(Ngữ liệu ngoài sgk) Mùi rơm rạ quê mình

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về yếu tố tự sự để nhận diện trong văn bản

Lời giải chi tiết

Yếu tố tự sự: “Đó là những sân phơi trải đầy lúa vàng, tụi con nít vẫn hay đi tới đi lui trên những thảm lúa ngoài sân để lúa mau khô, những bước chân nhỏ xinh in ngang dọc trên đệm lúa vàng. Chúng bước nhanh thật nhanh để tránh cái nắng trên đầu và cái nóng hừng hực dưới chân.”

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về yếu tố biểu cảm (trữ tình) để nhận diện trong văn bản

Lời giải chi tiết

Yếu tố trữ tình: “Tôi thương cái mùi rơm rạ quê mình. Nó cứ thoang thoảng rồi loang dần, quấn chặt vào sống mũi.”

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các cách giải thích nghĩa của từ

Lời giải chi tiết

Ngan ngát: (mùi thơm) dễ chịu và lan toả ra xa.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ đã học để nhận diện và phân tích tác dụng

Lời giải chi tiết

- Biện pháp liệt kê (đồng ruộng, mồ hôi ba, niềm vui mùa lúa trúng, nỗi buồn nơi khoé mắt mẹ), HOẶC điệp ngữ “mùi”, “mùi của”

- Tác dụng:

+ Giúp tăng sức gợi hình, gợi cảm cho văn bản; tạo nên giọng điệu tha thiết, nhớ thương.

+ Nhấn mạnh ý mà tác giả muốn biểu đạt: những kỉ niệm thân thương gắn với mùi rơm rạ, mùi hương rơm rạ bao hàm tất cả những mùi hương khác của quê hương, gia đình; nhấn mạnh sự khắc sâu, không phai mờ của mùi rơm rạ trong tâm trí tác giả.

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản đề xác định chủ đề

Lời giải chi tiết

Chủ đề của văn bản: Từ việc tái hiện những kí ức thân thương với cánh đồng, mùi rơm rạ quê hương; tác giả bộc lộ tình yêu thương, nỗi nhớ mong kỉ niệm xưa, đồng thời gián tiếp bộc lộ tình yêu quê hương, đất nước.

Phương pháp giải

Liên hệ bản thân để bày tỏ quan điểm về nhận định được rút ra từ văn bản

Gợi ý:

- Đồng ý: Vì tuổi thơ và quê hương là những trải nghiệm đầu đời in sâu vào tiềm thức, dù có sống ở đâu vẫn dễ dàng gợi nhớ khi gặp ký ức tương đồng (như mùi hương, âm thanh).

- Không hoàn toàn đồng ý, vì:

+ Những người di cư từ nhỏ, sống trong môi trường văn hóa khác biệt, có thể không còn cảm nhận rõ rệt về quê hương.

+ Quê hương theo thời gian có thể biến đổi (đô thị hóa, mất đi cảnh quan xưa), khiến ký ức không còn nguyên vẹn, khơi gợi cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuổi thơ và quê hương là những trải nghiệm đầu đời, in hằn sâu sắc vào tiềm thức và trở thành một phần máu thịt. Những ký ức ấy có thể bị lấn át bởi nhịp sống hiện tại, nhưng chúng không hề mất đi. Chỉ cần một tác nhân quen thuộc như mùi rơm rạ, một âm thanh hay hình ảnh gợi nhớ chạm đúng "tần số", chúng lập tức ùa về nguyên vẹn và sống động. Bởi lẽ, đó là cội nguồn, là bản sắc và những gì trong trẻo nhất của một đời người, nên không thể nào quên được.