(Ngữ liệu ngoài sgk) Khun lúa - Náng ủa

Phương pháp giải

Nhận diện thể loại và đặc trưng hình thức nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

Tác phẩm có sự việc, cốt truyện, nhân vật và được kể bằng văn vần

Phương pháp giải

Phân tích chi tiết, hình ảnh miêu tả.

Lời giải chi tiết

Tâm trạng của nàng Ủa vô cùng đau khổ, tuyệt vọng. Nàng "buồn đau", "ngã vật nằm queo" như người mất hồn, "như cuồng", rơi vào trạng thái hôn mê. Khi tỉnh dậy, nàng chỉ muốn "chết đi cho khuất" vì không thể chịu đựng cảnh "sống chia lìa, lay lắt". Về nhà, nàng "âu sầu buồn bã", "nước mắt lã chã", "ngậm buồn" và chẳng còn thiết tha điều gì.

Phương pháp giải

Phân tích hành động và lời nói của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Người cha thể hiện sự ngăn cấm quyết liệt bằng thái độ tàn nhẫn và đe dọa. Ông thẳng thừng tuyên bố: "Hễ mày còn bướng thì tao chặt đầu!".

Phương pháp giải

Tìm kiếm chi tiết, hành động cụ thể.

Lời giải chi tiết

- Tình cảm tha thiết của chàng Lú được thể hiện qua các hành động:

+ Vội vã đi tìm nàng ngay khi nhận được tin: "Chàng sợ đi ngay".

+ Lo lắng, gọi lay, xót xa khi thấy nàng bất tỉnh: "Chàng gọi, Chàng lay", "Hỡi ôi, Vía Ủa có hay chăng về".

+ Ân cần, trìu mến chăm sóc: “Hà hơi” Chàng bế Chàng bồng"

+ Dỗ dành, an ủi và thề nguyền thủy chung: "Gắng hãy về chớ quá buồn đau... Có trời chứng giám ta nào phụ nhau!".

Phương pháp giải

Xác định vị trí dựa trên diễn biến cốt truyện.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích nằm ở phần phát triển hoặc cao trào của câu chuyện. Đây là lúc xung đột (xung đột giữa tình yêu của đôi trai gái và sự ép buộc của cha mẹ, hủ tục) lên đến đỉnh điểm, dẫn đến hành động quyên sinh sau này.