TopStudy

Sinh học · Lớp 11

Giải SGK Sinh học 11 Kết nối Bài 15: Cảm ứng ở thực vật có đáp án

8 câu · 12 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm
Thực vật đứng yên hay vận động? Chúng mở rộng không gian sống, tìm kiếm dinh dưỡng và hướng đến các điều kiện sinh thái thích hợp bằng cách nào?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Thực vật có đời sống cố định (đứng yên).

- Chúng mở rộng không gian sống, tìm kiếm dinh dưỡng và hướng đến các điều kiện sinh thái thích hợp bằng cách vận động các cơ quan, bộ phận của thực vật. Một số vận động có thể quan sát thấy như leo giàn của tua cuốn, uốn cong của rễ thân non, nở hoặc khép của cánh hoa, phản ứng cụp lá,…

Câu 2

1 điểm
Lấy một số ví dụ về cảm ứng ở thực vật thể hiện vai trò tận dụng nguồn sống trong điều kiện môi trường bất lợi.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Một số ví dụ về cảm ứng ở thực vật thể hiện vai trò tận dụng nguồn sống trong điều kiện môi trường bất lợi:

- Cây bàng rụng lá vào mùa đông để hạn chế tình trạng thoát hơi nước trong điều kiện hanh khô của mùa đông.

- Khí khổng của cây xương rồng mở ra vào ban đêm và đóng lại vào ban ngày để hạn chế tình trạng thoát hơi nước trong điều kiện nóng hạn của vùng sa mạc.

- Cây ưa sáng đặt ở cạnh cửa sổ có ngọn cây mọc nghiêng về hướng cửa sổ để thu nhận được ánh sáng chiếu từ một phía.

- Trong rừng, các cây thân leo bám vào cây thân gỗ lớn để leo lên trên cao để thu nhận được ánh sáng phía trên tầng rừng.

- Khi có côn trùng tiếp xúc, các lông tuyến của cây gọng vó phản ứng lại bằng cách uốn cong, giữ chặt và tiêu hoá con mồi để thu nhận nguồn chất dinh dưỡng nitrogen trong điều kiện môi trường sống thiếu nitrogen.

Câu 3

1 điểm
Lập bảng phân biệt các hình thức hướng động ở thực vật về tác nhân gây ra vận động, đặc điểm và vai trò của mỗi hình thức.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Bảng phân biệt các hình thức hướng động ở thực vật về tác nhân gây ra vận động, đặc điểm và vai trò:

Hình thức hướng độngTác nhân gây raĐặc điểmVai trò
Hướng sángÁnh sángLà phản ứng sinh trưởng của cây đối với ánh sáng: Ngọn thân hoặc cành của cây luôn sinh trưởng hướng đến nguồn ánh sáng (hướng sáng dương).Đảm bảo cho cây nhận được nhiều ánh sáng cung cấp cho quang hợp.
Hướng hoáChất hoá học như chất khoáng, chất hữu cơ, hormone thực vật, chất độc,...Là phản ứng sinh trưởng của cây đối với các chất hóa học: Rễ cây luôn sinh trưởng hướng đến nguồn chất dinh dưỡng (hướng hóa dương) và sinh trưởng tránh xa kim loại nặng, chất độc trong đất (hướng hóa âm).Đảm bảo cho cây lấy được các chất dinh dưỡng cần thiết cung cấp cho các hoạt động sống của cây.
Hướng nướcNướcLà một trường hợp đặc biệt của hướng hóa: Rễ cây sinh trưởng hướng đến nguồn nước (hướng nước dương).Đảm bảo cho cây lấy được đủ lượng nước cần thiết cung cấp cho các hoạt động sống của cây.
Hướng trọng lựcTrọng lực (lực hút của Trái Đất)Là phản ứng sinh trưởng của cây đối với trọng lực: Đỉnh rễ sinh trưởng theo hướng của trọng lực (hướng trọng lượng dương), còn chồi đỉnh sinh trưởng ngược hướng của trọng lực (hướng trọng lượng âm).Đảm bảo bộ rễ đâm sâu xuống đất giúp cây được cố định và tìm kiếm được nguồn nước, khoáng cho cây.
Hướng tiếp xúcTác động cơ học (tiếp xúc) đến từ một phía.Là phản ứng sinh trưởng của cây đối với tác động cơ học đến từ một phía; thường gặp ở thực vật thân leo và thân bò.- Giúp cây leo vươn lên cao để có nhiều không gian và nguồn sáng cho sự sinh trưởng của cây.

Câu 4

1 điểm

Kẻ và hoàn thành bảng về các hình thức ứng động ở thực vật vào vở theo mẫu dưới đây:

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Các hình thức ứng động ở thực vật:

Kiểu ứng độngKhái niệmNguyên nhânCơ chếVí dụ
Ứng động sinh trưởngLà những vận động xuất hiện do tốc độ sinh trưởng và phân chia tế bào không đều ở các cơ quan, bộ phận đáp ứng, dưới tác động của các kích thích không định hướng của môi trường.Tác nhân gây ứng động sinh trưởng có thể là nhiệt độ, ánh sáng,… mang tính chu kì (chu kì ngày đêm hay chu kì mùa).Tác nhân nhiệt độ, ánh sáng mang tính chu kì (ngày đêm, mùa) tác động lên chồi cây làm thay đổi tương quan hàm lượng giữa các hormone, gây kích thích hoặc ức chế sinh trưởng của chồi cây, hoặc tác động lên mặt trên và mặt dưới của hoa làm phân bố lại hormone dẫn đến sự tăng trưởng khác nhau của mặt trên và mặt dưới của hoa, làm hoa nở hoặc khép.Hoa bồ công anh nở ra khi có ánh sáng và cụp lại lúc chạng vạng tối. Vận động ngủ, thức của chồi cây theo mùa ở cây bàng, cây phượng.
Ứng động không sinh trưởngLà những vận động thuận nghịch do sự biến đổi sức trương nước của cơ quan, bộ phận đáp ứng hoặc do xuất hiện sự lan truyền của kích thích trong các tế bào, mô chuyển hoá dưới tác dụng của các tác nhân cơ học, hoá học.Tác nhân gây ứng động không sinh trưởng có thể là tác nhân cơ học hay hoá học.Tác nhân kích thích (cơ học, hóa học) tác động lên thụ thể trên màng tế bào của bộ phận tiếp nhận kích thích, sau đó kích thích được truyền đến tế bào của bộ phận đáp ứng làm hoạt hoá các bơm ion (K+, Cl-,…), qua đó làm thay đổi sức trương nước của bộ phận đáp ứng, dẫn đến phản ứng cụp lá ở cây trinh nữ hay sự đóng mở của khí khổng.Hiện tượng cụp lá ở cây trinh nữ. Hiện tượng bắt mồi ở cây gọng vó và cây bắt ruồi.

Câu 5

1 điểm
Nêu một số ví dụ khác về việc vận dụng hiện tượng hướng động, ứng động trong thực tiễn sản xuất.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Một số ví dụ khác về việc vận dụng hiện tượng hướng động, ứng động trong thực tiễn sản xuất:

- Ứng dụng của tính hướng sáng, trồng xen canh cây ưa sáng và cây ưa bóng, dùng đèn ánh sáng nhân tạo,… để tăng năng suất cho cây trồng.

- Ứng dụng của tính hướng hóa, bón phân nông cho cây có rễ chùm, bón phân sâu cho cây có rễ cọc.

- Sử dụng biện pháp bảo quản khô để kéo dài thời gian ngủ của nhiều loại hạt giống như lúa, ngô, đỗ, lạc,…

- Tăng thời gian chiếu sáng ở thanh long, cúc, mía,… để điều khiển quá trình ra hoa.

Câu 6

1 điểm

Dựa trên cơ chế hướng động, giải thích về phản ứng hướng trọng lực dương của rễ cây trong hình 15.5 dưới tác động của auxin.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm
Cho các hiện tượng sau: đóng mở của khí khổng, nở hoa của cây mười giờ, leo giàn của cây thiên lí. Các hiện tượng trên thuộc hình thức cảm ứng nào? Giải thích.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm
Tại sao trong quy trình làm rau mầm, người ta thường che tối khoảng 2 – 3 ngày đầu khi hạt mới nảy mầm?
Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Cảm ứng ở thực vật · Các bộ sách Sinh học Lớp 11