(Ngữ liệu ngoài sgk) Một trăm dặm dưới mặt đất

- Văn bản thuộc thể loại truyện khoa học viễn tưởng.

- Đặc trưng: kết hợp kiến thức khoa học với yếu tố tưởng tượng, hư cấu; thường xây dựng bối cảnh không gian, thời gian phi thường; nhân vật thường là nhà khoa học, nhà thám hiểm; gợi mở khả năng vươn tới những tri thức chưa khám phá của loài người.

- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất, người kể chuyện là A-xen.

- Tác dụng: tạo cảm giác chân thực, gần gũi; giúp người đọc cảm nhận trực tiếp tâm trạng, suy nghĩ, sự ngỡ ngàng của nhân vật khi khám phá thế giới dưới lòng đất.

- Không gian: đại dương dưới lòng đất với bờ biển, núi non, ánh sáng điện, bầu trời đá hoa cương.

- Phân tích: vừa quen thuộc (có núi, có biển) vừa xa lạ (ánh sáng điện, vòm đá thay bầu trời). Điều này thể hiện trí tưởng tượng phong phú và sức gợi mở đặc trưng của truyện khoa học viễn tưởng.

- Nhân vật cho biết sau 47 ngày trong đường hầm hẹp thì bất ngờ mở ra không gian rộng lớn.

- Ý nghĩa: làm nổi bật sự đối lập giữa chật hẹp – bao la; tăng sức kịch tính cho chuyến phiêu lưu; thể hiện tinh thần khám phá gian khổ nhưng đầy bất ngờ.

- Sự kiện chính: A-xen may mắn thoát chết, cùng giáo sư phát hiện đại dương dưới lòng đất.

- Vai trò: đẩy cốt truyện sang giai đoạn mới – từ đường hầm chật hẹp sang thế giới rộng lớn kì bí; làm tăng sức hấp dẫn, khơi gợi trí tò mò về những phát hiện tiếp theo.