(Ngữ liệu ngoài sgk) Năm hạt cam khô

Đặc điểm của không gian trong văn bản Năm hạt cam khô:

- Không gian hẹp, trong cuộc sống sinh hoạt của một thám tử: Sherlock Holmes ngồi trầm tư ở một phía lò sưởi, tra cứu những hồ sơ hình sự.

- Không gian rộng; qua các địa danh, quốc gia: Pondicherry, Texas, London, Mỹ,...

- Không gian mang tính hành trình của vụ án: Được thể hiện qua việc Openshaw đến tìm Sherlock Holmes để giúp đỡ điều tra về cái chết của chú và cha mình, việc Openshaw bị sát hại trên đường về nhà, việc Sherlock Holmes trực tiếp đi điều tra vụ án.

- Không gian đa dạng, biến đổi linh hoạt: Từ không gian cận cảnh, chi tiết đến không gian bao la rộng lớn, từ không gian đất liền đến không gian biển cả, từ không gian nước Anh đến không gian nước Mỹ.

- Sherlock Holmes là một người cần mẫn, nghiêm túc trong công việc, chịu khó tìm tòi, nghiên cứu những vấn đề liên quan đến công việc của mình.

- Sherlock Holmes là một thám tử có óc phán đoán nhanh, linh nhạy; phân tích sắc sảo, logic. Chỉ cần một vài thông tin, Sherlock Holmes đã nắm được tình hình của vụ án, đã tìm ra được tung tích của hung thủ.

- Sherlock Holmes là một thám tử quyết tìm ra sự thật; căm phẫn và quyết tiêu diệt cái xấu, cái ác.

- Cái kết của câu chuyện: Chúng tôi chờ đợi bọn sát nhân bị bắt, bị pháp luật trừng trị; nhưng vẫn không thấy thông tin nào về bọn chúng. Bọn sát nhân có những dấu hiệu bị tai nạn ngoài khơi giữa Đại Tây Dương.

- Nhận xét về cái kết của câu chuyện: Cái kết đột ngột, bất ngờ, để lại nhiều phỏng đoán cho người đọc. Cho thấy bọn sát nhân mặc dù chưa bị pháp luật trừng trị thì cũng bị luật trời trừng phạt. Cái kết mang đến bài học về lẽ sống thiện ác ở đời; theo lẽ nhân quả, báo ứng.

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Trình bày suy nghĩ về vấn đề: Cảm nhận về giá trị hiện thực và nhân đạo trong đoạn trích Năm hạt cam khô của Arthur Conan Doyle.

- Hệ thống ý

+ Giá trị hiện thực:

. Phản ánh xã hội đầy rẫy tội ác, nơi cái ác có thể ra tay tàn nhẫn với bất kỳ ai.

. Tái hiện nỗi lo âu, sợ hãi của con người trước những thế lực ngầm nguy hiểm.

+ Giá trị nhân đạo:

. Thể hiện niềm cảm thông với số phận bi thảm của nạn nhân như Openshaw.

. Khẳng định khát vọng công lý, niềm tin vào chiến thắng cuối cùng của chính nghĩa qua hình tượng Sherlock Holmes.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện được cảm nhận về giá trị hiện thực và nhân đạo trong đoạn trích Năm hạt cam khô của Arthur Conan Doyle.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Năm hạt cam khô của Arthur Conan Doyle là một trong những truyện trinh thám hấp dẫn, phản ánh sâu sắc cả giá trị hiện thực và nhân đạo. Truyện tái hiện một xã hội đầy rẫy tội ác, nơi những thế lực ngầm gieo rắc nỗi sợ hãi cho con người. Cái chết bí ẩn của Openshaw và gia đình cho thấy sự tàn nhẫn, lạnh lùng của kẻ ác, khiến người dân luôn sống trong nỗi lo âu. Tuy nhiên, qua hình tượng Sherlock Holmes – người luôn tìm mọi cách để điều tra, vạch trần tội phạm, tác phẩm thể hiện khát vọng công lý, niềm tin vào chiến thắng cuối cùng của cái thiện. Đồng thời, nó còn bày tỏ sự cảm thông sâu sắc với số phận bi thương của nạn nhân. Chính những giá trị ấy đã làm nên sức sống lâu bền cho tác phẩm, giúp nó vượt qua giới hạn của một câu chuyện trinh thám thông thường để trở thành lời khẳng định: công lý có thể đến muộn nhưng không bao giờ vắng mặt.

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 500 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Suy nghĩ về sự tồn tại của cái thiện và cái ác trong cuộc sống.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề nghị luận: sự tồn tại của cái thiện và cái ác trong cuộc sống – vấn đề được gợi ra từ đoạn trích “Năm hạt cam khô” của Arthur Conan Doyle.

* Thân bài:

- Khái niệm về cái thiện và cái ác:

+ Cái thiện: Lòng nhân ái, sự giúp đỡ và tình thương giữa con người.

+ Cái ác: Ích kỷ, bạo lực, gây đau khổ và tổn thương cho người khác.

- Mối quan hệ đối lập và song hành giữa cái thiện và cái ác:

+ Cái thiện và cái ác luôn tồn tại song song, tạo nên sự đa dạng trong cuộc sống.

+ Mỗi cá nhân đều có khả năng thể hiện cái thiện và ác, tùy vào hoàn cảnh và lựa chọn.

- Tác động của cái thiện và cái ác đối với xã hội:

+ Cái thiện thúc đẩy sự phát triển của xã hội, mang lại hạnh phúc và hòa bình.

+ Cái ác gây ra đau khổ, mâu thuẫn và sự bất ổn trong cộng đồng.

- Tầm quan trọng của việc phát huy cái thiện và kiềm chế cái ác:

+ Mỗi người cần nuôi dưỡng cái thiện, đồng thời kiểm soát và kiềm chế cái ác trong bản thân.

+ Xây dựng một xã hội công bằng, nhân văn nhờ vào sự lan tỏa của cái thiện.

* Kết bài:

- Khái quát vấn đề nghị luận

Bài văn tham khảo

Trong cuộc sống, bên cạnh những điều tốt đẹp, nhân ái, con người cũng phải đối diện với những góc tối của tội ác và bạo lực. Tác phẩm Năm hạt cam khô của Arthur Conan Doyle đã gợi cho chúng ta nhiều suy nghĩ về sự song hành giữa cái thiện và cái ác trong xã hội.

Cái thiện là lòng nhân ái, sự yêu thương và sẵn sàng giúp đỡ người khác. Ngược lại, cái ác là biểu hiện của lòng ích kỷ, sự độc ác, gây đau khổ và mất mát cho con người. Trong tác phẩm, tội ác của bọn sát nhân đã cướp đi mạng sống của Openshaw và gia đình anh, gieo rắc nỗi sợ hãi trong cộng đồng. Tuy nhiên, bên cạnh cái ác ấy, ta vẫn thấy sự kiên trì tìm kiếm công lý của Sherlock Holmes – người đại diện cho cái thiện, cho niềm tin vào chiến thắng của lẽ phải.

Cái thiện và cái ác luôn tồn tại song hành và đối lập nhau. Sự hiện diện của cái ác khiến con người trân trọng hơn giá trị của cái thiện; đồng thời, chính cái thiện là sức mạnh giúp kiềm chế và tiêu diệt cái ác. Thực tế cho thấy, một xã hội chỉ thực sự phát triển khi cái thiện được lan tỏa, còn cái ác bị đẩy lùi và trừng trị thích đáng.

Mỗi người đều có thể lựa chọn sống thiện hay ác. Vì vậy, điều quan trọng là chúng ta cần nuôi dưỡng lòng nhân ái, vị tha, biết yêu thương và sẻ chia. Khi cái thiện được nhân lên, nó sẽ trở thành sức mạnh to lớn, giúp xây dựng một xã hội công bằng, nhân văn và hạnh phúc hơn.

Như vậy, cái thiện và cái ác là hai mặt đối lập nhưng cùng tồn tại trong đời sống. Chỉ khi cái thiện được phát huy mạnh mẽ, cái ác bị ngăn chặn, cuộc sống con người mới thực sự bình yên và tốt đẹp.