(Ngữ liệu ngoài sgk) Đời thừa

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để xác định nhân vật chính

Lời giải chi tiết

Nhân vật chính trong đoạn trích là : Hộ/nhà văn Hộ

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định đề tài

Lời giải chi tiết

Truyện viết về đề tài: Người trí thức

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về ngôi kể để xác định

Lời giải chi tiết

Ngôi kể được sử dụng trong đoạn trích: ngôi thứ ba

Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn kết hợp phân tích để đánh giá nhân vật

Lời giải chi tiết

Những câu văn trên cho thấy: Hộ là một nhà văn có hoài bão, có khát vọng, có lí tưởng nghề nghiệp cao đẹp; là một nhà văn chân chính, có lương tri của một người cầm bút, ý thức được trách nhiệm của người nghệ sĩ.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ điệp

Lời giải chi tiết

Tác dụng của biện pháp điệp:

- Diễn tả những đau khổ, dằn vặt khi Hộ ý thức rõ về bi kịch của cuộc đời mình, khi anh hiểu rõ mình đang tự giẫm lên những nguyên tắc nghề nghiệp do chính mình đặt ra.

- Phép điệp còn tạo nên sự sinh động, hấp dẫn, lôi cuốn và tạo nên giọng điệu văn bản.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về đặc điểm thể loại (mâu thuẫn trong tình huống truyện) để phân tích

Lời giải chi tiết

Truyện đã thể hiện mâu thuẫn giằng xé nội tâm nhân vật Hộ. Đó là mâu thuẫn giữa khát vọng lí tưởng cao đẹp về nghề nghiệp và hiện thực phũ phàng. Hộ là nhà văn có ý thức và khát vọng chân chính nhưng gánh nặng mưu sinh cuộc sống khi có vợ, con đè nặng khiến cho Hộ không thể thực hiện được khát vọng của mình. Ý thức rõ về điều này nên Hộ rơi vào tâm trạng dằn vặt, đau đớn cùng cực…

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp vận dụng kiến thức lí luận

Gợi ý:

Những suy nghĩ của nhân vật Hộ gợi cho những yêu cầu trong sáng tác văn học nói riêng và nghệ thuật nói chung:

+ Văn học nói chung và nghệ thuật nói riêng không chấp nhận sự sao chép, rập khuôn, máy móc.

+ Văn học nói chung và nghệ thuật nói riêng luôn đòi hỏi sự tìm tòi, sáng tạo, khai phá những điều mới mẻ.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích từ suy nghĩ của nhân vật Hộ đã đưa ra những yêu cầu cốt lõi đối với sáng tạo nghệ thuật. Thứ nhất, văn học và nghệ thuật phải loại trừ sự sao chép, rập khuôn máy móc; nó không cần những người thợ lành nghề nhưng chỉ biết đi theo lối mòn. Thứ hai và quan trọng hơn, nghệ thuật đích thực đòi hỏi người nghệ sĩ phải không ngừng tìm tòi, sáng tạo, dám đào sâu vào những mạch ngầm chưa được khám phá để sáng tạo ra những giá trị mới. Chỉ có như vậy, tác phẩm mới thực sự có ý nghĩa và đóng góp cho sự phát triển của nghệ thuật.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về nghệ thuật khắc họa tâm lí nhân vật

Lời giải chi tiết

Nghệ thuật khắc họa tâm lí nhân vật của nhà văn Nam Cao được thể hiện qua đoạn trích trên:

- Tâm lí nhân vật được diễn tả tinh tế, sắc sảo, chân thực.

- Nhà văn đã đi sâu vào những ngõ ngách sâu kín của tâm hồn, của những diễn biến tâm lí phức tạp…