(Ngữ liệu ngoài sgk) Chử lầu

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về thể loại thần thoại

Lời giải chi tiết

Văn bản kể về sự sáng tạo thế giới, các hiện tượng tự nhiên và nguồn gốc con người, là đặc trưng của thần thoại.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về đặc điểm nhân vật thần thoại

Lời giải chi tiết

Nhân vật chính là Chử Lầu – người anh hùng

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để xác định thông tin phù hợp

Lời giải chi tiết

Thông tin được tìm thấy trực tiếp trong câu văn đầu tiên: "Chử Lầu sau khi sáng tạo ra trời đất bèn làm một lúc 10 mặt trời, 9 mặt trăng..."

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để tìm ra chi tiết phù hợp

Lời giải chi tiết

- Khoanh vùng thông tin ở đoạn giữa: "Sau bảy năm, nhờ có gà gọi mãi đến lần thứ bảy, chúng mới chịu trở về, Chử Lầu thưởng cho gà một cái mào đỏ vì có công trạng ấy."

- "Công trạng ấy" chính là việc gọi mặt trời và mặt trăng trở về.

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định vai trò của nhân vật

Lời giải chi tiết

- Tổng hợp thông tin xuyên suốt văn bản:

+ Đoạn đầu: Sáng tạo trời đất, mặt trời, mặt trăng.

+ Đoạn giữa: Dùng đất nặn ra con người.

+ Đoạn sau: Làm ra cỏ cây, muôn vật.

→ Vai trò của Chử Lầu là Đấng Sáng Tạo tối cao.

Phương pháp giải

Căn cứ vào đặc điểm thể loại thần thoại

Lời giải chi tiết

- Truyện đã đưa ra lời giải thích cho các câu hỏi lớn: Vũ trụ, con người, mặt trời, mặt trăng, sự sống, cái chết, tại sao phải lao động vất vả... từ đâu mà có.

- Đây chính là chức năng nhận thức nguyên thủy của thần thoại.

Phương pháp giải

Xác định đặc điểm của thể loại biểu hiện trong văn bản

Lời giải chi tiết

- Câu chuyện đã giải thích một loạt hiện tượng:

+ Tại sao chỉ có 1 mặt trời, 1 mặt trăng? (Do con người bắn rơi).

+ Tại sao gà có mào đỏ? (Phần thưởng từ thần linh).

+ Tại sao con người phải chết? (Do vi phạm lệnh thần).

+ Tại sao phải làm lụng vất vả? (Do chính con người xin thần cho cỏ mọc).

Phương pháp giải

Rút ra ý nghĩa của truyện

Lời giải chi tiết

Hành động "chặt cây lớn làm cung tên khổng lồ, bắn vào các mặt trời và mặt trăng" là biểu tượng rõ nhất cho khát vọng và sức mạnh chinh phục, cải tạo tự nhiên của con người thời cổ. Họ không cam chịu mà chủ động hành động để thay đổi hoàn cảnh sống.

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản và liên hệ bản thân

Lời giải chi tiết

Câu chuyện trên đã giúp chúng ta hiểu được phần nào về các hiện tượng tự nhiên. Chử Lầu đã sáng tạo ra trời đất, muôn vật và con người. Đã phần nào giải thích nguồn gốc của vũ trụ và nguồn gốc của con người Qua đó nhằm thề hiện ước mơ chinh phục tự nhiên.

Phương pháp giải

Liên hệ bản thân để bày tỏ ý kiến

Lời giải chi tiết

Cuộc sống hiện thực luôn trái ngược với những khát vọng của con người thời cổ. Cuộc sống của họ khó khăn, vất vả, luôn phải phụ thuộc vào thiên nhiên. Vậy nên họ cũng luôn luôn có những khát vọng về chinh phục tự nhiên. Khi mà xã hội chưa phát triển, họ chưa thể nào biết được tự nhiên ngoài kia có những gì? Khát vọng luôn xuất phát từ những mong ước làm nên cuộc đời hạnh phúc, không chỉ cho bản thân người đó mà cho những người xung quanh. Những khát vọng thể hiện được giá trị cao đẹp của con người. Khát vọng đó không xa vời mà cũng gắn liền với hiện thực, những gì họ không thể nào thấy được, hiểu được thì đều là những khát vọng chinh phục của con người.