Soạn Văn 12 Cánh diều Phân tích bài thơ Việt Bắc có đáp án

- Từ hiểu biết của em về bài thơ, liên hệ và so sánh với nội dung bài phân tích của Nguyễn Văn Hạnh :

+ Điểm giống : Sự sáng tạo trong kết cấu bài thơ – sự kết hợp giữa đối đáp ca dao và độc thoại ;Việt Bắc hiện lên rất chân thực, mang nhiều tình nghĩa, chân tình; nỗi nhớ, tình nghĩa đậm đà, đằm thắm trong bài thơ lẫn hồn thơ và giọng thơ Tố Hữu; chất hùng tráng trong những câu thơ trong buổi hành quân.

+ Điểm khác : Hai nhân vật trữ tình nhưng có thể hòa làm một ; văn bản cho em hiểu rõ hơn về điểm đổi mới, sáng tạo của nhà thơ Tố Hữu trong âm hưởng, nhịp điệu và cách diễn đạt; nghệ thuật đặc tả hình ảnh Bác trong thơ Tố Hữu; nét tài tình trong nghệ thuật đặc tả của Tố Hữu và sự đổi mới trong thơ ông.

- Tác giả Nguyễn Văn Hạnh

+ Quê quán : Điện Thọ, Điện Bàn, Quảng Nam

+ Tiểu sử : Ông sinh ra trong gia đình có truyền thống Nho học. Năm 1961, ông tốt nghiệp Khoa Ngữ văn ĐH Tổng hợp Lomonosov ở Moskva, Nga. Năm 1965, ông giữ cương vị là chủ nhiệm bộ môn lý luận văn học.

+ Vị trí : Ông không chỉ là nhà lý luận phê bình, nhà văn hóa giáo dục, mà còn là nhà chính trị - tư tưởng, người tham gia hoạt động chính trị trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa, nghệ thuật.

+ Một số tác phẩm tiêu biểu : Cơ sở lý luận văn học (4 tập, 1965-1971); Suy nghĩ về văn học (tiểu luận, 1972); Thơ Tố Hữu, tiếng nói đồng ý, đồng tình, đồng chí (chuyên luận, 1980, 1985); Nam Cao – một đời người, một đời văn (1993);.....

- Những nhận xét chủ quan của tác giả bài viết

+ Bài thơ có ý vị đậm đà, đặc biệt do nỗi nhớ

+ Cái nghĩa đặm đà, cái tình đằm thắm vốn là sở trường trong hồn thơ và giọng thơ Tố Hữu

- Tác giả muốn làm sáng tỏ những nét độc đáo, đặc sắc và sáng tạo trong bài thơ Việt Bắc

- Vấn đề được nêu ở phần mở đầu của văn bản “Tố Hữu hoàn thành bài thơ Việt Bắc,…nhịp điệu và ngôn ngữ”

- Các luận điểm của bài viết :

+ Khái quát những điểm độc đáo, sáng tạo và mới mẻ của bài thơ Việt Bắc(phần 1)

+ Biểu hiện của sự sáng tạo, mới mẻ trong bài thơ Việt Bắc qua kết cấu, từ ngữ, hình ảnh thơ, âm hưởng, nhịp điệu , cách diễn đạt, ngôn ngữ. (phần 2)

+ Hình ảnh Bác trong thơ Tố Hữu và kết luận (phần 3)

- Người viết phân tích và làm sáng tỏ ý kiến bằng các lí lẽ và dẫn chứng :

+ Tình nghĩa sâu nặng của Tố Hữu dành cho đất nước, nhân dân. Dẫn chứng qua câu nói của Tố Hữu trong cuộc trò chuyện với nhà nghiên cứu văn học người Pháp.

+ Hai nhân vật trong bài thơ tưởng chừng như tách biệt nhưng đi sâu hơn “ta” với “mình” đều hoà làm một. Qua đó thể hiện sự gắn bó, tình nghĩa thiết tha giữa kẻ đi và người ở lại. Dẫn chứng : nhà thơ thay thế chữ “mình” vào chữ “ta” ở một số câu thơ và phân tích tính hợp lý, hoà quyện của chúng.

+ Bài thơ có một ý vị đậm đà, đặc biệt do nỗi nhớ. Tác giả rút ra “Cái nghĩa đặm đà, cái tình đằm thắm vốn là sở trường trong hồn thơ và giọng thơ Tố Hữu”. Dẫn chứng : tác giả phân tích những câu thơ thể hiện tình cảm mặn nồng trong bài Việt Bắc

+ Viết về thiên nhiên Việt Bắc, thơ Tố Hữu đằm thắm như ca dao, dân ca. Tác giả chứng minh lí lẽ thông qua việc trích dẫn và phân tích các câu thơ viết về núi rừng Việt Bắc trong bài thơ.

- Nét đặc sắc trong phần 3 : Nghệ thuật đặc tả hình ảnh của Bác.

+ Dẫn chứng : Tác giả viết thêm, “nhà thơ Xuân Diệu cho đây là một bức họa”. Qua đó, tăng sức thuyết phục thông qua nhận định của một nhà thơ lớn - ông hoàng thơ tình.

+ Tác giả dùng một loạt những câu từ khẳng định như “nhà thơ đã dựng lên một bức tranh đầy chất thơ” ; “Hình ảnh, phong độ của Bác ở đây rất mực giản dị”,...nhằm thể hiện rõ ràng lập trường, quan điểm, bộc lộ ý kiến của tác giả.

- Một số câu văn thể hiện ý kiến nhận xét, đánh giá chủ quan của người viết :

+ “Nét đặc sắc cao quý của Việt Bắc chính là ở chỗ nghèo mà chân tình”

+ “Trong bài thơ, cái nghĩa đậm đà, cái tình đằm thắm vốn là sở trường trong hồn thơ và giọng thơ Tố Hữu”

+ “Bài thơ có một ý vị đậm đà, đặc biệt do nỗi nhớ”

+ “Bài thơ Việt Bắc thật sự là một trong những bài thơ hay nhất trong sự nghiệp sáng tác của Tố Hữu và trong nền thơ hiện đại của chúng ta”