Soạn Tiếng Việt 5 Cánh diều Bài 11: Cuộc sống muôn màu có đáp án

Hình 1 là khu vực Tây Bắc Bộ

Hình 2 là khu vực Tây Nam Bộ

Hình 3 là khu vực Đồng Bằng Sông Hồng

Hình 4 là khu vực Duyên Hải Nam Trung Bộ

Hình 5 là khu vực Đông Bắc Bộ

Hình 6 là khu vực Tây Nguyên

- Thời tiết: Quang cảnh "Không còn có cảm giác héo tàn, hanh hao lúc sắp bước vào mùa đông. Hơi thở của đất trời, mặt nước thơm thơm, nhè nhẹ. Ngày không nắng, không mưa."

- Con người:

+ "... không ai tưởng đến ngày hay đêm, mà chỉ mải miết đi gặt, kéo đá, cắt rạ, chia thóc hợp tác xã. Ai cũng vậy, cứ buông bát đũa lại đi ngay, cứ trở dậy là ra đồng ngay."

+ Nổi bật trong bức tranh là hình ảnh những con người chăm chỉ, mải miết, say mê với công việc, tạo nên cảnh lao động trong ngày mùa tràn đầy sức sống.

* 2 câu chuyện về vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và cuộc sống quanh em.

- Câu chuyện về bảy sắc cầu vồng

- Thơ: Việt Nam quê hương ta

* 1 bài văn tả phong cảnh

Quê hương của em là thành phố Đồng Hới - một thành phố nhỏ nằm ở cạnh bờ biển. Nhìn đâu em cũng thấy thành phố của mình thật tươi đẹp, nhưng đẹp nhất chính là con đường trải dài chạy theo bờ biển.

Đó là con đường rất dài, chạy bám sát bãi cát trắng và bãi biển xanh. Đi trên đường, em có thể tường tận cảm nhận được hương muối mặn mà từ những cơn gió thổi từ khơi xa vào. Cơn gió ấy mát rười rượi, có thể xua đi mọi muộn phiền, mệt nhọc. Để gợi lên cho người dân và khách du lịch tình cảm cho mảnh đất này, người ta đã đặc biệt làm một vỉa hè giữa con đường và bờ cát. Trên vỉa hè ấy, trồng những cây bằng lăng cao lớn, tán lá xum xuê. Mùa hoa nở, cả con đường tím lịm khiến ai đi qua cũng phải dừng lại để ngắm nghía, chụp hình. Vào chiều muộn hay sáng sớm, khi ánh nắng còn chưa quá gay gắt, thì có rất nhiều người đi dạo trên vỉa hè đó, trò chuyện và tận hưởng bầu không khí trong lành.

Phía bên kia đường, là một dãy các hàng quán bán đồ ăn, đồ lưu niệm. Nhỏ thôi, cũng chẳng có sơn hào hải vị nào mà toàn là những món ăn, đồ dùng thân quen của người dân quê em. Khách từ xa đên, ngồi trong hàng ăn tô cháo canh, ăn cái bánh lọc mà ngắm hàng bằng lăng cùng biển xa. Thật là thi vị.

Em yêu quê hương em lắm, từ những con đường, hàng cây giản dị vậy thôi. Bởi đã là quê hương xứ sở của mình thì dù đi đến tận đâu thì cũng chẳng có gì có thể sánh bằng được cả.

+ Tên bài đọc: Việt Nam quê hương ta

+ Tên tác giả: Nguyễn Đình Thi

+ Cảm nhận của em:

Việt Nam quê hương ta của Nguyễn Đình Thi là một bài thơ hay viết về đề tài quê hương, đất nước Mỗi câu thơ khiến không chỉ bản thân em mà người đọc như được chìm đắm trong kí ức về tuổi thơ, về hình ảnh thân thương quen thuộc của quê hương xứ sở. Những điều tiêu biểu cho đất nước, con người Việt Nam được tác giả khắc họa như: “biển lúa, cánh cò, đỉnh Trường Sơn, áo nâu nhuộm bùn, đất nghèo, hoa thơm quả ngọt” hiện lên thật sinh động, rõ nét. Đi kèm với những điều thân thuộc là đức tính tốt đẹp của người Việt Nam - sự vất vả, cần cù không quản ngại gian khó, nhưng vẫn giữ phẩm chất tốt đẹp. Với tình yêu quê hương nồng nàn, tác giả còn kể cho người đọc câu chuyện về truyền thống đánh giặc bảo vệ đất nước.

Bài văn có 4 đoạn

- Đoạn 1: từ đầu đến “xa lắc xa lơ chạy về bản” (Miêu tả về sự bắt nguồn của con suối)

- Đoạn 2 từ “Con suối chảy qua bản tôi” đến “câu lấy vài con mà ăn” (Miêu tả về nước suối qua 4 mùa, và cách người dân đi lại qua con suối)

- Đoạn 3 từ: “Đoạn suối chảy qua bản tôi có hai cái thác” đến “nước lững thững như kẻ nhàn rỗi dạo xuôi dòng”. (Miêu tả về con thác chảy qua suối)

- Đoạn 4: từ “Con suối đơn sơ” đến hết. (Nói lên tình cảm của tác giả đối với con suối)

Phần mở bài: Đoạn 1

Phần thân bài: Đoạn 2+3

Phần kết bài: Đoạn 4

a) Về cấu tạo: Giống với bài Con suối bản tôi vì đều có cả 3 phần mở bài, thân bài, kết bài

b) Về trình tự miêu tả: Khác với bài Con suối bản tôi khi bài này được miêu tả theo trình tự thời gian, còn bài Con suối bản tôi được miêu tả theo trình tự không gian.

Việt Nam đất nước ta ơi

Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn

Cánh cò bay lả rập rờn

Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều

(Trích “Việt Nam quê hương ta” – Nguyễn Đình Thi)

Đoạn thơ trên thuộc khổ đầu bài thơ Việt Nam Quê Hương Ta của tác giả Nguyễn Đình Thi, bộc lộ cảm xúc tự hào của tác giả trước vẻ trù phú, giàu đẹp của đất nước ta. Sự giàu đẹp và đáng yêu đó được gợi ra từ biện tu từ càng làm tăng vẻ đẹp thiêng liêng của đất nước, làm nổi bật tình cảm yêu mến, tự hào, tôn trọng, ngợi ca về vẻ đẹp trù phú, nên thơ của đất nước mình. Bởi đất nước mình đáng ngợi ca lắm với biển lúa tươi tốt dài rộng, bát ngát, mênh mông hứa hẹn một mùa no ấm, bội thu.

- Màu đỏ liên tưởng đến màu máu con tim, màu cờ Tổ quốc, màu khăn quàng đội viên

- Màu xanh liên tưởng đến màu của đồng bằng, rừng núi, biển cả, bầu trời

- Màu vàng liên tưởng đến màu lúa chín rộ, màu hoa cúc, màu nắng trời

- Màu trắng liên tưởng đến màu của trang giấy tuổi thơ, đoá hoa hồng bạch, mái tóc của bà

- Màu đen liên tưởng đến màu của hòn than, đôi mắt bé, màn đêm

- Màu tím liên tưởng đến màu hoa cà, hoa sim, chiếc khăn của chị, nét mực chữ em

- Màu nâu liên tưởng đến màu áo mẹ sờn, đất đai, gỗ rừng

Biển// luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời (1). Trời //xanh thẳm, biển// cũng

CN VN CN VN CN

xanh thẳm như dâng cao lên, chắc nịch (2). Trời // rải mây trắng nhạt, biển// mơ

VN CN VN CN

màng dịu hơi sương (3). Trời// âm u mây mưa, biển // xám xịt, nặng nề (4). Trời //

VN CN VN CN VN CN

ầm ầm dông gió, biển // đục ngầu, giận dữ (5).

VN CN VN

a) Câu đơn: Biển luôn thay đổi theo màu tuỳ theo sắc mây trời.

b) Câu ghép:

- Trời xanh thẳm, biển cũng xanh thẳm như dâng cao lên, chắc nịch

- Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương

- Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề

- Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận giữ

Các câu ghép gồm:

Vườn cây// vào đông, lá vàng// bay lả tả trên nền đất lạnh.

CN VN CN VN

Mặt trời// đã lên cao, chú//mới ra khỏi tổ.

CN VN CN VN

a) Bài văn tả cảnh về một buổi chiều ở ngoại ô, theo trình tự thời gian

b) Tác giả quan sát các sự vật bằng những giác quan như thị giác, khứu giác, thính giác, xúc giác

c) Bằng các giác quan khác nhau tác giả cảm nhận được

Thị giác: tác giả thấy được về sự thay đổi của buổi chiều ngoại ô, thấy được màu nước trong vắt,dải cỏ xanh,đồng lúa chín mênh mông…

Khứu giác: Tác giả cảm nhận được mùi thơm hơi đất, mùi hương lúa chín và hương sen

Thính giác: Tác giả cảm nhận được tiếng chim sơn ca hót, tiếng những rặng tre thì thầm trong gió

Xúc giác: Tác giả cảm nhận được không khí dịu lại rất nhanh

Đoạn 1 tả cảnh trước khi mặt trời ló rạng buổi sáng

- Hình ảnh tiêu biểu cho phong cảnh ở đoạn này là “rừng núi còn chìm trong màn đêm. Trong bầu không khí đầy hơi ẩm và lành lạnh”

Đoạn 2 tả cảnh khi mặt trời bắt đầu ló rạng, trời bắt đầu hửng sáng

- Hình ảnh tiêu biểu cho phong cảnh ở đoạn này là “ Những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, trải trên đỉnh núi phía tây những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn.

Đoạn 3 tả cảnh khi mặt trời bắt đầu nhô dần lên cao

- Hình ảnh tiêu biểu cho phong cảnh ở đoạn này là “ Mặt trời nhô dần lên cao. Ánh nắng mỗi lúc một gay gắt”

1. Em định quan sát cảnh bình minh buổi sáng. Phong cảnh đó ở quê em

2. Em quan sát phong cảnh đó vào lúc bình minh. Theo trình tự thời gian

3. Em quan sát sự thay đổi của cảnh vật xung quanh,

Quan sát màu trời thay đổi theo thời gian

4. Em quan sát bằng nhiều giác quan khác nhau

Quan sát kĩ những điểm nổi bật của phong cảnh.

5. Phiếu quan sát

- HS tự lập phiếu quan sát

Giới thiệu tác phẩm: Dạt dào sông nước

Nội dung: Cuốn sách chỉ dẫn cho độc giả những hiểu biết thú vị về địa lí Việt Nam, khơi dậy tình yêu trong mỗi người về vẻ đẹp và những di sản của quê hương đất nước. Bốn chủ đề Rừng, Biển, Núi, Sông với bốn tên gọi đầy chất thơ như: Mênh mông biển Việt, Kì vĩ núi đèo, Muôn vẻ rừng xanh, Dạt dào sông nước… được ví như bộ tranh tứ bình, được viết dưới ngòi bút đầy cảm hứng và tràn ngập tình yêu dành cho thiên nhiên đất nước Việt Nam.

a) Em thích hình ảnh thiên nhiên đất nước Việt Nam được tái hiện lại qua mỗi trang sách từ những ngọn núi, con sông…. Vì qua những trang sách đó, bản thân em cảm nhận được một thiên nhiên Việt Nam hùng vĩ tươi đẹp

b) Tác phẩm dạy cho người học về tình yêu dành cho thiên nhiên đất nước Việt Nam.

- Hình ảnh đẹp: Xúng xính áo quần, trẻ già bắt tay rất chặt, anh cấy, chị cấy, chúng em đẩy gậy, kéo co chơi đu hát lượn

- Âm thanh rộn ràng: Trống chiêng vang khắp cánh đồng, Điệu Then, đàn tính ngất ngây, Ríu rít như chim gọi bầy. Hò reo ấm cả nắng hồng

Khổ thơ cuối nói lên cảm xúc vui sướng của tác giả khi tham gia vào hội xuân, và cảm thấy tiếc nuối khi phải kết thúc hội, và cảm giác mong chờ đến hội xuân năm sau

* Học thuộc lòng bài thơ

a. Câu đơn: Những đám mây trắng đã ngả sang màu sẫm

Trên không, vài con cò về tổ trễ, đập nhanh đôi cánh trắng phau….

Câu ghép: Những tia nắng cuối cùng luyến tiếc … vạn vật trở nên buôn hơn trong bóng hoàng hôn

b. Câu đơn: Tôi ngắt một chiếc lá sồi đỏ thắm thả xuống dòng nước

Một chú nhái bén nhỏ xíu đã phục sẵn từ bao giờ…

Câu ghép: Chiếc lá thoáng tròng trành, chú nhái bén loay hoay…

a. Mùa thu, những khu vườn // đầy lá vàng xao động, trái bưởi // bỗng tròn căng chờ

TN CN VN CN VN

đêm hội trăng rằm phá cỗ.

b. Ở mảnh đất ấy, tháng Giêng, tôi // đi đốt bãi, đào ổ chuột; tháng Tám nước lên,

TN TN CN VN

tôi // đánh giậm, úp cá, đơm tép; [..]

CN VN

c. Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu //thật nhỏ bé nhưng bầy chim // vẫn

CN VN CN

thường rủ nhau về tụ hội.

VN

a)

Mùa xuân là mùa bắt đầu của một năm, cũng là mùa đẹp nhất trong năm vì mang đến cho con người không khí ấm áp, vui tươi nhất. Mùa xuân thường gắn liền với ngày Tết, thường bắt đầu từ tháng giêng và kết thúc vào tháng ba. Đây là khoảng thời gian thời tiết êm dịu, ấm áp, vẫn còn se se lạnh nhưng có ánh nắng mặt trời. Mọi người vẫn luôn mong chờ mùa xuân đến, vì được đón Tết cổ truyền, được quây quần bên nhau ấm áp. Cảnh vật mùa xuân luôn tràn đầy sức sống. Những cánh hoa đào của miền Bắc và hoa mai của miền Nam đua nhau khoe sắc, chở bao nhiêu dư vị và màu sắc của mùa xuân. Những cành cây cao vút bắt đầu nhú những mầm non xanh nõn, mượt mà như những nét chấm phá nhẹ nhàng giữa bầu trời cao trong xanh. Buổi sáng mùa xuân thật trong lành, ấm áp, gió chỉ thổi thật khẽ và những chú chim én đang từng đàn bay từ phương Nam trở về báo hiệu mùa xuân đã đến. Bầu trời dường như thoáng đãng, từng đám mây xanh trắng nối đuôi nhau trôi đi thật chậm rãi. Trong những khu vườn, những khóm rau mới trồng của mẹ xanh mướt, còn đọng lại một vài hạt sương nhỏ bé tí. Chờ khi ánh nắng mặt trời lên thì sẽ tan ra. Lũ trẻ con trong xóm vui cười hớn hở khi mùa xuân về, lại sắp thêm một tuổi, lại được nhận những phong thư lì xì. Mùa xuân thật đẹp, bởi vì mùa xuân là mùa mà vạn vật thay áo mới.

b.

Nghỉ hè, em theo bố mẹ về quê thăm ông bà. Vẻ đẹp của nơi đây khiến em vô cùng yêu thích. Vừa về đến cổng làng, em đã choáng ngợp bởi hình ảnh những dãy núi cao lớn trập trùng nối đuôi nhau chạy về nơi xa tít tắp. Và cả những thửa ruộng rộng lớn, mướt mắt một màu xanh. Về đến trong làng, em được nhìn ngắm những ngôi nhà mái ngói đỏ tươi, khiêm tốn lẩn mình dưới bóng mát của những cây bưởi, cây khế. Nhìn đâu đâu cũng là một sắc xanh mát mẻ. Ra khỏi xe, hít một hơi thật sâu cho căng tràn lồng ngực. Em say mê cái hương ngòn ngọt của hương đồng gió nội, của trái cây chín vườn, của rơm rạ giòn tan. Những cảm giác tuyệt vời ấy, chỉ có vùng nông thôn mới có thể đem đến được. Em yêu lắm quê hương mộc mạc của mình

Trả lời

Ý đúng: b, c,d

- Từ mầm non trong bài thơ được dùng với nghĩa gốc.

- Trẻ em là những mầm non tương lai của đất nước.

Mùa xuân đến mang theo biết bao nhiêu sự sống mới trở về. Thiên nhiên mùa xuân căng tràn sức sống, những mầm non cũng vậy đây là một khởi đầu mới cho cuộc sống ngập tràn màu sắc của chúng. Những mầm non nhỏ theo tiếng gọi của mùa Xuân đang dần dần hé nở. Những chiếc lá bé xíu bật khỏi chiếc vỏ khô trào đón những ánh nắng ấm áp chiếu vào, mỗi ngày những mầm non nhỏ bé đó lại lớn thêm một chút tạo nên một không gian mùa xuân thật tươi mới và ngập tràn sự ấm áp

- Câu ghép trong đoạn văn trên: Thiên nhiên mùa xuân căng tràn sức sống, những mầm non cũng vậy đây là một khởi đầu mới cho cuộc sống tràn đầy màu sắc của chúng.