Giải VTH Văn 7 CTST Bài 1: Tiếng nói của vạn vật (Thơ bốn chữ, năm chữ) có đáp án

- Thơ bốn chữ, thơ năm chữ thường có nhịp 2/2, 3/2 hoặc 2/3; không hạn chế về số lượng dòng thơ và thường sử dụng đan xen vần chân với vần lưng.

- Hình thức gieo vần phổ biến trong thơ là vần chân, còn gọi là cước vận là vần được gieo mỗi cuối dòng thơ.

- Ngoài ra, còn có yêu vận, là vần được gieo ở giữa dòng thơ.

- Trong thơ luôn có nhịp, giúp tạo tiết tấu, làm nên nhạc điệu của bài thơ.

Khi cây / đã thành

Nở / vài lá bé

Là nghe / màu xanh

Bắt đầu / bập bẹ.

Rằng / các bạn ơi

Cây / chính là tôi

Nay mai / sẽ lớn

Góp xanh /đất trời.

- Cách ngắt nhip 2/2, 1/3 đã khiến đoạn thơ trở nên sinh động với tiết tấu vui tươi, đầy phù hợp với nội dung của bài thơ.

- Nhịp thơ 2/2 dễ thuộc, dễ nhớ, đều đặn như nhịp đưa nôi, vừa diễn tả nhịp điệu êm đềm của đời sống cây xanh, vừa thể hiện cảm xúc yêu thương trìu mến của tác giả.

- Nhịp thơ 1/3 nói lên sự khác biệt, có tác dụng nhấn mạnh vào khao khát của cây khi muốn được con người hiểu và giao cảm.

- Biện pháp tu từ điệp từ “nghe” 4 lần: nhấn mạnh mối quan hệ gắn bó, mật thiết giữa nhân vật tôi và hạt mầm. Lắng nghe từng biến chuyển nhỏ nhất của hạt mầm từ đó cho thấy mầm cũng có sức sống, có linh hồn riêng.

- Biện pháp tu từ nhân hóa (hạt nằm lặng thinh, mầm đã thì thầm, mầm kiêng gió bấc, đón tia nắng hồng, bập bẹ): làm cho hạt mầm trở nên sinh động, có hồn; giúp nó trở nên gần gũi, thân thuộc và có thể biểu hiện được những suy nghĩ hay bày tỏ được tình cảm của con người.

- Bài thơ chủ yếu gieo vần chân.

- Khổ thơ minh họa:

Khi cây đã thành

Nở vài lá bé

Là nghe màu xanh

Bắt đầu bập bẹ.

- Bài thơ thuộc thể thơ năm chữ.

- Dựa vào số chữ trong mỗi dòng, nhịp thơ 3/2 và 2/3.

- Cách gieo vần chân: se – về.

- Tác dụng: Góp phần thể hiện nội dung của văn bản về những cảm nhận tinh tế cùng sự quan sát vô cùng tỉ mỉ của tác giả về sự biến chuyển từ cuối mùa hạ sang thu. Từ đó bộc lộ tình yêu thiết tha với thiên nhiên của một tâm hồn nhạy cảm và sâu sắc.

- Biện pháp tu từ nhân hóa (gọi chim ơi, chim nói, tròn bụng sữa, lòng chim vui): Nhấn mạnh hình ảnh con chim cũng như hình ảnh thiên nhiên trở nên vừa gần gũi vừa sinh động trong mối quan hệ thân thiết, gắn bó và chan hoà với con người.

- Biện pháp tu từ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác (từ thính giác sang thị giác): tiếng chim hót "làm xanh da trời" có tác dụng tăng sức biểu cảm, tạo ấn tượng cho người đọc.

PHIẾU ĐỌC THƠ

Bài thơ: Chuyển về cổ tích loài người

Thể thơ: thơ năm chữ

Nội dung: nói về cuộc sống trên Trái Đất khi mới có loài người, và sự thay đổi của Trái Đất từ khi có loài người ngày một tiến bộ, ngày một văn minh. Mọi vật sinh ra trên Trái Đất là vì con người, vì trẻ em. Hãy chăm sóc, thương yêu, dạy dỗ trẻ em và dành cho thế giới tuổi thơ mọi điều tốt đẹp nhất.

Cách gieo vần: vần chân.

Cách ngắt nhịp: 2/3, 3/2, 1/2/2.

Hình ảnh em ấn tượng nhất: Hình ảnh trong khổ thơ đầu giúp ta hình dung cuộc sống trên Trái Đất khi mới có loài người “chỉ toàn lủ trẻ con”, vạn vật còn phôi thai còn rất trẻ, sự sống chỉ mới là bắt đầu; Trái Đất còn hoang sơ “trụi trần”, chưa có màu xanh, “không dáng cây ngọn cỏ”.

Biện pháp tu từ: điệp ngữ.

Thông điệp: Chuyện về cổ tích loài người không chỉ đơn giản là kể lại câu chuyện về lịch sử loài người qua các giai đoạn khác nhau. Mà qua đó, tác giả còn muốn nhắn nhủ một điều rằng hãy chăm sóc, yêu thương trẻ thơ để tất cả các em bé có được một môi trường phát triển tốt. Đó là tình cảm gia đình quý báu và vô cùng thiêng liêng.

- Vào những ngày ấy, nhà ông tưng bừng và chật ních người.

=> phó từ “những” đứng trước danh từ “ngày ấy” bổ sung ý nghĩa về số lượng.

- Tôi đoán được hai loại hoa: hoa mồng gà và hoa hướng dương.

=> phó từ “được” đứng trước danh từ “hai loại hoa” chỉ khả năng.

- Khi biết mọi tiếng rống gọi đều vô ích, con voi lồng chạy vào nhà.

=> phó từ “mọi” đứng trước danh từ “tiếng rống” bổ sung ý nghĩa về số lượng.

- Chưa gieo xuống đất

Hạt nằm lặng thinh.

=> phó từ “chưa” đứng trước động từ “gieo” chỉ sự phủ định cho hành động.

- Trời vẫn mưa lớn.

=> phó từ “vẫn” đứng trước động từ “mưa” chỉ sự tiếp diễn đang diễn ra.

- Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về.

=> phó từ “đã” đứng trước động từ “về” chỉ quan hệ thời gian.

- những, mỗi:

+ Trong vườn nhà bà có những bông hoa đang khoe sắc.

+ Ở nhà em, mỗi phòng ngủ đều có một chiếc ti vi.

- chưa, vẫn:

+ Hải chưa hoàn thành bài tập mà cô giao.

+ Trời vẫn mưa to.

- quá, lắm:

+ Bạn xinh lắm!

+ Linh về nhà quá muộn.

Một mùa xuân đến

Trăm hoa đua nở

Khoe sắc rực rỡ

Làm nên ngày hội.

Hoa đào dịu dàng

Hoa mai ấm áp

Hoa hồng ngọt ngào

Hoa ly tinh khôi.

Loài nào cũng đẹp

Rạng ngời sức sống

Tô điểm vạn vật

Bức tranh tuyệt vời.

Để tóm tắt được ý chính do người khác trình bày, chúng ta cần lưu ý:

- Nghe ý chính và ghi tóm tắt: Chú ý phần mở đầu và phần kết thúc, những phần được lặp đi lặp lại trong thân bài, chú ý tốc độ nói, từ khóa của bài nói, các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ.

- Đọc lại và chỉnh sửa: đọc lại phần ghi tóm tắt và chỉnh sửa các sai sót (nếu có); xác định với người nói về nội dung vừa tóm tắt; trao đổi với người nói ý kiến chưa hiểu rõ hoặc quan điểm khác; trao đổi với người nghe khác để chỉnh sửa chính xác.