Ngữ văn · Lớp 12

(Ngữ liệu ngoài sgk) Chiều thu quê hương

15 câu · 23 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Đề dẫn chung

CHIỀU THU QUÊ HƯƠNG

(Huy Cận)

Chiều thu trong, lá trúc vờn đẹp quá.
Lá mía xanh nhung quạt vào mái rạ
Tiếng lao xao như ai ngả nón chào.
Hoa mướp cuối mùa vàng rực như sao,
Giếng trong lẻo, trời xanh in thăm thẳm.
Chiều thu quê hương sao mà đằm thắm!
Tôi bước giữa vườn, bạn với hàng cau
Hút nắng tơ vàng như những đài cao
Đứng lồng lộng, thu tiếng chiều vàng rợi.
Vồng khoai lang xoè lá ra nằm sưởi
Cùng với gà mẹ xoè cánh ấp con.
Ở trước sân hà mấy đống gạch son,
Hố vôi trắng nằm đợi ngày xây dựng.
Trời thu trong em bé cười má ửng;
Như cây sai mẹ đứng giữa chùm con.
Chiều thu vàng vàng rực cả tâm hồn
Của đất nước đang bồi da thắm thịt.
Gió biển mặn thổi về đây tha thiết;
Những con chim phơi phới cánh, chiều thu
Náo nức như triều, êm ả như ru...

Cẩm Phả, 9-1958

(Huy Cận, Chiều thu quê hương, in trong tập thơ "Trời mỗi ngày lại sáng", 1958)

* Chú thích: Huy Cận sáng tác “Chiều thu quê hương” năm 1958. Bài thơ toát lên vẻ đẹp nên thơ, yên bình của buổi chiều thu khi miền Bắc đã sạch bóng quân thù.

Câu 1

1 điểm

Bài thơ “Chiều thu quê hương” được viết theo thể thơ nào?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Thể thơ: tám chữ.

Câu 2

1 điểm

Bài thơ là lời của ai? Bộc lộ cảm xúc về đối tượng nào?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Bài thơ là lời của nhân vật: Tôi/Tác giả.

- Bộc lộc cảm xúc về đối tượng là: Mùa thu quê hương/Quê hương.

Câu 3

1 điểm

Liệt kê những từ ngữ chỉ màu sắc được tác giả sử dụng trong bài thơ?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Những từ ngữ chỉ màu sắc được tác giả sử dụng trong bài thơ: xanh nhung, vàng rực, xanh, vàng, vàng rợi, son, trắng.

Câu 4

1 điểm

Chỉ rõ cách gieo vần chân trong bốn câu thơ đầu.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đoạn thơ được gieo vần liền ở các tiếng: “quá” – “rạ”, “chào” – “sao”. Đây là cách gieo vần chân với các vần “a” và “ao”.

Câu 5

1 điểm

Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của yếu tố miêu tả trong việc khắc họa vẻ đẹp quê hương ở đoạn thơ:
“Đứng lồng lộng, thu tiếng chiều vàng rợi.
Vồng khoai lang xòe lá ra nằm sưởi,
Cùng với gà mẹ xòe cánh ấp con.
Ở trước sân nhà mấy đống gạch son.”

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Yếu tố miêu tả: “đứng lồng lộng”, “vồng khoai xòe lá”, “gà mẹ xòe cánh ấp con”, “mấy đống gạch son”.

- Tác dụng: Gợi lên một bức tranh chiều thu quê hương sống động và bình yên. Những hình ảnh này mang đậm nét bình dị, thân thuộc của làng quê Việt Nam, khắc họa vẻ đẹp thanh bình, hiền hòa của cuộc sống sau chiến tranh.

Câu 6

1 điểm

Từ hoàn cảnh ra đời của bài thơ, em hiểu như thế nào về ý nghĩa của hai câu thơ:

“Chiều thu vàng vàng rực cả tâm hồn,

Của đất nước đang bồi da thắm thịt?”

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 6

Câu 7

1 điểm

Biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ:

“Những con chim phơi phới cánh chiều thu,

Náo nức như triều, êm ả như ru…”

mang lại hiệu quả nghệ thuật gì trong việc biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả?

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 7

Câu 8

1 điểm

Bài thơ gợi ta nhớ đến những khoảnh khắc bình yên trong cuộc sống. Em hãy chia sẻ một khoảnh khắc như vậy và nêu ý nghĩa của khoảnh khắc đó đối với em?

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 8