Giải SGK Vật lí 12 Bài 18. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng điện từ

Sạc điện thoại không dây hoạt động dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ như máy biến áp. Ở trên sạc có cuộn dây được nối với dòng điện xoay chiều, đóng vai trò như cuộn sơ cấp (Hình 18.2). Phía sau của điện thoại có cuộn dây được nối với pin, đóng vai trò như cuộn thứ cấp. Khi đặt mặt sau của điện thoại lên mặt trên của sạc thì hai cuộn dây này được đặt cạnh nhau. Dòng điện xoay chiều qua cuộn dây của sạc biến thiên sẽ sinh ra suất điện động cảm ứng trong cuộn dây để sạc pin điện thoại.

Khi gảy đàn, đoạn dây gần nam châm bị nhiễm từ dao động và tạo ra sự biến thiên từ thông qua cuộn dây của bộ cảm ứng, từ đó tạo ra một suất điện động cảm ứng. Tín hiệu điện được đưa đến một bộ khuếch đại và loa, tạo ra sóng âm thanh mà chúng ta nghe được.

Một số ứng dụng của hiện tượng cảm ứng điện từ trong cuộc sống:

- Hãm chuyển động bằng điện từ: sử dụng bộ hãm phanh xe tải trọng lớn bằng cách tạo ra dòng Fu-co để hãm chuyển động quay theo quán tính của đĩa quay trong đồng hồ công tơ đo điện.

- Dynamo xe đạp: Làm cho nam châm trong dynamo quay trước cuộn dây khi đó các đường sức từ biến thiên xuyên qua tiết diện cuộn dây, mạch điện kín tạo ra dòng điện cảm ứng.

Dynamo xe đạp cũng là một ứng dụng khác của hiện tượng cảm ứng điện từ. Các bộ phận cơ bản của dynamo được minh hoạ như hình dưới. Khi bánh xe quay, núm dẫn động và nam châm cũng quay theo, do đó từ thông qua cuộn dây biến thiên. Lúc này, trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng và thắp sáng bóng đèn.