Thông tin tóm tắt về các văn bản đọc chính trong 5 bài học ở học kì I:
Văn bản
Tác giả
Loại, thể loại
Nội dung
Đặc điểm hình thức
Chuyện người con gái Nam Xương
Dế chọi
Nỗi niềm chinh phụ
Tiếng đàn mưa
Kim – Kiều gặp gỡ
Lục Vân Tiên đánh cướp, cứu Kiều Nguyệt Nga
“Người con gái Nam Xương” – một bi kịch của con người
Từ “Thằng quỷ nhỏ” của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi
Rô-mê-ô và Giu-li-ét
Lơ Xít
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Văn bản
Tác giả
Loại, thể loại
Nội dung
Đặc điểm hình thức
Chuyện người con gái Nam Xương
Nguyễn Dữ
Truyện truyền kì
Bi kịch của Vũ Nương do chống đa nghi
- Các sự kiện tạo nên cốt truyện được sắp xếp theo trật tự tuyến tính. - Truyện có yếu tố kì ảo. - Thời gian và không gian có đan cài thực ảo. - Ngôn ngữ nhiều điển cố, điển tích.
Dế chọi
Bồ Tùng Linh
Truyện truyền kì
Dế chọi thuộc loại truyện đả kích chế độ chính trị tàn bạo, vạch mặt bọn quan lại tham nhũng, cường hào ác bá, đồng thời bày tỏ sự cảm thông đối với những con người “bé nhỏ” bị chà đạp, hãm hại. Qua đó, truyện thể hiện tinh thần phê phán chế độ chính trị tàn bạo đương thời.
Câu chuyện mang nhiều yếu tố hoang đường.
Nỗi niềm chinh phụ
Đặng Trần Côn
Thơ song thất lục bát
Nỗi niềm người chinh phụ có chồng đi chinh chiến
Được viết theo thể thơ song thất lục bát
Tiếng đàn mưa
Bích Khê
Thơ
Nỗi nhớ quê hương của người con xa xứ
Thể thơ 5 chữ giàu chất gợi hình, gợi tả.
Kim – Kiều gặp gỡ
Nguyễn Du
Thơ lục bát
Cuộc gặp gỡ giữa Kim Trọng và Thúy Kiều
- Nghệ thuật xây dựng tâm lí nhân vật,. - Thể thơ lục bát - Ngôn ngữ đối thoại và độc thoại bằng phương pháp tả cảnh ngụ tình đã làm nên giá trị của đoạn
Lục Vân Tiên đánh cướp, cứu Kiều Nguyệt Nga
Nguyễn Đình Chiểu
Thơ
Lục Vân Tiên gặp một toán cướp ức hiếp một cô gái nhà lành và sự nghĩa hiệp cuả chàng
Truyện thơ Nôm
“Người con gái Nam Xương” – một bi kịch của con người
Nguyễn Đăng Na
Nghị luận văn học
Chứng minh số phận của Vũ Nương là một bi kịch
Hệ thống luận điểm, luận cứ rõ ràng rành mạch
Từ “Thằng quỷ nhỏ” của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi
Trần văn Toàn
Nghị luận văn học
Thông điệp sâu sắc kèm những gợi mở nhiều suy nghĩ về phẩm chất của một tác phẩm văn học viết cho thiếu nhi qua văn bản Thằng quỷ nhỏ.
Lập luận rõ ràng, logic
Rô-mê-ô và Giu-li-ét
Wiliam Speakpear
Bi kịch
Câu chuyện tình cảm của hai người ở hai gia tộc đối đầu nhau
Sử dụng ngôn ngữ kịch cùng cốt truyện hấp dẫn.
Lơ Xít
Cooc nây
Bi kịch
Câu chuyện tình yêu và danh dự
- Sử dụng ngôn ngữ kịch cùng cốt truyện hấp dẫn. - Sử dụng nhiều hình ảnh ẩn dụ, so sánh, nhân hóa vẻ đẹp của 2 nhân vật.
Câu 2
1 điểm
Sự khác biệt giữa thể loại truyện truyền kì và truyện thơ Nôm:
Thể loạiTiêu chí
Truyện truyền kì
Truyện thơ Nôm
Chữ viết được sử dụng
Loại nhân vật được miêu tả
Đặc điểm ngôn ngữ
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Thể loạiTiêu chí
Truyện truyền kì
Truyện thơ Nôm
Chữ viết được sử dụng
Chữ Hán
Chữ Nôm
Loại nhân vật được miêu tả
Nhân vật có thể là con người hay thần linh, ma, quỷ,... Nếu nhân vật là con người, họ thường có nét đặc biệt nào đó; nếu nhân vật là thần linh, ma, quỷ, họ thường mang hình ảnh, tính cách của con người.
Nhân vật của truyện thơ Nôm thường chia thành hại tuyến: nhân vật chính diện (đại diện cho cái tốt, cái đẹp, tiến bộ) và nhân vật phản diện (đại diện cho cái xấu, cái ác, bảo thủ).
Đặc điểm ngôn ngữ
- Giàu hình ảnh, biểu cảm. - Sử dụng nhiều điển tích, thành ngữ. - Giọng văn trang trọng, thể hiện tính chất nghiêm túc của tác phẩm.
- Giàu tính nhạc điệu, sử dụng nhiều biện pháp tu từ. - Giọng văn đa dạng, phù hợp với nội dung và tính cách nhân vật.
Câu 3
1 điểm
Không khí lịch sử, bối cảnh xã hội xuất hiện trong một số truyện truyên kì hoặc truyện thơ Nôm có giúp ích gì cho việc đọc hiểu tác phẩm không?
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Không khí lịch sử, bối cảnh xã hội xuất hiện trong một số truyện truyên kì hoặc truyện thơ Nôm có giúp ích gì cho việc đọc hiểu tác phẩm không?
Chọn: Có ⊗ Không ○
Lí do:
- Bối cảnh lịch sử và xã hội người đọc có thể hình dung rõ nét hơn về thời đại mà tác phẩm được sáng tác.
- Người đọc có thể hiểu rõ hơn về nội dung, ý nghĩa và giá trị của tác phẩm, đồng thời có thể cảm nhận sâu sắc hơn những thông điệp mà tác giả muốn truyền tải.
Câu 4
1 điểm
Những kiến thức tiếng Viêt mới được học trong học kì I: ..........................................
Những khái niệm cần nắm vững để giải quyết bài tập ở các bài học: .........................
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Kiến thức tiếng Việt
Khái niệm cần nắm
Điển tích điển cố
Một điển tích, điển cố xuất hiện trong văn bản chỉ là từ ngữ. Nhưng đằng sau từ ngữ là một câu chuyện hay sự việc, câu kinh, câu thơ nào đó.
Một số yếu tố Hán Việt dễ nhầm lẫn và cách phân biệt
Các yếu tố Hán Việt đồng âm và gần âm. Cách phân biệt: Dựa vào suy luận và tra cứu từ điển.
Biện pháp chơi chữ
Biện pháp tu từ chơi chữ, dùng từ đồng nghĩa, gần âm hoặc cùng trường nghĩa
Biện pháp tu từ điệp thanh và điệp vần
- Điệp thanh có thể được tạo nên bằng cách sử dụng lặp lại một loạt âm tiết có cùng thanh điệu - Điệp vần trong thơ có thể xuất hiện ở vị trí các âm tiết gieo vần: âm tiết cuối cùng của câu thơ (vần chân) hoặc âm tiết nằm ở khoảng giữa câu thơ (vần lưng), tạo tính liên kết, tính nhạc cho câu thơ. Ở một số bài thơ, việc gieo vần tạo được ấn tượng hoặc cảm xúc đặc biệt, có hiệu quả tu từ rõ nét, đó chính là điệp vần.
Dẫn trực tiếp và gián tiếp
Dẫn trực tiếp sử dụng ngoặc kép, còn dẫn gián tiếp thì không.
Sử dụng tư liệu tham khảo và trích dẫn
Khi viết, ta thường tham khảo tài liệu từ các nguồn khác nhau để có thể tiếp cận vấn đề một cách toàn diện, sâu sắc hơn.
Câu rút gọn
Câu rút gọn là câu có thành phần chủ ngữ hoặc vị ngữ bị tỉnh lược.
Câu đặc biệt
Câu đặc biệt được cấu tạo bởi một từ hoặc một cụm từ. Trong những ngữ cảnh cụ thể, câu đặc biệt được sử dụng để nêu bật thông tin hoặc nhấn mạnh nội dung cần biểu đạt.
Câu 5
1 điểm
Những điểm khác nhau trong việc sử dụng lí lẽ và bằng chứng ở kiều bài nghị luận xã hội và kiểu bài nghị luận văn học:
Kiểu bàiNhững điểmkhác nhau
Nghị luận xã hội
Nghị luận văn học
Về việc sử dụng lí lẽ
Về việc sử dụng bằng chứng
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Kiểu bàiNhững điểmkhác nhau
Nghị luận xã hội
Nghị luận văn học
Về việc sử dụng lí lẽ
- Dựa trên các lập luận logic, chặt chẽ. - Sử dụng các kiến thức về xã hội, đời sống, khoa học...
- Dựa trên các phân tích, lý giải về tác phẩm văn học. - Sử dụng các kiến thức về văn học, nghệ thuật...
Về việc sử dụng bằng chứng
- Sử dụng các dẫn chứng cụ thể, xác thực như: - Số liệu thống kê. - Ví dụ thực tế. - Phát biểu của các chuyên gia...
- Sử dụng các dẫn chứng cụ thể, sinh động như: + Trích dẫn từ tác phẩm. + Phân tích chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ...
Câu 6
1 điểm
Những nét giống nhau và khác nhau giữa kiểu bài trình bày ý kiến về một vấn đề và kiểu bài thảo luận về một vấn đề (ví dụ minh họa từ các bài nói và nghe đã thực hiện ở học kì I)
Những nét giống nhau: ................................................................................................