(Ngữ liệu ngoài sgk) Trái thị thơm, chốn nương thân vững chãi

- Nghệ thuật: So sánh và ẩn dụ

- Nghệ thuật so sánh: ái thị thơm được ví như “ánh ngọc lung linh”, khiến hình ảnh trái thị trở nên sống động, tỏa sáng và đẹp đẽ, gợi lên sự thuần khiết, quý giá.

- Ẩn dụ: Trái thị không chỉ là một chi tiết trong truyện cổ tích, mà còn là biểu tượng của lòng nhân hậu (sự trong sáng, thiện lành của Tấm) và trí sáng tạo (sức tưởng tượng và niềm tin của nhân dân).

- Tác dụng: Qua hình tượng trái thị, câu văn tôn vinh vẻ đẹp của những giá trị truyền thống Việt Nam – lòng yêu thương, sự sáng tạo và khát vọng sống hạnh phúc.

- Bài học về ý chí và lòng kiên trì: Dù trải qua nhiều khó khăn, Tấm vẫn không ngừng đấu tranh để giành lại hạnh phúc.

- Niềm tin vào chiến thắng của cái thiện trước cái ác: Câu chuyện khẳng định rằng, dù cái ác có mạnh mẽ, nham hiểm đến đâu, cái thiện vẫn luôn thắng.

- Bài học về sự trưởng thành: Tấm từ một cô bé chỉ biết khóc, dựa vào Bụt, đã học cách tự đấu tranh để giành lại hạnh phúc.

- Giá trị của sự đoàn kết và sáng tạo trong nhân dân: Nhân dân Việt Nam luôn gửi gắm khát vọng sống và sáng tạo qua những hình tượng như trái thị, Bụt…

Gợi ý:

a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

- Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

- Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

b. Xác định đúng yêu cầu của đoạn văn: chúng ta cần làm gì để bảo vệ mình trước cái xấu, cái ác?.

c. Hệ thống ý

- Giải thích: Bảo vệ bản thân trước cái xấu, cái ác nghĩa là nhận biết, tránh xa những hành vi, con người độc hại, không để bị lợi dụng hay tổn hại.

- Lý lẽ, ví dụ:

+ Nhận biết hành vi xấu thông qua quan sát, phân tích tình huống.

+ Giữ khoảng cách an toàn, từ chối những yêu cầu bất chính, học hỏi kỹ năng để tự lập.

+ Vận dụng trí thông minh, sáng tạo, kiên nhẫn để đối phó với khó khăn.

- Liên hệ thực tế: Trong đời sống học tập và sinh hoạt, việc phòng tránh kẻ xấu, tránh xa những mối quan hệ độc hại giúp bảo vệ bản thân và phát triển tích cực.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chỉnh, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Bố cục rõ ràng, lời văn giàu hình ảnh, cảm xúc.

Đoạn văn tham khảo

Trong cuộc sống, ai cũng có thể gặp phải cái xấu, cái ác dưới nhiều hình thức khác nhau. Biết bảo vệ bản thân trước những điều tiêu cực không chỉ giúp ta giữ an toàn mà còn giúp phát triển nhân cách và hạnh phúc. Bảo vệ bản thân nghĩa là nhận biết, phân tích và tránh xa những hành vi hay con người độc hại, không để bị lợi dụng hay tổn hại. Để làm được điều đó, mỗi người cần quan sát, học hỏi, rèn luyện trí thông minh, sáng tạo và kiên nhẫn để đối phó với khó khăn. Việc giữ khoảng cách an toàn, từ chối những yêu cầu bất chính hay xa lánh những mối quan hệ độc hại sẽ giúp ta duy trì cuộc sống tích cực và lành mạnh. Trong học tập và sinh hoạt hằng ngày, việc phòng tránh kẻ xấu hay những tình huống nguy hiểm giúp ta an toàn hơn và phát triển toàn diện. Vì vậy, mỗi người cần chủ động học hỏi, rèn luyện, sáng suốt và biết cách ứng xử trước cái xấu, cái ác để bảo vệ bản thân, giữ gìn hạnh phúc và xây dựng một cuộc sống tốt đẹp.

Gợi ý:

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn biểu cảm

- Học sinh biết tạo lập một bài văn biểu cảm đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

- Đảm bảo đúng dung lượng khoảng 400 chữ.

b. Xác định đúng vấn đề biểu cảm: nhân vật Vịt.

c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau

* Mở bài:

- Giới thiệu về truyện ngắn “Tình bạn”

- Cảm xúc của em khi đọc câu chuyện trên.

- Nêu cảm nhận ban đầu về Vịt con: một nhân vật đáng yêu, chân thành và tốt bụng.

* Thân bài:

HS có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác biểu cảm, đảm bảo các yêu cầu sau:

v Nêu ấn tượng và cảm xúc chung về nhân vật Vịt con: yêu mến, cảm phục…

- Cảm nhận về tính cách và hành động của Vịt con

+ Sự hiền lành, nhút nhát:

• Lúc đầu, Vịt con lạch bạch chậm chạp theo Gà con ra vườn.

• Không bới đất được, Vịt con bị Gà con trách mắng nhưng không cãi lại, chỉ buồn bã bỏ đi.

+ Sự tốt bụng và vị tha:

• Khi nghe tiếng kêu cứu của Gà con, Vịt con lập tức bơi ra giúp bạn mà không chần chừ.

• Sẵn sàng cứu bạn dù trước đó mình bị bạn trách mắng.

+ Tấm lòng bao dung:

• Sau khi cứu Gà con, Vịt con không trách móc mà còn mò tép cho bạn ăn.

• Điều này thể hiện tấm lòng rộng lượng và sự quan tâm bạn bè chân thành.

- Ý nghĩa của hành động của Vịt con

+ Tình bạn đẹp đẽ và sự cao thượng: Vịt con không chấp nhặt lỗi lầm của bạn, mà luôn đặt tình bạn lên trên.

+ Hành động cứu bạn cho thấy sự dũng cảm và tinh thần sẵn sàng hy sinh.

+ Sự khác biệt không làm giảm giá trị:

+ Dù Vịt con không bới đất giỏi như Gà con, nhưng lại có khả năng bơi lội vượt trội, điều này đã cứu sống Gà con.

+ Qua đó, bài học được rút ra là mỗi người đều có điểm mạnh riêng, và tình bạn chân chính cần sự thấu hiểu, hỗ trợ lẫn nhau.

- Tình cảm của em dành cho Vịt con

+ Yêu mến sự hiền lành và bao dung của Vịt con.

+ Cảm phục sự dũng cảm, nhanh trí khi cứu bạn khỏi nguy hiểm.

+ Học được bài học về sự vị tha, không chấp nhặt và luôn trân trọng bạn bè.

- Nêu các biểu hiện cụ thể của tình cảm, suy nghĩ về nhân vật Vịt con. Chẳng hạn như:

+ Vịt con là người điềm đạm, chân thành…

+ Vịt con là người bao dung, vị tha, nhân hậu, dũng cảm…

+ Nhân vật Vịt con để lại bài học sâu sắc về tình bạn về lòng vị tha, sự yêu thương, đùm bọc lẫn nhau…

* Kết bài:

- Khẳng định lại cảm xúc yêu mến và ngưỡng mộ đối với Vịt con.

- Liên hệ: Câu chuyện và nhân vật Vịt con dạy em bài học quý giá về tình bạn, sự bao dung và tinh thần biết giúp đỡ người khác.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

Bài viết tham khảo

Truyện ngắn Tình bạn kể về mối quan hệ đáng quý giữa Gà con và Vịt con, khiến em cảm thấy thích thú và xúc động. Khi đọc câu chuyện, em ấn tượng sâu sắc với nhân vật Vịt con – một chú bạn hiền lành, chân thành và giàu lòng vị tha. Vịt con không chỉ là người bạn trung thành mà còn là tấm gương sáng về tình bạn và sự dũng cảm.

Ấn tượng đầu tiên về Vịt con là sự hiền lành và nhút nhát. Khi được Gà con dẫn ra vườn tìm giun, Vịt con lạch bạch theo sau, chậm chạp hơn Gà con rất nhiều. Dù không thể bới đất tìm giun và bị Gà con trách mắng, Vịt con không hề cãi lại mà chỉ buồn bã bỏ đi. Qua hành động này, em thấy Vịt con là một nhân vật điềm đạm, biết nhẫn nhịn và tôn trọng bạn, không sân si hay oán giận, thể hiện sự khiêm tốn và nhẫn nại trong tính cách.

Tuy nhiên, Vịt con cũng thể hiện rõ tấm lòng tốt bụng và sự vị tha. Khi Gà con gặp nguy hiểm trước mối đe dọa của cáo, Vịt con lập tức bơi ra cứu bạn, dù trước đó đã bị Gà con trách mắng. Hành động này cho thấy Vịt con không tính toán hay oán giận, mà luôn đặt tình bạn và sự an toàn của bạn lên trên hết. Sau khi cứu Gà con, Vịt con còn nhẫn nại mò tép cho bạn ăn, chứng tỏ lòng bao dung, sự quan tâm và tình cảm chân thành. Đây chính là minh chứng cho tình bạn đẹp đẽ, cao thượng và sự dũng cảm, sẵn sàng hy sinh vì bạn bè.

Điều đặc biệt ở Vịt con là sự khác biệt về khả năng không làm giảm giá trị của bản thân mà còn trở thành điểm mạnh quan trọng. Dù Vịt con không bới đất giỏi như Gà con, nhưng khả năng bơi lội vượt trội đã cứu sống bạn trong tình huống nguy hiểm. Qua đó, em nhận ra mỗi người đều có ưu điểm riêng, và tình bạn chân chính cần sự thấu hiểu, tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau.

Em rất yêu mến và cảm phục Vịt con vì tính cách hiền lành, bao dung và dũng cảm. Nhân vật Vịt con để lại bài học sâu sắc về tình bạn, lòng vị tha, sự quan tâm và sẻ chia. Câu chuyện nhắc nhở chúng ta trân trọng bạn bè, biết giúp đỡ khi cần và không chấp nhặt lỗi lầm của người khác. Vịt con chính là hình tượng khiến em ngưỡng mộ, đồng thời dạy em sống nhân hậu, yêu thương và biết sẻ chia với mọi người xung quanh.