TopStudy

Ngữ văn · Lớp 12

(Ngữ liệu ngoài sgk) Có một thời như thế

8 câu · 12 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm
Xác định thể thơ Có một thời như thế và dấu hiệu nhận biết thể thơ.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Thể thơ: tám chữ.

- Dấu hiệu nhận biết: mỗi dòng thơ đều có tám chữ.

Câu 2

1 điểm
Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Nhân vật trữ tình trong bài thơ là: Người lính – người quân nhân cách mạng trong thời chiến. Đây là nhân vật trữ tình tự xưng "tôi", kể lại những kỷ niệm không thể quên về một thời tuổi trẻ oanh liệt, đầy gian khổ nhưng cũng rất lãng mạn, kiên cường và giàu tình cảm. Người lính ấy vừa cứng rắn trên chiến trường, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc, vừa mang trái tim nồng ấm, giàu khát khao yêu thương.

Câu 3

1 điểm
Chỉ ra những từ ngữ gợi sự khó khăn, gian khổ, mất mát trong chiến tranh ở khổ thơ thứ hai và khổ thơ thứ ba.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Khổ thơ thứ hai:

+ “cháy bỏng những mùa khô”: gợi cái nắng gay gắt, khắc nghiệt.

+ "cây trút tàn chiếc lá": thể hiện sự cằn cỗi, khô héo của thiên nhiên.

+ "còn vũng nước cũng tranh nhau vội vã": cho thấy sự thiếu thốn, khát nước đến mức cả người và thú đều phải tranh nhau.

+ "tranh thủ uống thay nhau": thể hiện sự khan hiếm, phải chia sẻ từng ngụm nước.

- Khổ thơ thứ ba:

+ "nén chặt nỗi buồn đau": gợi cảm xúc bi thương phải kìm nén trong lòng.

+ "máu tuôn trào gục xuống": hình ảnh mất mát đau thương khi đồng đội hy sinh.

+ "chiến tranh", "hy sinh": từ khóa trực tiếp thể hiện sự mất mát, hi sinh vì biên cương Tổ quốc.

=> Những từ ngữ này góp phần khắc họa rõ nét sự gian khổ, hiểm nguy và bi thương của cuộc chiến tranh mà người lính đã trải qua.

Câu 4

1 điểm
Hãy phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp được thể hiện ở khổ thơ thứ tư.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Tác giả sử dụng biện pháp tu từ điệp từ “vẫn” trong hai dòng thơ:

“Vẫn nhớ thương một bóng hình kiều nữ

Vẫn khát khao một tình yêu lắm chứ!”

- Tác dụng:

+ Từ "vẫn" được lặp lại nhằm nhấn mạnh sự bền bỉ, không đổi thay trong tâm hồn người lính, dù đang sống giữa chiến tranh khốc liệt.

=> Biện pháp điệp này giúp làm nổi bật sự đối lập giàu chất thơ: giữa một bên là bom đạn, hy sinh; một bên là trái tim mềm mại, giàu cảm xúc – thể hiện vẻ đẹp tâm hồn đầy nhân bản của người lính cách mạng. Đồng thời, điệp từ còn tạo nên nhịp điệu thơ tha thiết, góp phần tăng chiều sâu cảm xúc, làm cho khổ thơ trở nên lắng đọng và xúc động hơn.

Câu 5

1 điểm
Nêu sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

cảm xúc của nhân vật trữ tình được vận động từ hồi tưởng → xúc động → đau thương → khát khao yêu thương → tự hào → lắng đọng, giúp người đọc cảm nhận trọn vẹn một thời tuổi trẻ đã sống, chiến đấu và yêu với tất cả trái tim.

Câu 6

1 điểm
Từ bài thơ, anh/chị hãy rút ra bài học sâu sắc nhất cho bản thân.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) thể hiện cảm nhận của anh/chị về tâm hồn người lính qua đoạn thơ sau:

Rất nhiều lần nén chặt nỗi buồn đau
Khi đồng đội máu tuôn trào gục xuống
Trong chiến tranh dẫu rằng không ai muốn
Vì biên cương mà chấp nhận hy sinh

Có một thời vì tổ quốc quên mình
Vẫn nhớ thương một bóng hình kiều nữ
Vẫn khát khao một tình yêu lắm chứ !
Bởi bản năng tạo hoá đã ban rồi

Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm
Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích bài thơ “Có một thời như thế” của Trần Bá Căn.
Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đọc hiểu Văn 12 phần Thơ · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 12