Đáp án và lời giải
Giải sgk Sinh học 12 KNTT Bài 29: Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Bậc dinh dưỡng cấp 1: cỏ.
- Bậc dinh dưỡng cấp 2: thỏ, chuột, cào cào, chim sẻ.
- Bậc dinh dưỡng cấp 3: cáo, cú, chuột, chim sẻ.
- Bậc dinh dưỡng cấp 4: cáo, cú.
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Phân biệt ba dạng tháp sinh thái:
| Tiêu chí | Tháp số lượng | Tháp sinh khối | Tháp năng lượng |
|---|---|---|---|
| Đơn vị xây dựng tháp | Dựa trên số lượng cá thể sinh vật trên một đơn vị diện tích hay thể tích ở mỗi bậc dinh dưỡng. | Dựa trên khối lượng tổng số của tất cả các sinh vật trên một đơn vị diện tích hay thể tích ở mỗi bậc dinh dưỡng. | Dựa trên số năng lượng được tích luỹ trên một đơn vị diện tích hay thể tích, trong một đơn vị thời gian ở mỗi bậc dinh dưỡng. |
| Dạng tháp | Có dạng điển hình hoặc dạng tháp ngược. | Có dạng điển hình hoặc dạng tháp ngược. | Luôn có dạng điển hình. |
| Ưu điểm | Dễ xây dựng. | Giá trị cao hơn tháp số lượng do mỗi bậc dinh dưỡng đều được biểu thị bằng số lượng chất sống. | Là dạng tháp có độ chính xác cao nhất. |
| Nhược điểm | Ít có giá trị vì kích thước cơ thể các loài sinh vật ở các bậc dinh dưỡng khác nhau. | Độ chính xác chưa cao do chưa chú ý đến thời gian tích lũy sinh khối. | Phức tạp, đòi hỏi nhiều công sức, thời gian xây dựng. |
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a)
- Lưới thức ăn:

- Các chuỗi thức ăn:
Lúa / cỏ lồng vực / cỏ gà → sâu cuốn lá / sâu đục thân / châu chấu / rầy nâu → chim sâu.
Lúa / cỏ lồng vực / cỏ gà → ốc bươu vàng.
Lúa / cỏ lồng vực, cỏ gà → châu chấu → cóc / nhái → cú mèo / rắn nước / cò.
Lúa / cỏ lồng vực / cỏ gà → rầy nâu → nhện → cóc / nhái → cú mèo / rắn nước / cò.
Lúa / cỏ lồng vực / cỏ gà → rầy nâu → nhện → chim sâu.
- Mỗi sinh vật đã cho đều tham gia không dưới 2 chuỗi thức ăn nên tất cả các loài đều là mắt xích chung của lưới thức ăn.
b) Xếp các loài có trong lưới thức ăn đã lập ở phần a) vào các bậc dinh dưỡng tương ứng.
- Bậc dinh dưỡng cấp 1: lúa, cỏ lồng vực, cỏ gà.
- Bậc dinh dưỡng cấp 2: sâu cuốn lá, sâu đục thân, châu chấu, rầy nâu, ốc bươu vàng.
- Bậc dinh dưỡng cấp 3: nhện, chim sâu, cóc, nhái.
- Bậc dinh dưỡng cấp 4: chim sâu, cóc, nhái, cú mèo, rắn nước, cò.
- Bậc dinh dưỡng cấp 5: cú mèo, rắn nước, cò.
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Trong quá trình truyền năng lượng trong hệ sinh thái, năng lượng bị thất thoát dưới dạng nhiệt năng, sử dụng để duy trì thân nhiệt, duy trì các hoạt động sống (hô hấp tế bào), một phần tích lũy dưới dạng sinh khối, trong các vật chất không được sử dụng (tóc, xương, cành lá rụng, lông, chất thải,…).
- Hiệu suất sinh thái thường rất nhỏ do trong quá trình truyền năng lượng giữa các bậc dinh dưỡng, phần lớn năng lượng bị thất thoát, chỉ một phần nhỏ năng lượng được tích lũy thành sinh khối ở bậc dinh dưỡng cao hơn.
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Bậc dinh dưỡng cao nhất tích tụ nhiều chất độc nhất.
- Giải thích: Do chất độc không bị đào thải nên nếu ăn càng nhiều sinh vật nhiễm độc thì lượng chất độc tích luỹ càng nhiều. Ví dụ: Sinh vật thuộc bậc dinh dưỡng cấp 1 bị nhiễm độc mức x. Sinh vật bậc dinh dưỡng cấp 2 tiêu thụ 1 000 cá thể cấp 1, do chất độc không bị đào thải nên sẽ tích luỹ trong cơ thể dẫn đến nhiễm độc mức y (y>>x), sinh vật thuộc bậc dinh dưỡng cấp 3 tiêu thụ 1 000 cá thể bậc 2 sẽ nhiễm độc mức z (z>> y),...