TopStudy

Ngữ văn · Lớp 12

(Ngữ liệu ngoài sgk) Chỉ có thể là mẹ

10 câu · 15 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm
Hãy chỉ ra một số đặc điểm của thể thơ song thất lục bát được thể hiện trong bốn dòng thơ đầu của văn bản.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Số tiếng trong mỗi dòng:

+ Hai câu đầu (song thất): 7 tiếng.

+ Câu thứ 3: 6 tiếng, câu thứ 4: 8 tiếng.

- Thanh điệu:

+ Câu 1 (7 tiếng): Tiếng thứ 5: con (B), tiếng thứ 7: nhỏ (T).

+ Câu 2 (7 tiếng): Tiếng thứ 5: giọ (T), tiếng thứ 7: xiêu (B).

+ Câu 3 (6 tiếng): Tiếng 2, 4, 6: về (B), nấu (T), chiều (B).

+ Câu 4 (8 tiếng): Tiếng 2, 4, 6, 8: chồng (B), bữa (T), yêu (B), lòng (B).

- Vần thơ: Vần lưng: nhỏ – giọ, xiêu – chiều.

- Nhịp thơ:

+ Ở câu 7 tiếng: Nhịp 3/4.

+ Ở cặp lục bát: Nhịp 2/2/2 (câu 6 tiếng) và 4/4 (câu 8 tiếng).

Câu 2

1 điểm
Ghi lại những từ ngữ khắc họa hình ảnh người mẹ trong sáu dòng thơ đầu của bài thơ. Qua đó, em cảm nhận gì về hình ảnh người mẹ?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Những từ ngữ khắc họa hình ảnh người mẹ:

+ Dáng gầy, giẹo giọ, liêu xiêu.

+ Nấu cơm chiều, chăm chồng đúng bữa.

+ Long đong, vất vả, quên cả thân mình.

+ Hy sinh, tuổi xuân phai nhạt, nghĩa tình đượm sâu.

- Cảm nhận về người mẹ:

+ Người mẹ hiện lên với vóc dáng gầy yếu, mỏng manh.

+ Là người cần mẫn, tận tụy trong công việc gia đình.

+ Biểu tượng cho sự hy sinh, quên mình vì chồng con.

+ Mang vẻ đẹp bình dị, đời thường của người phụ nữ Việt Nam truyền thống.

Câu 3

1 điểm

Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ được thể hiện trong những dòng thơ sau:

Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng

Bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Biện pháp tu từ:

+ Nhân hóa hoặc ẩn dụ: Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng.

- Hiệu quả nghệ thuật:

+ Gợi hình ảnh thời gian và gian khó đã in dấu trên mái tóc mẹ.

+ Thể hiện sự vất vả, lam lũ của mẹ trong cuộc đời.

+ Bộc lộ tình yêu thương, sự xót xa của người con dành cho mẹ.

Câu 4

1 điểm
Em hãy phân tích ý nghĩa của hình ảnh “mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng” trong bài thơ?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình ảnh “mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng” là một hình ảnh ẩn dụ sâu sắc, gợi tả quá trình thời gian và gian truân in hằn lên dáng vẻ của người mẹ. “Mưa” và “nắng” không chỉ là yếu tố của tự nhiên mà còn tượng trưng cho bao vất vả, khổ đau, thăng trầm trong cuộc đời mẹ đã trải qua. Trải qua bao nắng gió cuộc đời, mái tóc của mẹ đã bạc trắng, không chỉ vì tuổi tác mà còn vì những hi sinh âm thầm cho chồng con.

=> Hình ảnh “mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng” chính là biểu tượng cho tình mẹ bao la, cho một đời nhọc nhằn thầm lặng mà mẹ đã gánh chịu để con được khôn lớn, trưởng thành.

Câu 5

1 điểm
Theo em, vì sao tác giả lại nói: “Giản đơn dung dị mẹ là mẹ thôi”?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Từ “giản đơn” và “dung dị” gợi lên hình ảnh một người mẹ bình thường trong dáng vẻ, giản dị trong lối sống, nhưng cao cả trong tấm lòng.

- Cụm từ “mẹ là mẹ thôi”: cách nói mộc mạc, mẹ chính là hiện thân của yêu thương thuần khiết và bất diệt nhất trong cuộc đời mỗi người.

=> “Giản đơn dung dị mẹ là mẹ thôi” để thể hiện một cách sâu sắc vẻ đẹp bình dị, mộc mạc nhưng vô cùng thiêng liêng của người mẹ. Câu thơ như một sự khẳng định rằng mẹ không cần danh xưng cao sang, không cần điều gì lớn lao hay phức tạp – chỉ cần là “mẹ” đã đủ bao hàm tất cả những yêu thương, hy sinh, độ lượng và bao dung.

Câu 6

1 điểm
Trong bài thơ, hình ảnh người mẹ được khắc họa thông qua những chi tiết nào về ngoại hình và tính cách? Em có cảm nhận gì về sự tảo tần của người mẹ?
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm
Trong bài thơ trên, tấm lòng yêu thương, biết ơn dành cho mẹ của tác giả đã được gửi gắm trong những dòng thơ chứa chan cảm xúc. Là những người con, các em sẽ hiện thực hóa sự quan tâm, yêu thương ấy bằng những cách nào?
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm
Bài thơ gợi lên cho em suy nghĩ gì về đạo hiếu của con cái đối với cha mẹ?
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ Chỉ có thể là mẹ của tác giả Đặng Minh Mai
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm
Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích bài thơ “Chỉ có thể là mẹ” của Đặng Minh Mai.
Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đọc hiểu Văn 12 phần Thơ · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 12