(Ngữ liệu ngoài sgk) Tống trân - cúc hoa

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về đặc điểm của thể loại truyện thơ

Lời giải chi tiết

- Sử dụng thể thơ lục bát truyền thống.

- Kể lại một câu chuyện: có cốt truyện và nhân vật (Tống Trân - Cúc Hoa)

Phương pháp giải

Đọc hiểu, xác định nhân vật

Lời giải chi tiết

Các nhân vật xuất hiện trực tiếp trong đoạn trích là: Cúc Hoa, mẹ chồng (mẹ của Tống Trân) và Tống Trân. Nhân vật được nhắc đến gián tiếp là ông thầy và trưởng giả.

Phương pháp giải

Phân tích lời thoại dựa vào ngữ cảnh.

Lời giải chi tiết

Đây là lời của Cúc Hoa nói với chồng (Tống Trân). Nàng đang báo cho chồng biết việc mẹ chồng (mẹ của nàng) đã cho nàng một chương vàng để dùng, ngụ ý khuyên chồng yên tâm và tỉnh dậy.

Phương pháp giải

Phân tích chi tiết, hình ảnh.

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh mẹ chồng hiện lên là một người:

+ Giàu tình thương và xúc động: Bà khóc khi thấy con dâu hiền thảo, chịu thương chịu khó.

+ Hiểu và thương con dâu: Bà thấu hiểu sự vất vả, hy sinh của con dâu trong cảnh nghèo khó.

+ Biết sẻ chia, đùm bọc: Dù nghèo, bà vẫn cùng con dâu san sẻ những thứ ít ỏi để giữ trọn đạo nghĩa, tình thương.

Phương pháp giải

Xác định loại kiểu lời thoại và chủ thể.

Lời giải chi tiết

- Đây là lời độc thoại nội tâm của Cúc Hoa. Nàng nói về mẹ chồng và bản thân mình.

- Câu nói thể hiện sự cảm động và biết ơn của Cúc Hoa trước tấm lòng thương yêu của mẹ chồng dành cho mình.

Phương pháp giải

Phân tích nhân vật thông qua lời nói, hành động, suy nghĩ.

Lời giải chi tiết

- Qua đoạn trích, Cúc Hoa hiện lên là một người phụ nữ:

+ Hiền thảo, có hiếu với mẹ chồng: Luôn lo lắng, săn sóc cho mẹ chồng

+ Hết lòng thương yêu, hi sinh vì chồng: Dành hết những gì tốt đẹp cho chồng, khuyên chồng chăm chỉ học hành, bán vàng để nuôi chồng ăn học, lo đủ mọi bề + Chịu thương chịu khó, đảm đang: Một mình gánh vác cả gia đình trong cảnh nghèo khó, không hề than phiền.

+ Có niềm tin và khát vọng vào tương lai: Luôn cầu mong và tin tưởng chồng sẽ thi đỗ, thành danh.

Phương pháp giải

Khái quát nội dung, xác định chủ đề.

Lời giải chi tiết

- Chủ đề chính: Ca ngợi đức hi sinh, lòng thủy chung, sự tảo tần, đảm đang của người phụ nữ

- Chủ đề phụ:

+ Tình cảm gia đình ấm áp, sự sẻ chia và yêu thương giữa mẹ chồng và nàng dâu trong hoàn cảnh khó khăn.

+ Khát vọng vượt lên số phận, mong ước đổi đời bằng con đường học vấn, khoa cử

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản và liên hệ bản thân

Lời giải chi tiết

Trong xã hội phong kiến xưa, người phụ nữ phải chịu một số phận đầy bất công và nhiều thiệt thòi. Họ hoàn toàn phụ thuộc vào người đàn ông, cuộc đời họ được định đoạt bởi cha mẹ, chồng con và những lễ giáo khắt khe "tam tòng tứ đức". Dù vậy, ở họ vẫn luôn ngời sáng những phẩm chất đáng quý. Họ là hiện thân của sự hi sinh thầm lặng, chịu thương chịu khó, một lòng vì chồng vì con. Nhân vật Cúc Hoa trong đoạn trích là một minh chứng rõ nét. Nàng cam chịu cảnh nghèo khó, một mình gánh vác gia đình, nuôi chồng ăn học mà không một lời than vãn. Sự hi sinh ấy xuất phát từ tình yêu thương và khát vọng hạnh phúc gia đình, nhưng cũng phần nào phản ánh thân phận phụ thuộc của họ: hạnh phúc và danh vọng của bản thân họ hoàn toàn gửi gắm vào sự thành công của người chồng. Qua đó, ta càng thêm trân trọng và cảm thông cho những số phận "tài hoa bạc mệnh" đã trở thành biểu tượng cho vẻ đẹp và nỗi đau của người phụ nữ một thời.