(Ngữ liệu ngoài sgk) Sự tích mặt đất và muôn loài

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản

Vận dụng kiến thức về yếu tố kì ảo trong văn bản thần thoại

Lời giải chi tiết

+ Nghe muông thú than phiền vì thiếu ánh sáng. Á Lòng bèn nặn ra ba mặt trời, ba mặt trăng.

+ Ba mặt trời ném lửa xuống nhiều quá làm cho cây cối loài vật bị chết la liệt. Thấy vậy Á Lòng làm một cái nỏ thật to bắn cho rụng hai mặt trời, một mặt trăng.

+ Á Lòng dùng đất nặn nên vạn vật và loài người

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để chỉ ra bối cảnh truyện

Lời giải chi tiết

Nhân vật Ché Pe Á Lòng xuất hiện trong bối cảnh khi mà Trái đất ngày xưa không được đẹp, bề mặt quả đất không có người ở, không có loài vật sống, không có cây cối mọc.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về từ láy

Lời giải chi tiết

Các từ láy trong câu văn: mát mẻ, sinh sôi

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp với những hiểu biết thực tiễn

Lời giải chi tiết

Dựa vào đặc điểm, tính chất của các sự vật, hiện tượng trong thực tế tự nhiên.

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định chủ đề của văn bản

Lời giải chi tiết

Giải thích nguồn gốc mặt đất và sự phân bố muôn loài sinh vật trên Trái Đất

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung hai văn bản, sử dụng thao tác so sánh để chỉ ra điểm tương đồng

Lời giải chi tiết

- Đoạn trích “Sự tích mặt đất và muôn loài” giống văn bản Thần Trụ trời, Nữ Oa vá trời đã học ở Bài 1 “Thần thoại và sử thi”.

- Điểm giống nhau: Kiểu truyện về các vị thần; ca ngợi các vị thần sáng tạo thế giới; sử dụng các chi tiết hoang đường kì ảo.

Phương pháp giải

Từ nội dung văn bản kết hợp với những lí giải cá nhân để bày tỏ ý kiến, quan điểm

Lời giải chi tiết

- Niềm tin vẫn còn sức hấp dẫn đối với con người hiện đại.

- Bởi vì:

+ Các tín ngưỡng của nhân dân ta vẫn còn lưu giữ đến ngày nay như thờ sơn thần, thủy thần, thờ cá ông,...

+ Người Việt vẫn có một niềm tin vô hình vào những vị thần chế ngự thiên nhiên, đặc biệt đối với những gia đình làm nông nghiệp.

+ Tin vào sự tồn tại ở thế giới khác không phải là điều xấu, nếu điều đó làm cho bản thân chúng ta tốt hơn. Chỉ những kẻ dựa vào đó để trục lợi, lợi dụng niềm tin của người khác mới đáng lên án.

Phương pháp giải

Gợi ý:

- Thần linh đã có công tạo ra vũ trụ, con người, giúp con người vượt qua mọi thiên tai, mang lại cuộc sống no đủ.

- Chính vì vậy, mọi người hãy biết ơn, bảo vệ, giữ gìn các tín ngưỡng dân gian để đền đáp công lao của các vị thần linh đối với con người.

Lời giải chi tiết

Qua câu chuyện "Sự tích mặt đất và muôn loài" của dân tộc Hà Nhì, ta thấy được công lao to lớn của thần linh trong việc tạo dựng thế giới và mang lại cuộc sống ấm no cho con người. Ché Pe Á Lòng đã dùng sức mạnh và trí tuệ của mình để tạo ra cây cối, sông suối, muông thú, mặt trời, mặt trăng và cả loài người. Chàng không chỉ khai sinh sự sống mà còn điều chỉnh thiên nhiên để bảo vệ vạn vật khỏi những hiểm họa, như việc bắn rơi mặt trời dư thừa hay san bằng mặt đất. Những hành động ấy thể hiện tình yêu thương và sự che chở của thần linh dành cho con người. Vì vậy, chúng ta cần biết ơn, trân trọng và gìn giữ những tín ngưỡng dân gian như một cách để đền đáp công ơn của các vị thần. Đồng thời, câu chuyện cũng nhắc nhở con người phải sống hòa hợp với thiên nhiên, bảo vệ môi trường để duy trì sự sống bền vững như những gì thần linh đã ban tặng.