Đáp án và lời giải
Giải VTH Toán 9 KNTT Bài tập cuối chương 5 có đáp án
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: D

Ta có:
• nên điểm A nằm trong (O).
• OB = 4 = R nên điểm B nằm trên (O).
Vậy điểm A nằm trong (O), điểm B nằm trên (O).
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: D

Ta có:
• nên điểm A nằm trong (O).
• OB = 4 = R nên điểm B nằm trên (O).
Vậy điểm A nằm trong (O), điểm B nằm trên (O).
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: D
Ta có: mà suy ra
Vậy và
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: B
Hai đường tròn (A) và (B) cắt nhau khi R – R < AB < R + R.
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: A
Đường tròn (O) cắt a suy ra d < R.
Đường tròn (O) tiếp xúc a suy ra d = R.
Vậy d < R và d = R.
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi là bán kính của đường tròn.
a) Nếu A ∈ (O; R) thì OA = R.
Khi đó, tam giác ABC có đường trung tuyến OA bằng một nửa cạnh huyền nên là tam giác vuông với cạnh huyền BC (góc A vuông).
Ngược lại, nếu tam giác ABC vuông tại A thì đường trung tuyến OA bằng một nửa cạnh huyền, nghĩa là
Do đó điểm A nằm trên (O).
b) (H.5.45) Vì nên khi A là một trong hai giao điểm của (B; BO) với (O) thì tam giác ABO là tam giác đều vì có BO = OA = AB = R.
Do đó
Theo câu a, tam giác ABC là tam giác vuông và có nên
c) Từ câu b, ta có suy ra
Mặt khác, cm nên độ dài cung AC là (cm).
Hình quạt tròn giới hạn bởi hai bán kính OA và OC ứng với cung AC nên diện tích của nó bằng (cm).
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Cách 1. Gọi bán kính của đường tròn là R.
Do C và D là điểm đối xứng với A và B qua tâm O nên
OC = OA = R = 4 cm và OD = OB = R = 4 cm.
Do đó hai điểm C và D nằm trên đường tròn (O).
Cách 2. Do đường tròn là hình có tâm đối xứng là O nên khi A ∈ (O) và B ∈ (O) thì hai điểm đối xứng với A và B qua O cũng nằm trên (O).
b) (H.5.46) Vì ABCD là hình vuông nên AC ⊥ BD, hay
Suy ra số đo của cung nhỏ AB là 90°.
Số đo của cung lớn AB (cũng là cung ACB) là:
Độ dài của cung lớn AB là (cm).
Diện tích hình quạt tròn tạo bởi hai bán kính OA, OB là
(cm).
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
(H.5.47)

Gọi R, R và R lần lượt là bán kính các đường tròn (A), (B) và (C).
Theo đề bài, ta có R = 1,5 cm; R = 3 cm; R = 2 cm; AB = 2 cm; BC = 1 cm và CA = AB + BC = 2 + 1 = 3 cm. Ta có:
• R – R = 3 – 1,5 = 1,5 cm < AB < R + R = 3 + 1,5 = 4,5 cm. Do đó (A) và (B) cắt nhau.
• R – R = 2 – 1,5 = 0,5 cm < CA = 3 cm < R + R = 2 + 1,5 = 3,5 cm. Do đó (A) và (C) cắt nhau.
• BC = 1 cm = R – R = 3 – 2. Nên (B) và (C) tiếp xúc với nhau.
Do đó không có cặp đường tròn nào không giao nhau.
Câu 9
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
(H.5.48)

a) Tam giác ABC vuông tại A nên AB ⊥ AC, mà A ∈ (C; CA) do đó BA là tiếp tuyến của đường tròn (C; CA).
Hai tam giác ABC và A*'*BC có:
BC là cạnh chung;
AB = A*'*B (cùng bằng bán kính đường tròn (B; BA));
AC = A*'*C (cùng bằng bán kính đường tròn (C; CA)).
Do đó ∆ABC = ∆A*'BC (c.c.c), suy ra hay BA'* ⊥ A*'*C.
Mặt khác, A*'* ∈ (C; CA) nên BA*'* là tiếp tuyến của đường tròn (C; CA).
Vậy BA và BA*'* là hai tiếp tuyến của đường tròn (C; CA) cắt nhau tại C.
b) Ta có CA ⊥ AB và A ∈ (B; BA) nên CA là tiếp tuyến của đường tròn (B; BA).
Tương tự, CA*'* là tiếp tuyến của đường tròn (B; BA).
Vậy CA và CA*'* là hai tiếp tuyến của đường tròn (B; BA) cắt nhau tại B.
Câu 10
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
(H.5.50)

a) ∆AOE là tam giác cân tại O (OA = OE) có OI là đường trung tuyến (vì I là trung điểm của AE) nên OI cũng là đường cao, tức là hay OI ⊥ AI.
Tương tự, đối với tam giác AO*'F, ta có hay O'*K ⊥ KF.
Do đó OI // O*'*K (cùng vuông góc với d).
Tứ giác OO*'KI có OI // O'K và nên OO'*KI là hình thang vuông.
b) Theo đề bài, EI = IA và AK = KF nên ta có EA = 2IA và AF = 2AK.
Ta có: EF = EA + AF = 2IA + 2AK = 2(IA + AK) = 2IK. Do đó
c) Khi d đi qua A thì tứ giác OO*'*KI luôn là hình thang vuông.
Nếu hình thang vuông đó là hình chữ nhật thì IK // OO*', hay d // OO'*.
Ngược lại, nếu d // OO*'* thì IK // OO*'* nên OO*'*KI là hình chữ nhật.
Vậy để tứ giác OO*'KI là hình chữ nhật thì d // OO'*.
Câu 11
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
(H.5.51)

a) Gọi R, r lần lượt là bán kính của hai đường tròn (O) và (O*'*).
Ta có OO*'* = R – r nên hai đường tròn (O) và (O*'*) tiếp xúc trong với nhau.
b) Tam giác ODE cân tại O (OD = OE = R) có OH là đường cao nên đồng thời là đường trung tuyến của ∆ODE, hay DH = HE.
Tứ giác ADCE có hai đường chéo AC và DE cắt nhau tại H là trung điểm mỗi đường nên ADCE là hình bình hành. Lại có AC ⊥ DE tại H, suy ra ADCE là hình thoi.
c) Tam giác KCB có đường trung tuyến KO*'* và KO*'* = CO*'* = BO*'* nên tam giác KCB là tam giác vuông tại K, suy ra hay KC ⊥ KB. (1)
Tương tự, ta có hay DA ⊥ DB. (2)
Từ (1) và (2) suy ra KC // AD.
Lại có EC // AD (vì ADCE là hình thoi), do đó ba điểm E, C, K thẳng hàng.
d) Xét tam giác DEK vuông tại K có KH là đường trung tuyến nên KH = DH = EH.
Do đó tam giác KHE cân tại H, suy ra
Lại có, ∆O*'CK cân tại O'* nên
Mặt khác (hai góc đối đỉnh).
Tam giác HEC vuông tại H nên
Suy ra hay
Do đó HK ⊥ O*'*K.
Vậy HK là tiếp tuyến của đường tròn (O*'*).