Giải VBT Toán 7 CD Bài 8. Đại lượng tỉ lệ nghịch có đáp án

Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức $y=\frac{a}{x}$ hay xy = a (với a là một hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ a.

Nếu y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ a thì x cũng tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ a.

Nếu hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau thì:

• Tích hai giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi (bằng hệ số tỉ lệ);

• Tỉ số hai giá trị bất kì của đại lượng này bằng nghịch đảo của tỉ số hai giá trị tương ứng của đại lượng kia.

Cụ thể: Giả sử y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ a. Với mỗi giá trị x1, x2, x3, … khác 0 của x, ta có một giá trị tương ứng y1, y2, y3, … của y. Khi đó:

x1 × y1 = x2 × y2 = x3 × y3 = …= a hay $\frac{{x}_{1}}{\frac{1}{{y}_{1}}}=\frac{{x}_{2}}{\frac{1}{{y}_{2}}}=\frac{{x}_{3}}{\frac{1}{{y}_{3}}}=...=a$ ;

$\frac{{x}_{1}}{{x}_{2}}=\frac{{y}_{2}}{{y}_{1}};\frac{{x}_{1}}{{x}_{3}}=\frac{{y}_{3}}{{y}_{1}};...$.

c)

Khi x = 10 thì $y=\frac{1000}{x}=\frac{1000}{10}=100$ .

Khi x = 20 thì $y=\frac{1000}{x}=\frac{1000}{20}=50$ .

Khi x = 25 thì $y=\frac{1000}{x}=\frac{1000}{25}=40$ .

Gọi t (giờ) là thời gian thực tế ô tô đã đi quãng đường AB.

Vì thực tế ô tô đi với vận tốc gấp $\frac{4}{3}$ vận tốc dự định nên tỉ lệ giữa vận tốc thực tế và vận tốc dự định là $\frac{4}{3}$ .

Trên cùng một quãng đường, vận tốc và thời gian là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên tỉ lệ giữa thời gian đi thực tế và thời gian dự định là $\frac{3}{4}$ . Do đó: t = $\frac{3}{4}$ .6 = 4,5 (giờ).

Vậy thời gian thực tế ô tô đã đi quãng đường AB là 4,5 giờ.

Gọi số công nhân lao động là x (công nhân) và thời gian hoàn thành công việc là y (ngày). Ta có thể tóm tắt đề bài như sau:

Ở đó, x$_{2}$ là số công nhân làm việc để hoàn thành hợp đồng trong 14 ngày.

Ta có: Thời gian hoàn thành công việc tỉ lệ nghịch với số công nhân theo hệ số tỉ lệ là:

a = x$_{1}$. y$_{1}$ = 56 . 21 = 1 176.

Suy ra x$_{2}$. 14 = 1 176. Vì thế x$_{2}$ = 1 176 : 14 = 84.

Vậy số công nhân xưởng may cần phải tăng thêm là: 84 – 56 = 28 công nhân.

Ta có thể tóm tắt đề bài như sau:

Ở đó, y$_{1}$, y$_{2}$ lần lượt là số vòng quay mà bánh răng a, b quay được trong một phút. Do số răng và số vòng quay trong một phút của mỗi bánh răng là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có: x$_{1}$. y$_{1}$ = x$_{2}$. y$_{2}$ = x$_{3}$. y$_{3}$ = 12 . 18 = 216.

Do đó, y$_{1}$ = 216 : 24 = 9 và y$_{2}$ = 216 : 18 = 12.

Vậy số vòng quay trong một phút của mỗi bánh răng a và b lần lượt là 9 vòng và 12 vòng.

Ta có: xy = 3 . 32 = 4 . 24 = 6 . 16 = 8 . 12 = 48 . 2 = 96.

Vậy hai đại lượng x, y có tỉ lệ nghịch với nhau theo hệ số tỉ lệ 96.

c) Khi x = 12 thì $y=\frac{540}{12}=45$ .

Khi x = 18 thì $y=\frac{540}{18}=30$ .

Khi x = 60 thì $y=\frac{540}{60}=9$ .

Gọi số thợ tham gia xây tòa nhà là x (người) và thời gian xây trong tòa nhà là y (ngày). Ta có thể tóm tắt đề bài như sau:

Ở đó, y$_{2}$ là thời gian nhóm thợ gồm 28 người xây xong tòa nhà.

Do thời gian xây xong tòa nhà và số thợ xây là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có:

x$_{1}$.y$_{1}$ = x$_{2.}$y$_{2}$ = 35 . 168 = 5 880.

Do đó, y$_{2}$ = 5 880 : 28 = 210.

Vậy nhóm thợ phải mất 210 ngày để xây xong tòa nhà.

Gọi x là số bông hoa mà chị Lan mua được.

Vì giá hoa tăng 25% nên giá hoa thực tế bằng 125% giá hoa trước đó hay tỉ lệ giữa giá hoa thực tế và giá hoa trước đó là $\frac{125}{100}$ .

Với cùng một số tiền, số hoa mua được và giá hoa là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên tỉ lệ giữa số hoa mua được thực tế và số hoa mua được dự định là $\frac{100}{125}$ .

Vậy thực tế chị Lan mua được: $\frac{100}{125}$ . 10 = 8 bông hoa.

Đổi: 4 phút 36 giây 85 = 276,85 giây; 4 phút 38 giây 78 = 278,78 giây.

Ở cùng một nội dung bơi 400 m nữ, tốc độ bơi trung bình và thời gian bơi là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên tỉ số giữa tốc độ bơi trung bình của Ánh Viên tại Thế vận hội mùa hè năm 2016 và tại Giải bơi lội vô địch thế giới tổ chức ở Kazan (Nga) năm 2015 là: $\frac{278{,}78}{276{,}85}=\frac{27\ 878}{27\ 685}$ .

Gọi t (giờ) là thời gian tàu cao tốc thế hệ đầu tiên sẽ phải chạy quãng đường đó.

Vì tàu cao tốc hiện nay di chuyển với tốc độ trung bình nhanh gấp 1,43 lần so với thế hệ tàu cao tốc đầu tiên nên tỉ số giữa tốc độ trung bình của tàu cao tốc hiện nay và tàu cao tốc thế hệ đầu tiên là 1,43.

Trên cùng một quãng đường, tốc độ trung bình và thời gian đi là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên tỉ số giữa thời gian đi của tàu cao tốc thế hệ đầu tiên và tàu cao tốc hiện nay là 1,43.

Vậy nếu tàu cao tốc loại đó chạy một quãng đường trong 4 giờ thì tàu cao tốc thế hệ đầu tiên sẽ phải chạy quãng đường đó trong t = 1,43 . 4 = 5,72 giờ.

Gọi số răng của bánh răng thứ hai là x (răng).

Vì số răng và số vòng quay trong một phút của bánh răng là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có: x . 20 = 40 . 15 = 600.

Do đó, x = 600 : 20 = 30.

Vậy bánh răng thứ hai có 30 răng.

Tỉ số giữa thời gian chạy của Hà và thời gian chạy của Châu là $\frac{15}{18}=\frac{5}{6}$ .

Trên cùng một quãng đường, thời gian chạy và tốc độ chạy trung bình là hai đại lượng tỉ lệ nghịch. Do đó, tỉ số giữa tốc độ chạy trung bình của Hà và của Châu là $\frac{6}{5}$ .

Gọi tốc độ chạy trung bình của Hà là x (km/h) thì tốc độ chạy trung bình của Châu là $\frac{5}{6}x$ (km/h).

Mà tốc độ chạy của bạn Hà nhanh hơn bạn Châu là 2 km/h nên ta có: x – $\frac{5}{6}x$ = 2 hay $\frac{1}{6}x=2$ , suy ra x = 12.

Vậy tốc độ chạy trung bình của Hà là 12 km/h, tốc độ chạy trung bình của Châu là $\frac{5}{6}.12$ = 10 km/h.

Gọi x (km/h) là vận tốc của ca nô khi nước yên lặng.

Khi ca nô xuôi dòng thì vận tốc là x + 2 (km/h).

Khi ca nô ngược dòng thì vận tốc là x – 2 (km/h).

Tỉ số giữa thời gian ca nô ngược dòng và xuôi dòng là: $\frac{75}{60}=\frac{5}{4}$ .

Trên cùng một quãng đường, thời gian và vận tốc là hai đại lượng tỉ lệ nghịch. Do đó, tỉ số giữa vận tốc khi ca nô ngược dòng và xuôi dòng là: $\frac{4}{5}$ .

Ta có: $\frac{x-2}{x+2}=\frac{4}{5}$ suy ra (x – 2). 5 = (x + 2) . 4 hay 5x – 10 = 4x + 8, do đó x = 18.

Đổi 60 phút = 1 giờ

Chiều dài của khúc sông AB là: (18 + 2) . 1 = 20 (km).

Vậy vận tốc của ca nô khi nước yên lặng là 18 km/h và chiều dài của khúc sông AB là 20 km.