TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải VTH Toán 9 KNTT Bài tập cuối chương 5 có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: D

Hình minh hoạ

Ta có:

• OA=15<16=4=ROA = \sqrt {15} < \sqrt {16} = 4 = R nên điểm A nằm trong (O).

• OB = 4 = R nên điểm B nằm trên (O).

Vậy điểm A nằm trong (O), điểm B nằm trên (O).

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: D

Hình minh hoạ

Ta có:

• OA=15<16=4=ROA = \sqrt {15} < \sqrt {16} = 4 = R nên điểm A nằm trong (O).

• OB = 4 = R nên điểm B nằm trên (O).

Vậy điểm A nằm trong (O), điểm B nằm trên (O).

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: D

Ta có: mà DOC^=DOB^−BOC^=180∘−100∘=80∘\widehat {DOC} = \widehat {DOB} - \widehat {BOC} = 180^\circ - 100^\circ = 80^\circ suy ra

=360∘−80∘−100∘−40∘=140∘.= 360^\circ - 80^\circ - 100^\circ - 40^\circ = 140^\circ .

Vậy và

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: B

Hai đường tròn (A) và (B) cắt nhau khi R1_{1} – R2_{2} < AB < R1_{1} + R2_{2}.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: A

Đường tròn (O) cắt a1_{1} suy ra d1_{1} < R.

Đường tròn (O) tiếp xúc a2_{2} suy ra d2_{2} = R.

Vậy d1_{1} < R và d2_{2} = R.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Gọi R=BC2R = \frac{{BC}}{2} là bán kính của đường tròn.

a) Nếu A ∈ (O; R) thì OA = R.

Khi đó, tam giác ABC có đường trung tuyến OA bằng một nửa cạnh huyền nên là tam giác vuông với cạnh huyền BC (góc A vuông).

Ngược lại, nếu tam giác ABC vuông tại A thì đường trung tuyến OA bằng một nửa cạnh huyền, nghĩa là AO=BC2=R.AO = \frac{{BC}}{2} = R.

Do đó điểm A nằm trên (O).

b) (H.5.45) Vì BO=BC2=RBO = \frac{{BC}}{2} = R nên khi A là một trong hai giao điểm của (B; BO) với (O) thì tam giác ABO là tam giác đều vì có BO = OA = AB = R.

Do đó ABO^=ABC^=60∘.\widehat {ABO} = \widehat {ABC} = 60^\circ .

Theo câu a, tam giác ABC là tam giác vuông và có ABC^=60∘\widehat {ABC} = 60^\circ nên BCA^=30∘.\widehat {BCA} = 30^\circ .

c) Từ câu b, ta có AOB^=60∘,\widehat {AOB} = 60^\circ , suy ra

Mặt khác, R=BC2=62=3R = \frac{{BC}}{2} = \frac{6}{2} = 3 cm nên độ dài cung AC là l=120180π.3=2πl = \frac{{120}}{{180}}\pi .3 = 2\pi (cm).

Hình quạt tròn giới hạn bởi hai bán kính OA và OC ứng với cung AC nên diện tích của nó bằng S=120360π.32=3πS = \frac{{120}}{{360}}\pi {.3^2} = 3\pi (cm2^{2}).

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

a) Cách 1. Gọi bán kính của đường tròn là R.

Do C và D là điểm đối xứng với A và B qua tâm O nên

OC = OA = R = 4 cm và OD = OB = R = 4 cm.

Do đó hai điểm C và D nằm trên đường tròn (O).

Cách 2. Do đường tròn là hình có tâm đối xứng là O nên khi A ∈ (O) và B ∈ (O) thì hai điểm đối xứng với A và B qua O cũng nằm trên (O).

b) (H.5.46) Vì ABCD là hình vuông nên AC ⊥ BD, hay AOB^=90∘.\widehat {AOB} = 90^\circ .

Suy ra số đo của cung nhỏ AB là 90°.

Số đo của cung lớn AB (cũng là cung ACB) là:

Độ dài của cung lớn AB là l=270180π.4=6πl = \frac{{270}}{{180}}\pi .4 = 6\pi (cm).

Diện tích hình quạt tròn tạo bởi hai bán kính OA, OB là

S=90360π.42=4πS = \frac{{90}}{{360}}\pi {.4^2} = 4\pi (cm2^{2}).

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

(H.5.47)

Hình minh hoạ

Gọi RA_{A}, RB_{B} và RC_{C} lần lượt là bán kính các đường tròn (A), (B) và (C).

Theo đề bài, ta có RA_{A} = 1,5 cm; RB_{B} = 3 cm; RC_{C} = 2 cm; AB = 2 cm; BC = 1 cm và CA = AB + BC = 2 + 1 = 3 cm. Ta có:

• RB_{B} – RA_{A} = 3 – 1,5 = 1,5 cm < AB < RB_{B} + RA_{A} = 3 + 1,5 = 4,5 cm. Do đó (A) và (B) cắt nhau.

• RC_{C} – RA_{A} = 2 – 1,5 = 0,5 cm < CA = 3 cm < RC_{C} + RA_{A} = 2 + 1,5 = 3,5 cm. Do đó (A) và (C) cắt nhau.

• BC = 1 cm = RB_{B} – RC_{C} = 3 – 2. Nên (B) và (C) tiếp xúc với nhau.

Do đó không có cặp đường tròn nào không giao nhau.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

(H.5.48)

Hình minh hoạ

a) Tam giác ABC vuông tại A nên AB ⊥ AC, mà A ∈ (C; CA) do đó BA là tiếp tuyến của đường tròn (C; CA).

Hai tam giác ABC và A*'*BC có:

BC là cạnh chung;

AB = A*'*B (cùng bằng bán kính đường tròn (B; BA));

AC = A*'*C (cùng bằng bán kính đường tròn (C; CA)).

Do đó ∆ABC = ∆A*'BC (c.c.c), suy ra BAC^=BA′C^=90∘,\widehat {BAC} = \widehat {BA'C} = 90^\circ , hay BA'* ⊥ A*'*C.

Mặt khác, A*'* ∈ (C; CA) nên BA*'* là tiếp tuyến của đường tròn (C; CA).

Vậy BA và BA*'* là hai tiếp tuyến của đường tròn (C; CA) cắt nhau tại C.

b) Ta có CA ⊥ AB và A ∈ (B; BA) nên CA là tiếp tuyến của đường tròn (B; BA).

Tương tự, CA*'* là tiếp tuyến của đường tròn (B; BA).

Vậy CA và CA*'* là hai tiếp tuyến của đường tròn (B; BA) cắt nhau tại B.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

(H.5.50)

Hình minh hoạ

a) ∆AOE là tam giác cân tại O (OA = OE) có OI là đường trung tuyến (vì I là trung điểm của AE) nên OI cũng là đường cao, tức là AIO^=90∘\widehat {AIO} = 90^\circ hay OI ⊥ AI.

Tương tự, đối với tam giác AO*'F, ta có AKO′^=90∘\widehat {AKO'} = 90^\circ hay O'*K ⊥ KF.

Do đó OI // O*'*K (cùng vuông góc với d).

Tứ giác OO*'KI có OI // O'K và OIK^=O′KI^=90∘\widehat {OIK} = \widehat {O'KI} = 90^\circ nên OO'*KI là hình thang vuông.

b) Theo đề bài, EI = IA và AK = KF nên ta có EA = 2IA và AF = 2AK.

Ta có: EF = EA + AF = 2IA + 2AK = 2(IA + AK) = 2IK. Do đó IK=12EF.IK = \frac{1}{2}EF.

c) Khi d đi qua A thì tứ giác OO*'*KI luôn là hình thang vuông.

Nếu hình thang vuông đó là hình chữ nhật thì IK // OO*', hay d // OO'*.

Ngược lại, nếu d // OO*'* thì IK // OO*'* nên OO*'*KI là hình chữ nhật.

Vậy để tứ giác OO*'KI là hình chữ nhật thì d // OO'*.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

(H.5.51)

Hình minh hoạ

a) Gọi R, r lần lượt là bán kính của hai đường tròn (O) và (O*'*).

Ta có OO*'* = R – r nên hai đường tròn (O) và (O*'*) tiếp xúc trong với nhau.

b) Tam giác ODE cân tại O (OD = OE = R) có OH là đường cao nên đồng thời là đường trung tuyến của ∆ODE, hay DH = HE.

Tứ giác ADCE có hai đường chéo AC và DE cắt nhau tại H là trung điểm mỗi đường nên ADCE là hình bình hành. Lại có AC ⊥ DE tại H, suy ra ADCE là hình thoi.

c) Tam giác KCB có đường trung tuyến KO*'* và KO*'* = CO*'* = BO*'* nên tam giác KCB là tam giác vuông tại K, suy ra CKB^=90∘\widehat {CKB} = 90^\circ hay KC ⊥ KB. (1)

Tương tự, ta có ADB^=90∘\widehat {ADB} = 90^\circ hay DA ⊥ DB. (2)

Từ (1) và (2) suy ra KC // AD.

Lại có EC // AD (vì ADCE là hình thoi), do đó ba điểm E, C, K thẳng hàng.

d) Xét tam giác DEK vuông tại K có KH là đường trung tuyến nên KH = DH = EH.

Do đó tam giác KHE cân tại H, suy ra HKE^=HEK^.\widehat {HKE} = \widehat {HEK}.

Lại có, ∆O*'CK cân tại O'* nên O′CK^=O′KC^.\widehat {O'CK} = \widehat {O'KC}.

HKE^+O′CK^=HKE^+O′KC^\widehat {HKE} + \widehat {O'CK} = \widehat {HKE} + \widehat {O'KC}

O′KH^=HKE^+O′CK^.\widehat {O'KH} = \widehat {HKE} + \widehat {O'CK}.

Mặt khác O′CK^=HCE^\widehat {O'CK} = \widehat {HCE} (hai góc đối đỉnh).

Tam giác HEC vuông tại H nên KEH^+HCE^=90∘.\widehat {KEH} + \widehat {HCE} = 90^\circ .

Suy ra HKE^+O′CK^=HKE^+HCE^\widehat {HKE} + \widehat {O'CK} = \widehat {HKE} + \widehat {HCE} =KEH^+HCE^=90∘= \widehat {KEH} + \widehat {HCE} = 90^\circ hay O′KH^=90∘.\widehat {O'KH} = 90^\circ .

Do đó HK ⊥ O*'*K.

Vậy HK là tiếp tuyến của đường tròn (O*'*).