Giải SGK KTPL 10 Bài 12. Hệ thống pháp luật và văn bản pháp luật Việt Nam

- Kể tên các luật, bộ luật của Việt Nam:

+ Bộ luật tố tụng hình sự 2015

+ Bộ luật hình sự 2015

+ Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015

+ Luật thi hành tạm giữ, tạm giam 2015

+ Bộ luật tố tụng dân sự 2015

+ Luật phí và lệ phí 2015

+ Luật trưng cầu ý dân 2015

+ Bộ luật hàng hải Việt Nam 2015

+ Luật tố tụng hành chính 2015

+ Bộ luật dân sự 2015

+ Luật thống kê 2015

+ Luật khí tượng thủy văn 2015

+ Luật kế toán 2015

Yêu cầu số 1: Cấu trúc bên trong của hệ thống pháp luật Việt Nam gồm những bộ phận: Ngành luật, chế định luật, quy phạm pháp luật.

Yêu cầu số 2: Hình thức thể hiện bên ngoài của hệ thống pháp luật Việt Nam được chia thành văn bản luật và văn bản dưới luật. Trong đó:

+ Văn bản luật bao gồm Hiến pháp, luật, bộ luật, Nghị quyết của Quốc hội.

+ Văn bản dưới luật bao gồm Pháp lệnh, Nghị quyết, quyết định, thông tư của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Yêu cầu số 3: Ví dụ minh họa cho cấu trúc của hệ thống pháp luật:

- Ví dụ về ngành luật (cấu trúc bên trong), gồm: Luật dân sự, Luật hành chính, Luật hình sự, Luật kinh tế, Luật hôn nhân và gia đình; Luật bảo vệ môi trường; Luật tố tụng hình sự…

- Ví dụ về hình thức thể hiện bên ngoài:

+ Văn bản luật, gồm: Luật giáo dục; Bộ luật Hôn nhân và Gia đình; Bộ luật hình sự…

+ Văn bản dưới luật, gồm: Nghị định số 84/2020/NĐ-CP ngày 14-6-2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục; Thông tư số 01/2021/TT-BKHĐT của Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn đăng kí doanh nghiệp…

Yêu cầu số 1: Tên các văn bản quy phạm pháp luật và cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản đó:

+ Hiến pháp, bộ luật, luật, nghị quyết: do Quốc hội ban hành.

+ Pháp lệnh, nghị quyết, nghị quyết liên tịch, lệnh quyết định, nghị định, thông tư, thông tư liên tịch: do Quốc hội ban hành.

Yêu cầu số 2: Đặc điểm của văn bản quy phạm pháp luật về thẩm quyền ban hành, nội dung, hình thức của văn bản:

+ Có chứa quy phạm pháp luật

+ Do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành

+ Hình thức, trình tự, thủ tục ban hành do luật quy định

Yêu cầu số 1: Những điểm giống và khác nhau của các văn bản trên về thẩm quyền ban hành, mục đích ban hành, đối tượng thực hiện và phạm vi áp dụng văn bản:

Yêu cầu số 2: Mối liên hệ giữa hai văn bản:

- Luật bảo vệ môi trường là văn bản pháp luật.

- Quyết định xử phạt hành chính… là văn bản áp dụng pháp luật.

a. Sai. Báo cáo của Chính phủ về việc thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em không phải là văn bản quy phạm pháp luật. Vì nó là văn bản hành chính

b. Sai. Bản án, quyết định xét xử của Toà án là văn bản áp dụng pháp luật. Nó sử dụng văn bản quy phạm pháp luật làm căn cứ nhằm xác định trách nhiệm pháp lí đối với chủ thể vi phạm pháp luật.

c. Sai. Hương ước, lệ làng là những quy ước, điều lệ của một cộng đồng chung sống trong một khu vực. Nó không phải văn bản quy phạm pháp luật vì không chứa quy phạm pháp luật, không do nhà nước có thẩm quyền ban hành.

d. Đúng. Pháp lệnh do Quốc hội ban hành là văn bản quy phạm pháp luật.Vì nó chứa quy phạm pháp luật, do cơ quan nhà nước bạn hành và có hình thức, trình tự do luật quy định.

e. Sai. Nghị định do Chính phủ ban hành là văn bản quy phạm pháp luật.