợi lên sự vội vã, nghẹt thở.