Ngữ văn · Lớp 10

(Ngữ liệu ngoài sgk) Lúa và cỏ

7 câu · 11 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Đề dẫn chung

LÚA VÀ CỎ

Một hôm Trời ngự giữa lưng trời phán hỏi loài người muốn điều gì trước nhất. Tổ tiên chúng ta xin một ngày hai bữa cơm.

Trời bèn hoá phép cứ mỗi ngày có một hạt lúa khổng lồ lăn qua khắp các cửa nhà. Các bà chỉ việc đưa tay ra hứng là có số gạo đủ ăn trong ngày. Sau mỗi ngày làm xong phận sự, hạt lúa được Trời hoá phép lại lớn như cũ. Người ta chỉ cần quét dọn nhà cửa sạch sẽ để tiếp rước hạt ngọc của trời lăn đến cửa.

Có một người đàn bà kia tính tình lười biếng, không nghe lời dặn của Trời. Khi hạt lúa lăn đến cửa không thấy chủ nhà quét dọn tiếp rước mình bèn quay sang nhà khác. Người chủ nhà tức giận cầm chổi rượt theo, đập một cái thật mạnh làm cho hạt ngọc vỡ tan từng mảnh. Loài người phải nhịn đói một thời gian bèn đi thưa với Trời, Trời bảo rằng:

- Các người không kính nể hạt ngọc của ta, từ đây, các người phải làm hết sức mình để cho hạt ngọc được sống dậy. Mỗi người phải đi tìm mảnh gạo vỡ của ta đem về, xới đất, tưới nước, săn sóc cho đến khi trổ bông sinh hạt. Ta sẽ giúp các ngươi làm việc, ta sẽ làm mưa và nắng …

Từ đó loài người mới bắt đầu trồng lúa.

Cũng vào lúc sinh ra lúa, Trời sai một Thiên thần đưa xuống hạ giới một số hạt giống lúa và một số hạt giống cỏ vãi ra khắp mặt đất để nuôi người và vật. Ban đầu, thần gieo tất cả hạt giống cỏ ở trong tay trái, cỏ mọc rất nhanh, lan tràn rất mạnh qua đêm. Đến nỗi hôm sau Thần mới chỉ gieo hết một nửa số hạt giống lúa ở trong tay phải thì đã không còn một khoảng đất nào để gieo nữa. Thần đành đem nửa số hạt giống lúa về trời. Ở trên mặt đất, cỏ mọc nhiều mà lại rất khoẻ, còn lúa thì ít lại mọc rất khó khăn, nếu không chăm bón, làm cỏ thì bị cỏ át mất.

Khi đã biết rõ việc ấy, Trời liền nổi giận đày thần xuống trần hoá làm con trâu, ăn cỏ đời này qua đời khác và phải kéo cày cho loài người trồng lúa.

Trời đặt ra một vị thần để trông nom lúa gạo. Thần Lúa là một ông cụ già râu tóc bạc phơ, thường hay chống gậy đi đó đây.

(Thần thoại, Doãn Quốc Sỹ sưu tầm và dịch thuật, NXB Sáng tạo, 1970, tr.29-30)

Câu 1

1 điểm

Xác định thể loại của văn bản?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thể loại thần thoại.

Câu 2

1 điểm

Theo văn bản, vì sao hạt lúa sau này lại có kích thước nhỏ đi?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Vì người chủ nhà cầm chổi đập mạnh làm cho hạt ngọc vỡ tan từng mảnh.

Câu 3

1 điểm

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: “Khi hạt lúa lăn đến cửa, không thấy chủ nhà quét dọn tiếp rước mình, bèn quay sang nhà khác.”

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Biện pháp tu từ: Nhân hóa

- Tác dụng: Làm cho câu văn sinh động, cụ thể. Tạo sự gần gũi giữa cây lúa và con người.

Câu 4

1 điểm

Nêu nội dung chính của văn bản?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nội dung chính của văn bản: Lý giải về nguồn gốc của cây lúa và cỏ

Câu 5

1 điểm

Từ câu chuyện Lúa và cỏ, anh /chị rút ra được bài học gì cho mình?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gợi ý: Bài học về việc quý trọng lương thực; bảo vệ tài nguyên thiên nhiên; về giá trị của lao động…

Câu 6

1 điểm

Từ văn bản Lúa và cỏ, anh/chị hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa lao động của con người.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 6

Câu 7

1 điểm

Dựa vào văn bản Lúa và cỏ, anh/chị hãy viết một bài văn khoảng 600 chữ trình bày suy nghĩ về giá trị văn hóa – tinh thần được gửi gắm qua câu chuyện.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 7

Làm bài

Đề cùng chủ đề

(Ngữ liệu ngoài sgk) Lúa và cỏ 3 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Chử lầu 10 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Thần biển 8 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Thần sét 6 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Thần gió 6 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Thần thoại Mán 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy

Tất cả đề Đọc hiểu Văn 10 phần Truyện thần thoại · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 10