Soạn Tiếng Việt 4 Cánh diều Bài 4: Kho báu của em có đáp án

* Câu chuyện

Một người ham đọc sách

Đan-tê là một nhà thơ lớn của nước Ý. Ông còn nổi tiếng là người ham đọc sách. Không đủ tiền mua sách, ông làm quen với người bán hàng để mượn sách về nhà xem.

Một hôm, người chủ quán sách không muốn cho Đan-tê mượn cuốn sách mới. Ông liền đứng tại quầy hàng để đọc, bất chấp mọi tiếng ồn ào xung quanh.

Khi ông đặt cuốn sách vừa đọc xong xuống để trả người chủ quán thì trời đã sẩm tối. Người chủ quán liền hỏi:

- Kẻ ra người vào ồn ào như vậy mà ông cũng đọc được hết cuốn sách à?

Đan-tê ngơ ngác đáp:

- Có người ra vào ồn ào ư? Tôi chỉ thấy người trong sách đi lại nói chuyện với nhau thôi!

(Theo Cuộc sống và sự nghiệp)

* Bài thơ:

TRANG SÁCH VÀO ĐỜI

Trước ngưỡng cửa cuộc đời

Trang sách và hoa phượng

Học vấn và nhớ thương

Miệt mài nuôi chí lớn

Những trang sách dày công

Giúp em nhiều kiến thức

Vào đời bằng hiện thực

Vững bước trên đôi chân

Những con số bài toán

Những dòng chữ bài văn

Sơ đồ và hình ảnh

Nhanh hiểu và dễ nhớ

Trang sách bên cửa sổ

Một bầu trời ước mong

Trang sách như bệ phóng

Nâng bước em vào đời.

(Nguyễn Đức Toàn)

* Bài văn tả cây dừa:

Trước nhà em có một cái ao, xung quanh ao được trồng nhiều loại cây cần nước nhưng trong số đó em lại thích cây dừa nhất. Những đứa bạn cùng làng của em cũng phải công nhận với em về điều đó, cây dừa giống như nhân vật chính nổi bật lên giữa khu vườn nhà. Cây dừa nhà em rất đẹp, nó không chỉ nổi bật trong khu vườn nhà thôi đâu mà nó còn nổi bật nhất cái ngôi làng này.

Mỗi khi đi học về em cũng có thể nhìn thấy cây dừa ở nhà mình từ xa, bởi cây dừa nhà em cao lắm, nhìn từ xa trông nó giống như cái chổi bị dựng ngược lên. Bố em thường trêu rằng bao giờ hai chị em em lớn để lấy cái chổi dừa xuống quét nhà cho bố, chắc hẳn lúc đó nhà sẽ rất sạch.

Thân cây dừa cao và to như cái cột nhà, bên ngoài được bọc một lớp màu nâu, nham nhám, sần sùi và nứt nẻ, chỗ lõm chỗ lồi. Từ gốc cây lên đến đỉnh ngọt sẽ có các vòng tròn cách một khoảng đều nhau, những chiếc rễ con của cây dừa giống như những chú giun đất vậy. Còn phía trên đỉnh cây, các tàu lá xòe ra trông như chiếc ô che bóng râm mát cho một góc vườn nhà, lá dừa già sẽ có màu vàng, còn lá dừa non sẽ còn màu xanh man mát.

Dưới những tàu lá đó là những trái dừa, trái dừa trên cây nhà em năm nào vào mỗi ngày hè thường rất trĩu quả, quả dừa bên ngoài có màu xanh, màu càng nhạt thì chứng tỏ là dừa non còn màu đậm thì là dừa già. Gia đình em khi hè đến thường sẽ hái cả hai loại quả xuống để uống, dừa non sẽ ăn luôn cả cùi, dừa già thì gọt đi phần vỏ nâu bên ngoài để đem đi nấu thành món ăn.

Nhờ có cây dừa mà gia đình em mỗi khi hè đến sẽ có nước để uống, dừa non để ăn mà không phải đi mua ngoài. Sân vườn nhà em cũng nhờ vậy mà trở nên mát hơn và xanh hơn. Em rất thích cây dừa này.

Em ghi vào phiếu đọc sách

- Tên bài đọc: Một người ham đọc sách.

- Một số nội dung chính của bài đọc:

+ Nhân vật: Đan – tê; người chủ quán bán sách.

+ Sự việc: Đan – tê không có tiền mua sách nên làm quen với một người bán sách để mượn sách mới về đọc./ Đan – tê không còn được cho mượn sách về nên ông đứng đọc tại cửa hàng tới khi trời tối mới về.

+ Câu văn em thích: “– Có người ra vào ồn ào ư? Tôi chỉ thấy người trong sách đi lại nói chuyện với nhau thôi.”

- Cảm nghĩ của em: Đan – tê là người ham đọc sách, không màng tới những thứ xung quanh mà chuyên tâm với niềm say mê đọc sách của mình. Em cần thiết phải học tập thói quen đọc sách và rèn luyện sự tập trung như vậy.

1. Mở bài

Giới thiệu về cây hoa mười giờ (Hoa nhà em trồng hay em nhìn thấy ở đâu?)

2. Thân bài

a. Tả khái quát:

+ Hoa mười giờ là cây thân mềm, mọng nước.

+ Thường mọc thành từng khóm, từng đám dưới mặt đất.

+ Hoa rất dễ trồng và phát triển mạnh.

b. Tả chi tiết:

+ Thân cây chỉ dài khoảng 12-30 xăng ti mét, thân rất mềm mọng nước dễ gãy đứt.

+ Lá nhỏ và nhọn dài 2 xăng-ti-mét mọc đối xứng khắp thân cây.

+ Mỗi ngọn cây cho một bông hoa, mỗi giống cây hoa mười giờ nở cho loại hoa với màu sắc khác nhau.

+ Đa số là hoa cánh mỏng, từ 5 - 6 cánh, màu tươi thắm, có hương thơm nhẹ.

c. Vẻ đẹp của hoa mười giờ:

+ Hoa mười giờ có vẻ đẹp nhẹ nhàng mà rực rỡ.

+ Được trồng nhiều ở trường học, nhà ở, công viên, đường làng.

+ Xanh tốt quanh năm và có thể ra hoa quanh năm.

3. Kết bài

+ Nêu cảm nghĩ của em về cây hoa mười giờ.

Đoạn 1: Ma-ri ham đọc sách đến nỗi cứ tan học xong, cô trốn biệt vào một góc phòng khách và say sưa đọc.

Đoạn 2: • Ma-ri mải đọc sách không nghe thấy anh chị gọi.

• Anh chị đã bày trò, xếp ba chiếc ghế nhỏ thành một hình tam giác bao quanh Ma-ri. Nếu cô cử động thì ba chiếc ghế sẽ đổ.

Đoạn 3: • Suốt hai giờ, ba chiếc ghế không đổ vì cô bất động chăm chú đọc sách.

• Khi ghế đổ, Ma-ri cười rồi cầm sách sang phòng khác đọc tiếp.

Đoạn 4: Về sau, Ma-ri trở thành nhà bác học Ma-ri Quy-ri nổi tiếng.

a) Những chi tiết cho thấy Ma-ri Quy-ri từ nhỏ rất ham đọc sách:

+ Hằng ngày, cứ tan học là cô trốn biệt vào một góc phòng khách, say sưa đọc.

+ Mải mê đọc sách đến mức không nghe thấy anh chị gọi đi chơi.

+ Ham đọc đến mức anh chị bày trò nghịch ngợm với mình mà không biết.

+ Ở yên đọc sách trong suốt 2 tiếng đồng hồ.

+ Khi ghế đổ, chỉ cười rồi lại sang nơi khác đọc sách tiếp.

b) Theo em, sự ham mê đọc sách đã góp phần vào thành công của nhà bác học Ma-ri Quy-ri:

+ Giúp cô có được nhiều kiến thức, hiểu biết sâu rộng nhiều lĩnh vực.

+ Giúp cô có khả năng tập trung, rèn đức tính chăm chỉ, cẩn thận với chữ nghĩa.

Đoạn 1: Những câu chuyện đầu tiên.

Đoạn 2: Học chữ và khám phá thế giới về sách.

Đoạn 3: Sự đam mê chinh phục các cuốn sách.

Đoạn 4: Sách đem lại nhiều cảm xúc, trải nghiệm, tưởng tượng.

Bạn nhỏ trong bài đọc cố gắng học chữ để tự mình khám phá, đọc được các câu chuyện có trong sách.

Kết quả là bảy tuổi, bạn nhỏ đã rất mê sách. Tới tám, chín tuổi có thể tự đọc hết cả rương truyện.

Em chia sẻ với bạn:

a) Những điều em đã trải qua giống như nhân vật trong bài đọc: Em đã tự mình học nấu món ăn ngon để có thể nấu cho bố mẹ. Em đã học cách làm trứng chiên, thịt luộc, trứng luộc.

b) Những điều em có thể học hỏi từ nhân vật trong bài đọc: Sự quyết tâm, chăm chỉ thực hiện một điều gì đó; rèn luyện tình yêu với sách.

Câu kể tên các tập truyện, tập thơ hoặc bài thơ trong đoạn văn:

Các tập truyện chính của ông: “Bê và Sáo”, “Chuyện hoa chuyện quả”, “Lửa vàng lửa trắng”,... Các tập thơ: “Em thích em yêu”, “Những người bạn nhỏ”, “Bạn trong vườn”,... Nhiều bài thơ thiếu nhi của Phạm Hổ có được sắc thái của đồng dao, vui tươi ngộ nghĩnh, dễ hiểu dễ nhớ, giàu tưởng tượng, có nhạc điệu, phù hợp với tâm lí trẻ thơ: “Ngủ rồi”, “Xe chữa cháy”, “Chú bò tìm bạn”,...

“Cá chép trông trăng” (còn có tên “Lí ngư vọng nguyệt”) là một trong những bức tranh tiêu biểu của tranh dân gian Hàng Trống.

“Công múa” là bức tranh cặp đôi với “Cá chép trông trăng”. Con công trong văn hoá Việt là biểu tượng của ánh sáng, hoà bình và sự thịnh vượng.

a) Đề số 1: Viết một đoạn văn nói về câu chuyện “Những hạt thóc giống”:

Điều đáng tự hào của một người chính là giữ được lòng trung thực, thật thà. Đặc biệt, con người phải dám nói lên tiếng nói thực sự của mình, không ngại khó khăn, không ngại thị phi, không ngại nguy hiểm, phải gan dạ mà thật thà thừa nhận kể cả những lỗi lầm của mình. Bởi lẽ, dù sao đi nữa đến cuối cùng sự trung thực, lòng dũng cảm vẫn luôn chiến thắng. Câu chuyện còn cho thấy sự thông minh không chỉ ở cậu bé mà còn là sự thông minh, cao tay của nhà vua.

b) Đề số 2: Viết một đoạn văn (khoảng 4 – 5 câu) nói về một bộ phim mà em đã xem

Vào tuần trước, em đã cùng gia đình xem lại bộ phim hài Táo quân Tết năm nay. Dù không phải trong không khí Tết, nhưng bản thân em rất hào hứng với các câu chuyện trong Táo quân có. Các cô, các chú diễn xuất rất duyên dáng, hài hước, gia đình em không ngừng cười vang cả nhà. Có thể kể tới một vài cô chú mà em yêu thích như: Chú Chí Trung, Chú Xuân Bắc, Chú Công Lý.

a) Một đoạn mở bài trực tiếp.

Em rất yêu thích cây hoa mười giờ, là loài cây nhỏ nhắn và tô điểm cho vườn hoa nhà em. Hoa mười giờ được mẹ em trồng đã hơn 1 năm nay.

b) Một đoạn mở bài gián tiếp.

Mỗi loài cây hoa lại mang một đặc điểm riêng, chỉ những nét thuộc về riêng loài hoa ấy. Đặc biệt, có một loài hoa chỉ nở vào khoảng lúc 10 giờ sáng, vì thế mà loài hoa ấy được gán một cái tên tượng trưng không kém: Hoa mười giờ.

- Nội dung và số câu trong đoạn kết của bài văn dưới:

+ Cảm nhận và cách nhìn của người viết với cây, các bộ phận của cây.

+ Ca ngợi sự ngon ngọt của quả.

Số câu của đoạn kết: 4 câu.

So với bài văn Cây si (trang 35):

+ Lá si giúp em liên tưởng tới người thân.

Số câu của đoạn kết: 1 câu.

Viết kết bài cho bài văn tả cây cối mà em đã lập dàn ý:

a) Một đoạn kết bài mở rộng.

b) Một đoạn kết bài không mở rộng.

**** Câu chuyện “Chiếc giỏ đựng than”* **

Ngày xưa, có một chú tiểu sống trên núi cùng với sư phụ tại một ngôi chùa nhỏ. Công việc của cậu hàng ngày đơn giản chỉ là gánh nước, nấu cơm, quét dọn bụi bặm và đọc sách cùng sư phụ của mình.

Cuộc sống cứ thế yên bình trôi qua, chú tiểu vẫn xuất sắc hoàn thành nhiệm vụ của mình chỉ riêng việc đọc sách khiến cậu cảm thấy chán nản. Một hôm chú tiểu hỏi sư phụ: “Tại sao chúng ta phải đọc nhiều sách như vậy, con thấy việc đọc sách có ích gì đâu?”.

Sư phụ nghe vậy bèn mỉm cười nói với cậu ngày mai hãy mang cái giỏ này để xách nước thay vì cái thùng hay xách bấy lâu nay. Chú tiểu mặc dù không hiểu ý nghĩa nhưng vẫn vâng lời, ngày nào cũng mang cái giỏ đi để xách nước nhưng khi về đến nơi thì bao nhiêu nước cũng chảy hết qua cái lỗ trên giỏ.

Khi cậu thắc mắc về việc này thì sư phụ nói hãy cứ tiếp tục và cậu vâng lời nhưng chẳng được bao lâu. Nỗi thất vọng ngày càng lớn khi ngày nào cũng phải làm việc vô ích này khiến cậu chán nản, đến khi không chịu được nữa cậu nói với sư phụ rằng mình không làm nữa vào ngày mai.

Sư phụ mỉm cười, bảo chú tiểu lấy cái giỏ ra đây và ôn tồn nói: “Con nghĩ việc làm của con là vô ích sao? Hãy nhìn thử xem, cái giỏ này trước kia đựng than đen nhẻm nhưng từ ngày con lấy nó để xách nước nó đã sạch trong không còn lấm lem vết than như xưa nữa.

Việc đọc sách cũng vậy, lợi ích của nó không thấy được bằng mắt, không phải ngày một ngày hai để mong thành công nhưng không có nghĩa là quá trình này trải qua vô nghĩa. Con đọc một quyển sách mỗi ngày, tâm hồn sẽ được rửa trôi một ít, đến khi đủ thì sẽ sạch bong như cái giỏ than này”.

Chú tiểu hiểu ra, thầm cảm ơn Thầy và từ đó không còn chán ghét việc đọc sách nữa.

a) Em thích hình ảnh cái giỏ đựng than. Vì đây là điều em không nghĩ tới, coi là vật bình thường và không thể hiệu quả để đựng được nước. Lời nói của sư phụ đã làm em rất bất ngờ.

b) Câu chuyện đã nói lên bài học thú vị: Đọc sách không thể đem lại một kết quả nhìn thấy bằng mắt được. Giá trị của việc đọc sách là nằm ở tâm hồn, sự ngấm và thẩm thấu ý nghĩa từ sách sẽ làm ta phát triển.

Nhân vật ông trong bài thơ nhớ những kỉ niệm thời đi học:

+ Kỉ niệm ở dưới hầm kèo.

+ Hàng xoan rắc mực tím, có đạn bom.

+ Ăn khoai nướng thay cơm.

+ Đi học đội mũ rơm cầm sách đi học.

+ Tiếng mẹ ru con; tiếng gà gáy ban mai.

Những câu thơ nói lên cảm nghĩ của nhân vật ông đối với sách giáo khoa đầu đời:

“Bao nhiêu kiến thức ở đời

Ủ vào trang sách nuôi người lớn khôn…

…Tuổi thơ ấu đã lùi xa

Càng nâng niu sách giáo khoa đầu đời

Mong con cháu được nên người

Những trang sách lại nói lời ước mơ.”

Nhân vật ông trong bài thơ mong muốn con cháu học hành và cũng yêu quý, trân trọng những cuốn sách giáo khoa. Hi vọng con cháu học được những điều bổ ích, có nhiều kỉ niệm để biết ước mơ, biết cố gắng đạt được ước mơ cho mình.

• Học thuộc lòng 3 khổ thơ đầu.

Tên một số quyển sách em đã đọc là:

a) Truyện: Totto-chan bên cửa sổ; Con mèo dạy hải âu bay; Doremon.

b) Thơ: Thơ hay Bài ca Trái đất, Góc sân và khoảng trời.

c) Sách giáo khoa: Sách giáo khoa Toán, Tiếng Việt, Đạo đức, Tự nhiên xã hội.

d) Sách phổ biến kiến thức: Hành trình vào tâm Trái đất; 365 thí nghiệm khoa học.

Bạn nhỏ cần tìm loại truyện cổ tích nào? Tìm ý đúng:

a) Truyện về tài trí và sức khoẻ của con người.

b) Truyện về nguồn gốc của các con vật.

c) Truyện về nguồn gốc của các đồ vật.

d) Truyện về đất nước Việt Nam.

Ý đúng là:

c) Đọc mục lục sách.

a) Viết lại đoạn mở bài tả cây cối mà em đã viết ở tuần trước cho hay hơn.

Phải vì một lí do mà người con gái, người mẹ của chúng ta lại yêu mến những bông hoa đến vậy. Hoa đem lại cảm giác nhẹ nhàng, thư thái từ dinh dưỡng lòng đất hoá thành những bông hoa. Hoa mười giờ là một loài hoa gây mê đắm, cuốn lấy con người ta như vậy.

b) Viết lại đoạn kết bài tả cây cối mà em đã viết ở tuần trước cho hay hơn.

Tôi yêu hoa mười giờ

Màu tím hồng nho nhỏ

Trong giờ chơi học trò

Nắng bừng lên rạng rỡ

Khi cuộc sống bận rộn, ta bỗng chợt tìm về những thứ nhỏ nhoi và đáng yêu như hoa mười giờ. Trong cuộc sống tất bật, ta sẽ cần những lúc lắng xuống, bé tí lại để nhìn ngắm những thứ nhỏ bé, đẹp xinh. Dù cao lớn lênh khênh hay thấp sát mặt đất, hoa mười giờ vẫn luôn bền bỉ, kiên cường và đúng giờ!