(Ngữ liệu ngoài sgk) Tuổi thơ im lặng

- HS có thể chỉ ra bốn từ láy trong các từ láy sau: khum khum, vất vả, xám xịt, lỗ rỗ, đầy đặn, lấm tấm, tất bật, lành lặn, giữ gìn...

- Thành ngữ: “dầm sương dãi nắng”

- Giải thích thành ngữ: Chỉ những khó khăn, vất vả... mà người bố phải trải qua.

- Câu ghép:

+ Cái ống câu nhẵn mòn, cái cần câu bóng dấu tay cầm...

+ Con chỉ biết cái hòm đồ nghề cắt tóc sực mùi dầu máy tra tông-đơ, cái ghế xếp bao lần thay vải, nó theo bố đi xa lắm.

- Tình cảm của nhà văn dành cho người bố của mình:

+ Quan tâm, thấu hiểu, thông cảm sâu sắc nỗi đau của đôi chân bị bệnh của bố.

+ Thương xót người bố vì nghề nghiệp đến yếu mòn sức lực.

+ Đoạn trích còn cho thấy sự trân quý, biết ơn bố vô cùng vì sự vất vả, khó nhọc mà bố đã trải qua để lo cho con có được cuộc sống đủ đầy.

Gơi ý:

a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

- Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

- Đảm bảo dung lượng khoảng 5 – 7 câu.

b. Xác định đúng yêu cầu của đoạn văn: cảm nhận về đôi bàn chân bố trong đoạn trích.

c. Hệ thống ý

- Những hình ảnh miêu tả đôi bàn chân bố.

- Nêu nhận xét.

- Cảm nghĩ của em về đôi bàn chân đó.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chỉnh, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Bố cục rõ ràng, lời văn giàu hình ảnh, cảm xúc.

Đoạn văn hoàn chỉnh

Đôi bàn chân của bố trong đoạn trích thật đặc biệt và để lại nhiều xúc động. Đó là đôi chân “xám xịt, lỗ rỗ, khuyết một miếng, mu bàn chân mốc trắng, bong da từng bãi” – dấu tích của bao tháng ngày lam lũ, vất vả mưu sinh. Đôi bàn chân ấy đã dầm mưa dãi nắng, chịu bao đau nhức, thậm chí thành bệnh vì cuộc mưu sinh nhọc nhằn. Nhưng chính đôi bàn chân khổ cực ấy đã đưa bố đi khắp nơi để nuôi sống gia đình, nuôi dưỡng tuổi thơ của con. Cảm nhận về đôi bàn chân bố, em thấy hiện lên sự hi sinh thầm lặng và tình thương vô bờ của cha dành cho con. Đó là hình ảnh giản dị nhưng vô cùng cao cả, khiến em kính trọng và biết ơn cha vô cùng.

Gợi ý:

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự

- Học sinh biết tạo lập một bài văn tự sự đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: kể lại một kỉ niệm sâu sắc về bạn bè, thầy cô hoặc người thân.

c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau

* Mở bài:

- Giới thiệu được kỉ niệm của bản thân với bạn bè, thầy cô hoặc người thân khiến em nhớ nhất.

- Nêu được cảm nghĩ chung về kỉ niệm đó.

* Thân bài:

- Ấn tượng của em về người đó (Ngoại hình, tính cách,…).

- Giới thiệu thời gian, không gian xảy ra câu chuyện và những nhân vật có liên quan.

- Kể lại các sự việc trong câu chuyện theo trình tự hợp lí (thời gian; không gian; nguyên nhân – kết quả; mức độ quan trọng của sự việc,…)

- Kết thúc câu chuyện và suy ngẫm của bản thân.

* Kết bài:

- Nêu cảm nghĩ của bản thân.

- Rút ra bài học từ câu chuyện/ Lời khuyên dành cho mọi người.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

Bài viết hoàn chỉnh

Trong cuộc đời mỗi con người, có lẽ ai cũng có những kỉ niệm đáng nhớ gắn với gia đình, thầy cô hoặc bạn bè. Với em, kỉ niệm sâu sắc nhất chính là những ngày em bị ốm và được mẹ tận tình chăm sóc.

Em vẫn nhớ hôm đó, em lên cơn sốt cao ngay trong giờ học. Cả người nóng bừng, đầu óc quay cuồng, bạn bè lo lắng gọi thầy cô đưa em về. Khi thấy em, mẹ hốt hoảng ôm chặt vào lòng rồi vội vã chở đến bệnh viện. Suốt quãng đường, gương mặt mẹ hốc hác, ánh mắt đầy lo âu. Trong những ngày em nằm viện, mẹ gần như không rời khỏi giường bệnh. Mẹ thức trắng đêm canh chừng từng cơn sốt, nấu cháo, mua thuốc, rồi nhẹ nhàng lau trán cho em. Nhiều khi em ngủ say, mở mắt tỉnh dậy vẫn thấy mẹ ngồi bên cạnh, tay cầm chiếc quạt giấy phe phẩy để em được dễ chịu hơn. Nhìn mái tóc mẹ rối bời và đôi mắt trũng sâu vì thiếu ngủ, lòng em nghẹn ngào, thương mẹ vô hạn.

Kỉ niệm ấy đã để lại trong em một ấn tượng không thể nào quên. Em hiểu rằng tình mẹ dành cho con là vô bờ bến, không gì có thể sánh được. Từ đó, em tự nhủ phải chăm ngoan, học giỏi, trở thành người con hiếu thảo để mẹ luôn yên lòng.

Quả thật, tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng và cao cả nhất trong cuộc đời. Kỉ niệm về những ngày mẹ chăm sóc em khi ốm đau sẽ mãi là ngọn lửa ấm áp, tiếp thêm sức mạnh để em vững bước trong tương lai.