Ngữ văn · Lớp 10

(Ngữ liệu ngoài sgk) Nhà mẹ Lê

10 câu · 15 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Đề dẫn chung

NHÀ MẸ LÊ (Trích)

Nhà mẹ Lê là một gia đình một người mẹ với mười một người con. Bác Lê là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay răn reo như một quả trám khô. Khi bác mới đến phố, ai ai cũng chú ý đến đám con của bác: mười một đứa, mà đứa nhớn mới có mười bảy tuổi! Đứa bé nhất hãy còn bế trên tay.

Mẹ con bác ta ở một căn nhà cuối phố, cái nhà cũng lụp xụp như những căn nhà khác. Chừng ấy người chen chúc trong một khoảng rộng độ bằng hai chiếc chiếu, có mỗi một chiếc giường nan đã gẫy nát. Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trông như một cái ổ chó, chó mẹ và chó con lúc nhúc. Đối với những người nghèo như bác, một chỗ ở như thế cũng tươm tất lắm rồi. Nhưng còn cách kiếm ăn? Bác Lê chật vật, khó khăn suốt ngày cũng không đủ nuôi chừng ấy đứa con. Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bác ta đã phải trở dậy để đi làm mướn cho những người có ruộng trong làng. Những ngày có người mướn ấy, tuy bác phải làm vất vả, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đói đợi ở nhà. Đó là những ngày sung sướng. Nhưng đến mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cánh đồng chỉ còn trơ cuống rạ dưới gió bấc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ, vì không ai mướn bác làm việc gì nữa. Thế là cả nhà nhịn đói. Mấy đứa nhỏ nhất, con Tý, con Phún, thằng Hy mà con chị nó bế, chúng nó khóc lả đi mà không có cái ăn. Dưới manh áo rách nát, thịt chúng nó thâm tím lại vì rét, như thịt con trâu chết. Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó.

(Trích Nhà mẹ Lê - Thạch Lam, Nhà xuất bản Đời nay, 1937)

Câu 1

1 điểm

Xác định nhân vật chính trong đoạn trích.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nhân vật chính trong đoạn trích: Bác Lê.

Câu 2

1 điểm

Trong đoạn trích, ngoại hình nhân vật bác Lê được tác giả miêu tả như thế nào?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trong đoạn trích, ngoại hình nhân vật bác Lê được tác giả miêu tả: một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay răn reo như một quả trám khô

Câu 3

1 điểm

Theo tác giả, vì sao bác Lê lo sợ không ai mướn bác làm việc?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Bác Lê lo sợ không ai mướn bác làm việc vì: “cả nhà sẽ phải nhịn đói”

Câu 4

1 điểm

Nhân vật bác Lê trong đoạn trích có cảm giác sung sướng vì điều gì?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nhân vật bác Lê trong đoạn trích có cảm giác sung sướng vì:

Những ngày có người mướn tuy bác phải làm vất vả, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đói đợi ở nhà.

Câu 5

1 điểm

Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong câu văn sau: “Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trông như một cái ổ chó, chó mẹ và chó con lúc nhúc”

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Biện pháp tu từ: So sánh: “trông như một cái ổ chó”

- Tác dụng: Tăng sức gợi hình, biểu cảm; nhằm miêu tả rõ tình cảnh nghèo khổ, đáng thương của nhà mẹ Lê

Câu 6

1 điểm

Anh/ Chị hiểu như thế nào về chi tiết: “Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó.”

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 6

Câu 7

1 điểm

Hãy nêu nội dung chính của đoạn trích.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 7

Câu 8

1 điểm

Tình cảnh nhà bác Lê trong đoạn trích gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về những mảnh đời nghèo khổ, bất hạnh ở cuộc sống ngoài đời thực?

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 8

Câu 9

1 điểm

Từ đoạn trích “Nhà mẹ Lê” của Thạch Lam, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về tình cảnh của người lao động nghèo trong xã hội và bài học nhân sinh rút ra cho bản thân.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 9

Câu 10

1 điểm

Từ đoạn trích “Nhà mẹ Lê” của Thạch Lam, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá hình tượng người mẹ nghèo trong truyện, qua đó làm nổi bật giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 10

Làm bài

Đề cùng chủ đề

(Ngữ liệu ngoài sgk) Trên xuất sắc 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Mắt biếc 11 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Chữ người tử tù 12 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Muối của rừng 12 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Những ngày đầu tiên trên đảo 11 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Gió lạnh đầu mùa 10 câu · Ngân hàng đề TopStudy

Tất cả đề Đọc hiểu Văn 10 phần Truyện ngắn, tiểu thuyết · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 10