Đáp án và lời giải
(Ngữ liệu ngoài sgk) Vì sao bầu trời lúc bình minh và hoàng hôn thường có màu sắc đẹp?
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Phương pháp giải
Đọc kĩ văn bản và xác định thông tin cơ bản
Lời giải chi tiết
| (Những) thông tin cơ bản của văn bản | Các chi tiết góp phần hỗ trợ thể hiện những thông tin cơ bản |
|---|---|
| Cách thức Trái Đất di chuyển trong không gian và tạo ra ngày – đêm | - Chi tiết về cách trình bày đề mục “Trái Đất di chuyển trong không gian” - Chi tiết về cách Trái Đất vừa tự xoay quanh mình vừa xoay vòng quanh Mặt Trời. - Chi tiết ánh sáng từ Mặt Trời đến Trái Đất có bước sóng khác nhau. - Chi tiết hình ảnh minh họa về thứ tự sắp xếp bước sóng của các loại ánh sáng |
| Trái Đất được bao bọc bởi bầu khí quyển xung quanh mình. | - Chi tiết về cách trình bày đề mục “Trái Đất được bao bọc bởi khí quyển của mình”. - Chi tiết về sự cấu tạo bầu khí quyển của Trái Đất. |
| Cách thức diễn ra hiện tượng “phân tán ánh sáng” khi các chùm sáng từ Mặt Trời đến Trái Đất. | - Chi tiết về cách trình bày đề mục “Khí quyển “chơi đùa” với ánh sáng”. - Chi tiết về cách thức các phân tử trong khí quyển của Trái Đất kết hợp với ánh sáng và đầy ánh sáng qua lại giữa các phân tử, tạo nên hiện tượng “phân tán ánh sáng”. - Chi tiết về các ánh sáng có bước sóng ngăn và bước sóng dài, minh họa về bước sóng của ánh sáng xanh dương. |
| Nguyên nhân bầu trời lúc bình minh và hoàng hôn thường có màu sắc rực rỡ và đẹp mắt. | - Chi tiết về cách trình bày đề mục “Màu sắc lúc bình minh và hoàng hôn”. - Chi tiết về quãng đường của ánh sáng từ Trái Đất đến Mặt Trời vào lúc bình minh và hoàng hôn. - Chi tiết về sự phân tán ánh sáng xanh dương và ánh sáng đỏ, cam, vàng vào lúc bình minh và hoàng hôn. |
- Các chi tiết của văn bản ở cả phương diện hình thức (cách trình bày đề mục, sử dụng hình ảnh minh họa) và nội dung (các chi tiết được trình bày cụ thể trong từng phần của văn bản) cùng tập trung, hướng đến việc làm rõ và nổi bật các thông tin cơ bản. Ngược lại, các thông tin cơ bản cũng góp phần định hướng việc lựa chọn, sử dụng các chi tiết trong văn bản.
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Phương pháp giải
Chú ý nghệ thuật sử dụng từ ngữ
Lời giải chi tiết
- Đặc điểm của cách sử dụng ngôn ngữ trong văn bản Vì sao bầu trời lúc bình minh và hoàng hôn thường có màu sắc đẹp? cho thấy đây là văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên.
- Lí giải:
+ Một số từ ngữ thuộc chuyên ngành khoa học thiên văn như: hành tinh, không gian, Mặt Trời, Trái Đất, khí quyển,….; chuyên ngành quang học như: ánh sáng, bước sóng, phân tán ánh sáng,….
+ Động từ/ cụm động từ miêu tả hoạt động hoặc trạng thái như: xoay, lặn, mọc, khuất, quay, bao bọc, phân tán, va đập,…
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Phương pháp giải
Đọc kĩ đoạn trích và xác định cách trình bày thông tin
Lời giải chi tiết
- Cách trình bày thông tin của đoạn trích: so sánh, đối chiếu.
- Tác dụng của trình bày thông tin ấy: giúp người đọc hình dung rõ hơn sự khác nhau về cách di chuyển của Trái Đất trong không gian và vị trí của người đứng trên Trái Đất so với Mặt Trời vào thời điểm hoàng hôn và bình minh.
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về phương tiện phi ngôn ngữ
Lời giải chi tiết
- Loại phương tiện phi ngôn ngữ mà văn bản sử dụng: hình ảnh.
- Hiệu quả biểu đạt trong văn bản: làm cho thông tin của văn bản trở nên trực quan, rõ ràng hơn, giúp người đọc để hình dung hơn nội dung văn bản.
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Phương pháp giải
Liên hệ thực tế
Lời giải chi tiết
- Việc hiểu biết về những thông tin đã cho em những thông tin bổ ích và thú vị về thế giới tự nhiên.
- Quan niệm cho rằng con người có thể chế ngự, kiểm soát và khai thác thiên nhiên để phục vụ cho cuộc sống của mình là quan niệm đúng. Bởi con người đã có thể sử dụng những tài nguyên thiên nhiên để phục vụ nhu cầu sống của con người.