(Ngữ liệu ngoài sgk) Qua Đèo Ngang

Hai câu đề:

“Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.”

→ Gợi bức tranh thiên nhiên nơi Đèo Ngang: thời gian chiều tà, không gian núi non um tùm, cỏ cây chen chúc. Đây là cảnh mở đầu gợi buồn, làm nền cho tâm trạng.

“Lom khom dưới núi tiều vài chú,

Lác đác bên sông chợ mấy nhà.”

→ Cảnh thưa thớt, ít ỏi, gợi sự vắng vẻ hoang sơ. Các từ láy “lom khom”, “lác đác” gợi sự nhỏ bé, heo hút, càng làm nổi bật nỗi cô đơn của tác giả.

“Nhớ nước đau lòng con quốc quốc,

Thương nhà mỏi miệng cái gia gia.”

→ Âm thanh chim quốc, chim đa đa gợi buồn, khơi dậy nỗi nhớ nước, thương nhà. Đây chính là tâm sự trung thành, gắn bó với quê hương, đất nước và gia đình của tác giả.