(Ngữ liệu ngoài sgk) Vụ mất tích kì lạ

- Về nhân vật: có nhân vật thám tử, tội phạm, nạn nhân.

- Về cốt truyện: các sự việc chứa mâu thuẫn, bí ẩn và kết thúc tác phẩm, mọi bí ẩn đã được sáng tỏ (kẻ gây án, động cơ gây án).

- Cần làm sáng tỏ: ông Hosmer Angel mất tích.

- Cốt truyện cấu trúc theo trình tự phi tuyến tính: Việc Hosmer Angel mất tích được kể trước - cuộc gặp gỡ của Mary và Hosme - chuyện ngày bố cô còn sống.

- Cấu trúc theo trình tự phi tuyến tính tạo nên sức hấp dẫn cho câu chuyện, khiến những chi tiết tưởng chừng chỉ thoáng qua nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc gợi lên sự liên tưởng, tương đồng nhằm làm rõ bản chất vụ việc.

- Quá trình điều tra:

+ Phân tích nhân vật và nguồn gốc: lắng nghe câu chuyện của Mary Sutherland và tìm hiểu về người yêu mất tích, Hosmer Angel, Holmes tỏ ra quan tâm đặc biệt đến nguồn gốc và tính cách của các nhân vật liên quan, trong trường hợp này là Mary Sutherland và cha dượng của cô, ông Windibank.

+ Phân tích chữ ký và bức thư: nhận dạng trên bức thư và chữ ký của Hosmer Angel. Việc phát hiện những đặc điểm chung giữa các bức thư của Hosmer và chữ ký đánh máy là một phần quan trọng của quá trình điều tra.

+ Gửi 2 lá thư để kiểm tra: mỗi lá đến một địa chỉ khác nhau. Một lá gửi đến một công ty để kiểm tra về Hosmer Angel, và một lá gửi đến cha dượng của Mary, ông Windibank.

+ Nghiên cứu, suy luận: phát hiện đặc điểm đặc trong thư đánh máy và chữ ký. Sự suy luận của Holmes dựa trên quan sát chi tiết và sự nhạy bén trong việc phân tích thông tin.

+ Phát hiện sự lừa dối: Sự biến mất của Hosmer Angel là một kịch bản do ông Windibank dựa trên mục đích ích kỷ và gian lận tài chính.

- Các đặc điểm nổi bật ở thám tử Hosmer.

+ Có tài quan sát: về bức thư: chữ “e” đều có những vết nhòe nhỏ, và tất cả những chữ “t” đều có dấu gạch ngang không được rõ.

+ Khả năng suy luận: lá thư đó đều được đánh máy, địa chỉ mơ hồ; Cha dượng là người hưởng lợi; Giọng nói, kính, tóc ...ngụy tạo để tìm ra sự thật: Windibank chính là Hosmer.

+ Hành động mau lẹ, quyết liệt: - Chắc chắn là như thế? - Holmes đáp, vừa lẹ làng đứng lên khoá trái cửa lại - Ông nên biết rằng tôi đã bắt được Hosmer rồi.

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Khắc họa nhân vật sinh động, cuốn hút hành động, lời nói... đối thoại, nhận xét của nhân vật phụ. Làm nổi bật tài nắng quan sát và suy luận. Đây là một yêu cầu nghiêm ngặt của truyện trinh thám.

- Bức thư đánh máy gồm 4 bức thư gửi cho Mary, một bức thư trả lời thám tử: đặc điểm ở các bức thư, gửi thư để nhận phản hồi, đối chiếu đặc điểm từ 5 bức thư, tạo hoàn cảnh để hung thủ xác nhận thư đánh máy là của mình, buộc tội bằng những bức thư.

- Vai trò, ý nghĩa của chi tiết: Thể hiện tính logic của vấn đề, tài năng phát hiện, tìm ra quy luật, sơ hở của tội phạm à Nổi bật tài năng của nhân vật thám tử Holmes; cuốn hút sự chú ý của độc giả.

- HS tự trả lời theo quan điểm cá nhân.

- Có ít nhất 2 lí lẽ, 2 dẫn chứng để bảo vệ ý kiến của mình.

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Phân tích nhân vật Windibank trong văn bản Vụ mất tích kì lạ ở phần đọc hiểu

- Hệ thống ý: Phân tích nhân vật Windibank (Hosmer) - nhân vật phạm tội trong truyện trinh thám.

+ Là kẻ hám tiền đến mất nhân cách.

+ Kẻ xảo quyệt.

+ Kẻ nhẫn tâm, tàn độc.

-> Khắc họa nhân vật sinh động, đặc sắc qua nghệ thuật tương phản từ hai điểm nhìn của Mary Sutherland (nạn nhân) trong sáng ngây thơ; điểm nhìn sắc sảo của thám tử Holmes.

-> Ý nghĩa: Lột trần bộ mặt của kẻ vô lại, truyền bức thông điệp: mọi sự mưu mẹo, sựu giả dối sẽ bị phơi bày.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.

+ Phân tích rõ nhân vật Windibank trong văn bản Vụ mất tích kì lạ ở phần đọc hiểu

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Trong Vụ mất tích kì lạ của Conan Doyle, Windibank hiện lên như một kẻ hám tiền đến mất cả nhân cách. Vì muốn chiếm đoạt khoản tiền trợ cấp của cô con gái riêng Mary Sutherland, hắn đã nhẫn tâm cải trang thành Hosmer Angel để lừa gạt tình cảm trong sáng của cô. Hắn không chỉ xảo quyệt khi dựng lên vở kịch biến mất nhằm che giấu thân phận, mà còn lạnh lùng, tàn độc khi bất chấp nỗi đau tinh thần của Mary. Sự đối lập trong cách nhìn nhận càng làm nổi bật chân dung kẻ tội phạm: với Mary, “Hosmer” là người yêu lý tưởng, còn dưới con mắt sắc sảo của thám tử Holmes, hắn chỉ là một kẻ vô lại lộ rõ bản chất qua từng chi tiết: giọng nói, chữ ký đánh máy, cặp kính màu… Việc Conan Doyle xây dựng nhân vật Windibank bằng nghệ thuật tương phản hai điểm nhìn – sự ngây thơ của nạn nhân và lý trí tỉnh táo của thám tử – đã làm tăng sức hấp dẫn cho tác phẩm. Qua đó, truyện gửi gắm thông điệp: mọi mưu mô, dối trá rồi cũng sẽ bị phơi bày dưới ánh sáng của công lý.

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 500 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Trình bày suy nghĩ về vai trò của những người thám tử/cảnh sát trong bối cảnh hiện đại - thế giới là ngôi nhà phẳng.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Nêu vấn đề: vai trò của những người thám tử/cảnh sát trong bối cảnh hiện đại - thế giới là ngôi nhà phẳng.

- Tầm quan trọng của vấn đề.

* Thân bài:

- Làm rõ cách hiểu về những người thám tử/cảnh sát.

+ Cách hiểu: HS tự làm.

+ Biểu hiện trong đời sống.

- Vai trò của những người thám tử/cảnh sát trong thời đại công nghệ.

+ Tội phạm phức tạp: ẩn trong xã hội, tội phạm xuyên quốc gia; lừa đảo qua mạng..

- Phát hiện, ngăn chặn.

+ Cảnh báo với người dân.

+ Giữ nghiêm minh cho xã hội, bình yên cho xã hội.

- Cái nhìn cá nhân đối với những người thám tử/cảnh sát chân chính.

+ Đánh giá cụ thể về tài năng, phẩm chất cần có của thám tử/cảnh sát.

+ Thái độ, tình cảm...

* Kết bài:

- Khẳng định sự cần thiết của thám tử/cảnh sát trong xã hội hiện đại.

- Sự cống hiến, sự hi sinh của thám tử/cảnh sát trong xã hội hiện đại.

Bài viết tham khảo

Trong truyện Vụ mất tích kì lạ của Arthur Conan Doyle, thám tử Sherlock Holmes đã nhanh chóng lật tẩy bộ mặt giả dối của kẻ phạm tội Windibank, mang lại công lý cho người bị hại. Câu chuyện ấy gợi ra một vấn đề có ý nghĩa sâu sắc trong đời sống hôm nay: vai trò của những người thám tử, cảnh sát trong bối cảnh hiện đại – khi thế giới trở thành “ngôi nhà phẳng”, không còn khoảng cách về không gian, thông tin. Đây là vấn đề quan trọng vì nó liên quan trực tiếp đến sự an toàn, công bằng và niềm tin của con người trong xã hội.

Thám tử hay cảnh sát là những người trực tiếp điều tra, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật. Nếu như trong truyện trinh thám xưa, họ xuất hiện với hình ảnh tài trí, sắc sảo để phá án, thì trong đời sống thực, họ chính là lực lượng nòng cốt bảo vệ trật tự và công lý. Ngày nay, khi khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ, tội phạm không chỉ tồn tại trong các ngõ ngách của đời sống thực mà còn ẩn mình trên không gian mạng, hình thành những đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, tội phạm tài chính, tội phạm công nghệ cao… Chúng hoạt động tinh vi, có sự liên kết chặt chẽ, gây ra những thách thức to lớn cho công tác điều tra.

Trong bối cảnh đó, vai trò của thám tử và cảnh sát càng trở nên quan trọng. Họ không chỉ phát hiện, điều tra, ngăn chặn tội phạm mà còn kịp thời cảnh báo cho người dân về những thủ đoạn lừa đảo mới, góp phần xây dựng xã hội an toàn, minh bạch. Nhờ có họ, trật tự xã hội được giữ vững, pháp luật được thực thi, và niềm tin của con người vào công lý được củng cố. Đặc biệt, người thám tử, cảnh sát chân chính cần hội tụ nhiều phẩm chất: trí tuệ sắc bén, bản lĩnh vững vàng, lòng dũng cảm, sự kiên trì và tinh thần nhân đạo. Họ không chỉ làm việc bằng kiến thức và kỹ năng mà còn bằng cả tâm huyết và trách nhiệm với cộng đồng.

Trong thời đại toàn cầu hóa, khi thế giới như “ngôi nhà phẳng” không còn ranh giới, những người thám tử, cảnh sát chính là “lá chắn” bảo vệ cuộc sống bình yên cho mỗi người dân. Sự cống hiến và hi sinh thầm lặng của họ xứng đáng được trân trọng, bởi nhờ họ mà công lý luôn được thực thi, và xã hội ngày càng văn minh, an toàn hơn.