(Ngữ liệu ngoài sgk) Nữ thần Lúa

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản và vận dụng kiến thức về đặc trưng thể loại thần thoại

Lời giải chi tiết

- Văn bản thuộc thể loại Thần thoại

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Nhân vật chính: là thần (Thần Lúa) có thể làm phép từ những hạt thành lúa chín, điều khiển sự phát triển của lúa,…

+ Không gian: các không gian cõi trời và cõi đất (trần gian) không chia tách riêng biệt mà luôn biến chuyển, liên thông

+ Yếu tố kì ảo: “Lúa chín tự về nhà không cần gặt và không cần phơi phóng gì cả. Cần ăn, cứ ngắt bông vào nồi là lúa sẽ thành cơm”, “lúa ở ngoài đã ùn ùn kéo về”,…

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để tìm chi tiết phù hợp

Lời giải chi tiết

Ngọc Hoàng đã sai nữ thần Lúa xuống trần gian, nuôi sống loài người

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để chỉ ra chi tiết phù hợp

Lời giải chi tiết

Nữ thần Lúa đang dẫn các bông lúa vào sân, thấy sân, đường bẩn thỉu vương đầy rác rưởi đã bực trong lòng, lại bị phang một cán chổi vào đầu.

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản đọc và những lí giải cá nhân

Lời giải chi tiết

Nữ thần Lúa vì giận con người phũ phàng, không biết quý trọng hạt lúa nên “nhất định không cho lúa bò về nữa”

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các phép liên kết

Lời giải chi tiết

- Phép lặp: “lúa”

- Phép nối: sử dụng quan hệ từ “Và”

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp những hiểu biệt thực tiễn về quá trình làm ra hạt gạo

Lời giải chi tiết

- Chi tiết đã phản ánh quá trình:

+ Gặt lúa.

+ Chế tạo dụng cụ lao động để cắt lúa.

+ Sau khi thu hoạch phải phơi khô, giã, xay sát lúa tạo thành hạt gạo.

=> Đây là quá trình lao động vất vả làm ra hạt gạo của người dân lao động.

Phương pháp giải

Đọc kĩ để chỉ ra phong tục được đề cập tới trong văn bản đọc

Lời giải chi tiết

Văn bản đã đề cập đến phong tục: cúng hồn Lúa, cúng thần Lúa, cúng cơm mới (tiết mục “rước bông lúa”)

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để chỉ ra ước mơ, mong ước của người xưa

Lời giải chi tiết

Qua truyện Nữ thần Lúa, người xưa bày tỏ:

- Ước mơ về một cuộc sống no đủ, sung túc, không phải lao động vất vả

- Là sự lí giải nguồn gốc cây lúa cũng như quá trình lao động sản xuất lúa gạo

- Ước mơ về sự hòa hợp, tôn trọng với thiên nhiên và thần linh

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp liên hệ bản thân để rút ra bài học phù hợp

Gợi ý:

- Trân trọng giá trị của hạt gạo, không sử dụng phung phí

- Không có gì là sẵn có, chúng ta phải lao động cần cù để đạt được những điều mong muốn

Lời giải chi tiết

Mẫu 1:

Câu chuyện dạy chúng ta phải biết trân trọng hạt gạo, bởi nó là thành quả của sự vất vả, cần mẫn, khó nhọc. Đồng thời, nó nhắc nhở con người sống hòa hợp với thiên nhiên, ứng xử tôn trọng để tránh hậu quả đáng tiếc. Nhờ lao động chăm chỉ và sáng tạo, con người đã vượt qua khó khăn, biết cải tiến công cụ để canh tác hiệu quả hơn. Truyện cũng đề cao giá trị của lòng biết ơn, thể hiện qua các nghi lễ cúng hồn Lúa, gìn giữ nét văn hóa truyền thống. Từ đó, ta hiểu rằng không có thành quả nào đến dễ dàng, mà phải nỗ lực, nâng niu từng hạt lúa, từng bữa cơm.

Mẫu 2:

Bài học rút ra qua câu chuyện trên là: Hãy biết trân trọng những thành quả của lao động bởi không có gì dễ dàng tự nhiên có được. Chúng ta phải trải bỏ công sức ra để lao động thì mới có được kết quả tốt đẹp.