(Ngữ liệu ngoài sgk) Chợ tết

Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

Thể thơ 8 chữ.

Phương pháp giải

Đọc và xác định những từ ngữ diễn tả trực tiếp không khí

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ diễn tả trực tiếp không khí trên đường đi chợ Tết: tưng bừng, vui vẻ.

Phương pháp giải

Xác định các chi tiết miêu tả hoạt động của con người trong phiên chợ tết

Lời giải chi tiết

Những hoạt động cụ thể của con người trong phiên chợ Tết được thể hiện ở phần thơ in đậm:

+ Người mua bán ra vào;

+ Người khách nói bô bô;

+ Anh hàng tranh quẩy đôi bồ kĩu kịt, tìm đến chỗ đông người ngồi dở bán;

+ Thầy khóa gò lưng trên phản, tay mài nghiên hí hoáy viết thơ xuân;

+ Cụ đồ nho vuốt râu, nhẩm đọc câu đối

+ Bà cụ lão bán hàng.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức đã học về từ láy tượng hình

Lời giải chi tiết

- Từ láy tượng hình trong hai dòng thơ: “hí loáy”

- Tác dụng: Từ láy tượng hình “hí hoáy” trong câu thơ miêu tả sinh động hành động chăm chú, tỉ mỉ của thầy khóa khi mài nghiên và viết thơ xuân. Từ này gợi hình ảnh cụ thể, gần gũi, khắc họa rõ nét sự tập trung và khéo léo của nhân vật. Đồng thời, “hí hoáy” còn tạo nhịp điệu vui tươi, góp phần làm nổi bật không khí nhộn nhịp, sinh động của phiên chợ Tết.

Phương pháp giải

Gợi ý:

- Miêu tả thiên nhiên: “dải mây trắng đỏ dần”, “sương hồng lam”, “núi uốn mình trong chiếc áo the xanh” → khung cảnh rực rỡ, tươi sáng, tràn đầy sức sống

- Miêu tả con người và hoạt động: từ “thằng cu áo đỏ chạy lon xon”, “cô yếm thắm”, đến “thầy khóa hí hoáy viết thơ xuân”, “anh hàng tranh kĩu kịt” → không khí nhộn nhịp, vui tươi, đa dạng.

- Ngôn ngữ tạo hình: từ láy (“lon xon”, “lom khom”, “hí hoáy”), màu sắc (“đỏ”, “trắng”, “xanh”), ẩn dụ (“núi uốn mình”, “đồi thoa son”) → bức tranh sống động, giàu cảm xúc.

- Hiệu quả: khắc họa không gian Tết truyền thống, gợi vẻ đẹp văn hóa và tâm hồn Việt.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ đã sử dụng yếu tố miêu tả rất thành công, góp phần tái hiện bức tranh chợ Tết sinh động và đậm chất truyền thống. Thiên nhiên được khắc họa rực rỡ qua những gam màu giàu sức gợi: “dải mây trắng đỏ dần”, “sương hồng lam”, “núi uốn mình trong chiếc áo the xanh”, làm nền cho không khí ngày xuân. Hình ảnh con người và hoạt động cũng hiện lên chân thực, phong phú: “thằng cu áo đỏ chạy lon xon”, “cụ già chống gậy lom khom”, “anh hàng tranh kĩu kịt quẩy đôi bồ”, “thầy khóa hí hoáy viết thơ xuân”… Ngôn ngữ giàu tính tạo hình với nhiều từ láy, màu sắc, ẩn dụ khiến bức tranh vừa cụ thể vừa trữ tình. Nhờ vậy, tác giả không chỉ tái hiện không khí náo nức, vui tươi của ngày Tết mà còn gợi lên vẻ đẹp văn hóa, tâm hồn Việt Nam.