(Ngữ liệu ngoài sgk) Trên sông truyền hịch (2)

- Chi tiết “Tiếng hò náo nức lòng người xiết bao. Trần Quốc Tuấn lên mui thuyền. Sông bao la chan hòa ánh nắng. Thăng Long từ từ xa dần, và trong tâm hồn vị tướng già bỗng đinh ninh lời thề khải hoàn với kinh thành yêu dấu” ở cuối đoạn trích, miêu tả cảnh, tả tâm hồn của Trần Quốc Tuấn trong buổi ra quân diệt giặc Nguyên Mông

- Giúp ta hiểu về nhân vật Trần Quốc Tuấn Không chỉ là một vị tướng tài giỏi, Quốc Tuấn còn là bậc trung quân ái quốc, trọng chữ tín, có quyết tâm cao, có tấm lòng yêu nước thương dân sâu sắc, luôn tin tưởng vào chiến thắng của quân ta.

- Khẳng định tuổi trẻ dù ở bất cứ thời nào cũng đều phải có trách nhiệm với non sông, đất nước. Tuổi trẻ xưa, khi đất nước có chiến tranh: chăm chỉ luyện tập; sẵn sàng đánh giặc mà không cần đợi tuổi; sẵn sàng tham gia quân đội khi đủ tuổi, tin tưởng vào lãnh tụ chân chính…

- Tuổi trẻ hôm nay được sinh ra và trưởng thành trong bối cảnh đất nước hòa bình, được sống và hưởng thụ những thành quả mà biết bao thế hệ cha ông đã đổi lấy bằng cả xương máu và trí tuệ, cần:

+ Nhận thức rõ trách nhiệm với Tổ quốc, chăm chỉ học tập và rèn đức luyện tài; tích cực tham gia các phong trào yêu nước, góp phần vào công cuộc xây dựng, phát triển đất nước...

+ Khi đất nước có khó khăn, cần hướng về Tổ quốc để bảo vệ nền độc lập dân tộc,...

+Thực hiện nghĩa vụ quân sự, sằn sàng lên đường khi Tổ quốc cần.

Gợi ý:

a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

- Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

- Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

b. Xác định đúng yêu cầu của đoạn văn: tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước và tài cầm quân của Trần Quốc Tuấn.

c. Hệ thống ý

- Nhân vật: Trần Quốc Tuấn – vị tướng tài ba, giàu lòng yêu nước.

- Tinh thần trách nhiệm: Ông được vua Nhân Tông trao toàn quyền chỉ huy, thề không để nhục mệnh nhà vua, cảm nhận sứ mệnh nặng nề trên vai.

- Lòng yêu nước: Trước cảnh giặc xâm lăng, ông luôn hướng tâm trí và sức lực cho việc bảo vệ Tổ quốc.

- Tài cầm quân: Quan sát đội hình, điều quân xuất trận một cách nghiêm ngặt, phối hợp nhịp nhàng với các tướng, chuẩn bị thuyền cờ, trống nhịp xuất quân.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chỉnh, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Bố cục rõ ràng, lời văn giàu hình ảnh, cảm xúc.

Đoạn văn tham khảo

Trong đoạn trích “Trên sông truyền hịch”, Trần Quốc Tuấn hiện lên là vị tướng vừa tài ba, vừa trung thành với đất nước. Khi được vua Nhân Tông trao quyền xuất quân, ông không chỉ nhận thức rõ trọng trách nặng nề mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm tuyệt đối với sứ mệnh bảo vệ Tổ quốc. Trước đội quân chỉnh tề, Trần Quốc Tuấn quan sát kỹ lưỡng, điều khiển các cánh quân và phối hợp nhịp nhàng với các tướng lĩnh, từ việc cắm cờ tiết chế đến trống nhịp xuất quân, tất cả đều toát lên tài cầm quân điêu luyện. Lòng yêu nước của ông thể hiện rõ qua từng hành động, từng lời thề khải hoàn với kinh thành yêu dấu, ánh lên quyết tâm chiến thắng giặc xâm lược. Hình ảnh Trần Quốc Tuấn lên mui thuyền, hứng trọn ánh nắng trên sông, hòa nhịp với tiếng hò của quân sĩ, khiến người đọc cảm nhận được tinh thần hăng hái, khí thế hào hùng của một vị tướng kiên trung, luôn đặt lợi ích đất nước lên trên hết. Qua đó, ông trở thành biểu tượng của lòng trung thành, tài năng và tinh thần yêu nước của con người Việt Nam trong những thời khắc cam go của lịch sử.

Gợi ý:

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự

- Học sinh biết tạo lập một bài văn tự sự đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

- Đảm bảo đúng dung lượng khoảng 400 chữ.

b. Xác định đúng vấn đề tự sự: kể về chuyến đi tham gia hoạt động thiện nguyện hoặc giao lưu cộng đồng.

c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau

* Mở bài

- Giới thiệu về dịp tham gia hoạt động thiện nguyện/giao lưu cộng đồng.

- Nêu được cảm giác háo hức, mong chờ khi nhận thông báo hoặc chuẩn bị cho chuyến đi.

* Thân bài

- Chuẩn bị và xuất phát

+ Thời gian, địa điểm, phương tiện đi lại.

+ Chuẩn bị đồ dùng, quần áo, vật phẩm cần thiết.

+ Tâm trạng khi bắt đầu chuyến đi (háo hức, hồi hộp, lo lắng).

- Quá trình tham gia hoạt động

+ Miêu tả không gian nơi tổ chức: đông vui, nhộn nhịp, hoặc yên tĩnh, trang nghiêm tùy hoạt động.

+ Hoạt động chính: phát quà, dọn dẹp, trồng cây, trò chuyện, biểu diễn văn nghệ, giao lưu, học hỏi…

+ Cảm xúc khi chứng kiến hoàn cảnh của người nhận sự giúp đỡ hoặc khi tham gia giao lưu: thương cảm, xúc động, vui vẻ, hạnh phúc.

+ Các tình huống đáng nhớ, ấn tượng: câu chuyện nhỏ, khoảnh khắc vui vẻ, gặp gỡ những người mới.

- Kết quả và cảm nhận

+ Kết quả của chuyến đi: những món quà, cây trồng, nụ cười, tình bạn, bài học kinh nghiệm.

+ Cảm nhận cá nhân: ý nghĩa, niềm vui khi giúp đỡ cộng đồng, nhận ra giá trị của sự sẻ chia.

* Kết bài

- Cảm xúc sau chuyến đi: vui, hạnh phúc, trân trọng cuộc sống, ý thức hơn về trách nhiệm xã hội.

- Khẳng định giá trị của hoạt động thiện nguyện/giao lưu cộng đồng đối với bản thân và xã hội.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

Bài viết tham khảo

Cuối tuần vừa rồi, lớp chúng em có dịp tham gia một hoạt động thiện nguyện đầy ý nghĩa tại mái ấm tình thương ở ngoại ô thành phố. Khi nghe thầy cô thông báo, lòng tôi háo hức đến mức không ngủ ngon nổi đêm hôm trước. Tôi háo hức nghĩ đến cảnh được cùng bạn bè chuẩn bị quà, gặp gỡ các em nhỏ và được trải nghiệm những điều mới mẻ, khác hẳn với cuộc sống thường nhật của mình.

Sáng sớm, cả lớp tập trung trước cổng trường, mỗi người đều mang theo những món quà nhỏ: gạo, mì tôm, sữa, bánh kẹo cùng một vài bộ quần áo cũ nhưng còn rất mới. Chúng tôi xếp hàng lên xe buýt, tiếng cười nói rộn rã vang khắp không gian. Trên đường đi, ai nấy đều háo hức, bàn tán về việc mình sẽ giúp gì cho các em nhỏ ở mái ấm. Tôi thấy tim mình như nảy lên từng nhịp, vừa háo hức vừa hồi hộp, tự hỏi những gương mặt mà chúng tôi sắp gặp sẽ ra sao, liệu các em có vui khi nhận quà không.

Khi xe đến mái ấm, chúng tôi bị ấn tượng bởi sự sạch sẽ, gọn gàng và cả không khí ấm áp nơi đây. Các em nhỏ ùa ra chào đón, ánh mắt sáng ngời và nụ cười rạng rỡ làm tôi cảm thấy lòng mình ấm áp đến lạ thường. Chúng tôi bắt đầu sắp xếp các món quà, trao tận tay cho các em. Có em nhỏ nắm lấy tay tôi, bẽn lẽn cười nói lời cảm ơn khiến tim tôi rung lên một cảm xúc khó tả. Một vài em khác chạy nhảy quanh sân, nô đùa và hỏi chúng tôi về chuyện học hành, trường lớp, cuộc sống của chúng tôi. Tôi chợt nhận ra, những món quà vật chất tuy nhỏ bé, nhưng nụ cười và niềm vui mà chúng tôi mang đến mới là điều quý giá nhất.

Sau khi phát quà, chúng tôi cùng tham gia dọn dẹp khuôn viên và sân chơi. Ai cũng nhiệt tình, có người quét lá, có người lau sân, còn tôi cùng vài bạn trồng những cây hoa nhỏ ven lối đi. Mồ hôi ướt đẫm áo nhưng lòng tôi lại cảm thấy nhẹ nhàng, hạnh phúc đến lạ. Giữa chúng tôi và các em nhỏ dần hình thành những sợi dây thân tình, vừa là tình bạn vừa là tình người. Tôi còn được cùng các em hát những bài ca thiếu nhi, trò chuyện và lắng nghe những câu chuyện về cuộc sống, ước mơ của các em. Mỗi câu chuyện đều khiến tôi thêm trân trọng những gì mình đang có và nhận ra rằng sự sẻ chia mới là điều quý giá.

Trước khi ra về, chúng tôi cùng ngồi xuống, nhìn lại những gì mình đã làm trong buổi sáng. Những nụ cười, những ánh mắt trìu mến, những cái bắt tay thật chặt của các em nhỏ vẫn còn in đậm trong tâm trí tôi. Tôi thấy lòng mình dâng trào cảm giác hạnh phúc, tự hào vì được góp một phần nhỏ bé vào niềm vui của người khác. Những bài học về lòng nhân ái, sự sẻ chia và tình yêu thương con người trở nên sống động hơn bao giờ hết. Chuyến đi không chỉ là cơ hội để giúp đỡ người khác mà còn dạy cho tôi biết trân trọng cuộc sống, yêu quý những điều bình dị xung quanh.

Khi trở về nhà, trên đường đi, tôi không khỏi suy nghĩ về chuyến đi. Tôi tự nhủ sẽ cố gắng tham gia nhiều hoạt động thiện nguyện hơn nữa, để lan tỏa yêu thương và góp phần xây dựng một cộng đồng tốt đẹp hơn. Cuộc sống đôi khi bận rộn, hối hả, nhưng những khoảnh khắc như buổi sáng hôm nay giúp tôi nhận ra rằng hạnh phúc thật sự đến từ việc chúng ta quan tâm, giúp đỡ và chia sẻ với những người xung quanh.

Chuyến đi thiện nguyện cùng lớp không chỉ để lại trong tôi những kỷ niệm đẹp mà còn khơi dậy trong lòng tôi niềm tin vào tình người và sức mạnh của lòng nhân ái. Tôi hiểu rằng, mỗi hành động nhỏ bé, mỗi nụ cười, mỗi lời động viên cũng có thể tạo nên niềm vui lớn lao cho người khác. Và hơn hết, chính chúng ta, tuổi trẻ hôm nay, sẽ là những người nối dài những giá trị tốt đẹp ấy, để mỗi ngày trôi qua đều đáng sống, đáng trân trọng và ý nghĩa.