Soạn Tiếng Việt 5 Cánh diều Bài 4: Có chí thì nên có đáp án

a) Lửa thử vàng, gian nan thử sức

b) Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo

- Tìm đọc thêm ở nhà

+ Chuyện: Nick Vujicic

+ Thơ: Hãy cố gắng con nhé

- 1 bài văn tả người:

Gia đình em có bốn người bố, mẹ em và một cậu em trai ngoan ngoãn. Em trai em tên là Vũ và em cũng rất yêu quý em Vũ nhất trong nhà.

Em Vũ năm nay em mới có 5 tuổi. Em Vũ ngoan lắm cho nên cả nhà ai ai cũng yêu quý em. Là con trai nên em cũng có lúc nghịch ngợm nhưng khi được cả nhà chỉ bảo là em nghe theo ngay. Mái tóc của em lưa thưa thật mềm mại biết bao nhiêu, ở lớp em cũng rất được cô giáo yêu quý. Bạn bè của Vũ cũng thích chơi với Vũ. Mỗi lần đi chơi nhà bạn gần nhà em cũng đều xin phép bố mẹ cần thận rồi mới đi. Khi em học bài thì Vũ cũng thích lắm, nó cứ chăm chú nhìn em học và cũng biết được những chữ cái mà cô giáo trong trường mầm non dạy cho. Vũ có trí nhớ cũng thật tốt, chỉ cần học vài ba lần là nó cũng đã thuộc được những câu thơ ngắn. Hay thỉnh thoảng còn đứng kể truyện cổ tích cho cả nhà nghe nữa.Những câu truyện cổ tích Vũ kể nó cũng chỉ là kể được những điểm cốt chuyện, lắm khi còn lộn xộn, kể qua một đoạn mới nhớ ra quên mất chi tiết làm cả nhà cười lăn ra.

Vũ có dáng người nhỏ nhỏ nhưng nhanh nhẹn lắm, ở lớp không ai chạy nhanh bằng nó. Ai cũng thích nói chuyện với Vũ vì Vũ lại có tính hài hước nữa.Em cũng rất quý em Vũ và tự hứa sẽ cố gắng học tập tốt để cho em Vũ noi theo.

+ Tên bài đọc: Nick Vujicic

+ Tên tác giả: Nick Vujicic

+ Cảm nhận của em: Chuyện viết về Nick Vujicic sau khi đọc câu chuyện này em cảm thấy rất khâm phục ý chí quyết tâm và nghị lực vươn lên trong cuộc sống của Nick Vujicic, dù anh là một người không được may mắn như những người khác khi không có cả chân và tay, nhưng không vì khuyết điểm đó mà Nick Vujicic từ bỏ cuộc sống này, anh đã rất cố gắng vươn lên để có thể sống một cuộc sống như những người bình thường và trở thành một diễn giả nổi tiếng.

a)

- Tác giả tả những đặc điểm ngoại hình của nhân vật như: Chiều cao, làn da, thân hình (cổ, vai, ngực, bụng, cánh tay, cặp đùi), cặp mắt, khuôn miệng, trán.

- Những đặc điểm đó được miêu tả theo trình tự từ bao quát đến chi tiết.

- Những đặc điểm gợi cho em nghĩ đến tính cách của nhân vật là làn da, thân hình, trán, miệng,…

- Những từ ngữ, chi tiết thể hiện sự quan sát tinh tế chính xác của tác giả như: Làn da rám đỏ khoẻ mạnh của những đứa trẻ lớn lên với nắng. Thân hình rắn chắc nở nang:…, cái trán hơi rô ra trông có vẻ là một tay bướng bỉnh

b)

- Tác giả tả những đặc điểm ngoại hình của nhân vật như: thân hình, mái tóc, đôi lông mày, đôi mắt.

- Những đặc điểm đó được miêu tả theo trình tự từ bao quát đến chi tiết.

- Những đặc điểm gợi cho em nghĩ đến tính cách của nhân vật như: Thân hình, tóc, đôi mắt, đôi lông mày.

- Những từ ngữ, chi tiết thể hiện sự quan sát tinh tế chính xác của tác giả như: Đôi lông mày loà xoà…, Đôi mắt…

VD: Trong tiết toán hôm qua tớ đã không theo kịp kiến thức cô dạy.

Tớ tập đi xe đạp và tớ ngã rất nhiều.

Tớ đã được điểm thấp trong bài kiểm tra vừa rồi.

…

a) Em đã không kịp ghi chép lại kiến thức cô giáo dạy trong giờ toán.

b) Khi đó em đã nghĩ rằng mình sẽ không thể hiểu được nội dung bài học hôm đó và sẽ đạt được điểm thấp trong bài kiểm tra sắp tới, nhưng sau đó em đã mượn vở bạn chép lại phần em không chép kịp và nhờ bạn giảng lại bài.

c) Em đã hoàn thành bài kiểm tra với số điểm cao.

d) Nếu gặp lại tình huống như vậy em sẽ bình tĩnh và có thể nhờ cô hoặc bạn giảng lại bài giúp em.

Trả lời

Theo em Bạch Thái Bưởi thành công và trở thành “một bậc anh hùng kinh tế” là do ông không muốn sống mãi với một cuộc sống khó khăn như hồi còn nhỏ, nên với một ý chí quyết tâm là nghị lực cố gắng ông đã thành công

a – (3)

b – (1)

c – (2)

- Điểm giống: Đều chỉ phần hoặc bộ phận dưới cùng của sự vật.

- Điểm khác:

(1) Bộ phận dưới cùng của cơ thể người hoặc động vật, dùng để đi, đứng

(2) Phần dưới cùng của một số vật, tiếp giáp và bám chặt vào mặt nền.

(3) Bộ phận dưới cùng của một số đồ dùng, có tác dụng đỡ cho các bộ phận khác

- Mẹ mới mua 5 đôi tất cao cổ.

- Cổ lọ được vẽ hoa văn trang trí tinh xảo.

- Miệng vực sâu thăm thẳm.

- Dì Tư bỏ đi mấy chiếc bát miệng đã sứt mẻ.

- Cái cưa của bố em có những chiếc răng thật sắc.

- Những chiếc răng của cái cào lúa nhà bà em nhọn hoắt.

- Tay tre vươn dài tỏa ra xung quanh.

- Anh ấy là tay bóng bàn giỏi nhất đội.

- Quả na đang mở mắt.

- Mắt cá chân em đang bị sưng to và bầm tím.

- Ở đoạn văn a, các hoạt động của nhân vật được tả theo đúng trình tự các bước để vá được một chiếc lưới, các hoạt động đấy nói lên nhân vật trong đoạn văn a là một cậu bé rất tỉ mỉ và khéo léo.

- Các câu miêu tả tính cách nhân vật trong đoạn văn b: Chấm hay làm thực sực…, Chấm ra đồng từ sáng sớm…, hòn đất ấy bầu bạn với nắng với mưa…, Những cảnh ngộ trong phim làm Chấm khóc…/ Mỗi tính cách của nhân vật được miêu tả qua những hoả động như ra đồng từ sáng sớm mồng 2, hòn đất ấy bầu bạn với nắng với mưa để cho cây lúa mọc lên hết vụ này vụ khác

- Ở đoạn văn a các chi tiết như: Tay cậu bé cầm kim tre đưa lên đưa xuống…

Ở đoạn văn b các chi tiết như: Có bữa đi xem phim, những cảnh ngộ trong phim…

- Tác giả thể hiện tình cảm đối với nhân vật qua những từ ngữ chi tiết như gọi nhân vật bằng những cái tên thân mật (cậu bé, hòn đất)

Trả lời

Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nhiệm dân gian về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội), được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hàng ngày.

Muốn khuyên bản thân mình kiên trì học tập em sẽ dùng câu tục ngữ “ Có công mài sắt có ngày nên kim” Vì câu tục ngữ này như muốn nói với chúng ta là khi chúng ta kiên trì chịu khó quyết tâm thực hiện một việc gì đó thì sẽ có ngày chúng ta đạt được thành công như mình mong ước

* Học thuộc lòng các câu tục ngữ

Bạn Hải là người bạn thân nhất của em ở lớp 5A1, em thích chơi với bạn Hải vì bạn Hải và em có rất nhiều sở thích chung

Bạn Hải có một vóc dáng cao lớn, tuy học cùng lớp và bằng tuổi nhau nhưng Hải đã cao hơn em nửa cái đầu. Hải có một bộ tóc ngắn và xoăn, bộ tóc xoăn ý là do Hải giống bố nên mới có bộ tóc xoăn tự nhiên như vậy. Bộ tóc xoăn đó của Hải rất hợp với khuôn mặt tròn của cậu ấy, nó khiến cậu ấy nổi bật hơn và khoẻ khoắn hơn.

Bạn Hải giỏi rất nhiều môn học không những thế bạn còn giỏi cả các môn thể thao. Vừa qua bạn đã là đội trưởng đội bóng đá lớp em tham gia giải bóng đá của trường, với thân hình cao lớn của mình, Hải dễ dàng lấy được bóng của các bạn đội bên, khi xảy ra va chạm Hải cũng rất bình tĩnh và vui vẻ làm hoà chứ không gây xích mích giữa hai đội. Không những thế, trong giải bóng đá vừa rồi em còn nhìn thấy ở Hải sự quyết tâm và bản lĩnh của một người chỉ huy khi hai đội phải đá luân lưu để tìm ra đội chiến thắng.

Em mong rằng tình bạn của em và Hải sẽ luôn khăng khít và bền chặt dù sau này có học cùng lớp hay không, em rất yêu quý bạn Hải.

* Tác phẩm “Tôi đi học”

Cuốn sách Tôi đi học viết bởi chàng trai viết bằng chân Nguyễn Ngọc Ký là một cuốn tự truyện cảm động và đầy cảm hứng. Được viết từ những trải nghiệm khó khăn của Nguyễn Ngọc Ký khi là sinh viên trên những giảng đường sơ tán khắc nghiệt, cuốn sách mang đến cho độc giả một cái nhìn sâu sắc về sự kiên trì, nghị lực và tinh thần vượt khó của tác giả. Tôi Đi Học là một cuốn sách rất đáng đọc với những ai muốn tìm hiểu thêm về cuộc đời của tác giả Nguyễn Ngọc Ký và cảm nhận được sự kiên trì, nghị lực, tinh thần vượt khó của một con người. Cuốn sách cũng mang đến cho độc giả những bài học quý giá về cuộc sống và giáo dục. Tôi rất khuyến khích đọc cuốn sách này.

Những câu nói hay trong tác phẩm: “Cuộc sống luôn có những biến cố, những đổi thay mà chúng ta không bao giờ biết trước. Cũng có những biến cố khiến chúng ta rơi vào ngõ cụt, không lối thoát. Nhưng với Nguyễn Ngọc Ký, biến cố vào năm 4 tuổi, khi phải trải qua một cơn sốt bại liệt, từ đó khiến đôi tay “như hai cục thịt lủng lẳng đeo vào hai bên mình” lại là một sự khởi đầu cho một cuộc đời mới. Và đó cũng là lý do để có tự truyện Tôi đi học, được xem là cuốn sách để đời của Nguyễn Ngọc Ký.”

* Nếu em là người giới thiệu:

- Em thích hình ảnh tác giả Nguyễn Ngọc Kí dùng đôi chân của mình để viết lại cuốn sách kể về thời đi học đầy vất vả của mình. Vì ở trong hình ảnh đó giúp chúng ta nhìn thấy được sự quyết tâm và nỗ lực vươn lên đáng khâm phục của tác giả Nguyễn Ngọc Kí

- Tác phẩm đó khiến em thay đổi suy nghĩ và hành động khi gặp phải những tình huống không mong muốn cũng không nên nản chí và bỏ cuộc, nên coi mỗi lần thất bại như một bài học, một kinh nghiệm tích lũy cho những lần sau

* Nếu em là người nghe

- Hình ảnh tác giả Nguyễn Ngọc Kí dùng chân viết chữ và vẫn đến trường học tập đã để lại cho em một ấn tượng đặc biệt nhất

- Suy nghĩ về cách trình bày của bạn ( HS tự nhận xét)

- Tra nghĩa:

+ Nghĩa của từ “cây” có nghĩa là thực vật có rễ, thân, lá rõ rệt, hoặc vật có hình thù giống những thực vật có thân, lá: VD Cây tre, cây đào, cây bưởi,…

+ Từ “cây” còn có nghĩa dùng để chỉ người nổi trội về một mặt nào đó trong sinh hoạt, trong cuộc sống: VD cây văn nghệ của lớp, cây làm bàn của đội bóng,…

+ Từ “cây” còn có nghĩa dùng để chỉ từng vật có thân thẳng, cao, hoặc dài (trông giống như hình thân cây): VD cây cột, cây nến, cây sào,…

- Em biết đó là các từ đa nghĩa vì từ đó có thẻ sử dụng trong các trường hợp khác nhau

- Theo em nghĩa đầu tiên được nêu là nghĩa gốc.

- Nghĩa gốc: Trong vườn ông ngoại em có một cây bưởi rất to.

- Nghĩa chuyển: Bạn Hà là cây văn nghệ của lớp em.

a) Tác phẩm “Tôi đi học” của tác giả Nguyễn Ngọc Kí đã nói về quá trình đi học vất vả gian nan của tác giả, ắt hẳn đó sẽ là một việc khó khăn đối với một người bị liệt cả 2 tay như ông khi đến trường học chữ, nhưng với ý chí nghị lực của mình ông đã luyện viết bằng chân và nỗ lực quyết tâm đến trường học chữ. Qua tác phẩm của ông giúp em nhận ra được giá trị của việc học tập cũng như sự quyết tâm và ý chí nghị lực vươn lên khỏi khó khăn để theo đuổi ước mơ của mình

b) Câu ca dao tục ngữ để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất là “Có công mài sắt có ngày nên kim” Vì câu tục ngữ này như muốn nói với chúng ta là khi chúng ta kiên trì chịu khó quyết tâm thực hiện một việc gì đó thì sẽ có ngày chúng ta đạt được thành công như mình mong ước.