Giải SGK KHTN 6 Bài 41. Biểu diễn lực

- Khi đặt một hộp bút lên tay, ta cảm thấy nặng, chứng tỏ hộp bút đã tác dụng lực lên tay ta.

- Tuy nhiên, ta lại không thể nhìn thấy lực. Để biểu diễn (vẽ) lực, ta dùng một mũi tên để biểu diễn các đặc trưng (điểm đặt, phương, chiều và độ lớn) của lực như sau:

+ Gốc của mũi tên có điểm đặt tại vật chịu lực tác dụng.

+ Phương và chiều của mũi tên là phương và chiều của lực.

+ Độ dài của mũi tên biểu diễn độ lớn của lực theo một tỉ xích.

- Lực của người đẩy xe ô tô chết máy là mạnh nhất.

- Lực của em bé ấn nút chuông điện là yếu nhất.

- Các lực được sắp xếp theo thứ tự độ lớn tăng dần là:

1. Lực của em bé ấn nút chuông điện.

2. Lực của người mẹ kéo cửa phòng.

3. Lực của người bảo vệ đẩy cánh cửa sắt của công viên.

4. Lực của người đẩy xe ô tô chết máy.

- Trong hình 41.2a: độ lớn lực kéo của 2 đội là bằng nhau vì băng đỏ buộc giữa sợi dây đứng yên.

- Trong hình 41.2b: độ lớn lực kéo của đội bên phải lớn hơn độ lớn lực kéo của đội bên trái vì băng đỏ buộc giữa bị kéo lệch về bên phải.

Độ lớn lực của con trâu kéo cái cày khác với độ lớn lực của tay người khi kéo dây cung.

- Sử dụng lực kế để đo lực kéo hộp bút lên khỏi mặt bàn.

Học sinh dự đoán và dùng lực kế để kiểm tra.

Ví dụ:

- Dự đoán độ lớn lực dùng để kéo hộp bút lên khỏi mặt bàn là: 2,5 N.

- Dùng lực kế để đo độ lớn lực dùng để kéo hộp bút lên khỏi mặt bàn là: 2,3 N.

- Hình 41.5a: Lực của dây câu tác dụng lên con cá có phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên trên.

- Hình 41.5b: Lực của tay người bắn cung có phương nằm ngang, chiều từ phải qua trái.

- Hình 41.5c: Lực của vận động viên tác dụng lên ván nhảy có phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới.

- Lực được vẽ trong hình a) có:

+ Gốc: chính là điểm đặt tại vật chịu lực tác dụng.

+ Phương: nằm ngang.

+ Chiều: từ trái sang phải.

+ Độ lớn: 2 N (vì độ dài của mũi tên trong hình bằng 2 cm).

- Lực được vẽ trong hình b) có:

+ Gốc: chính là điểm đặt tại vật chịu lực tác dụng.

+ Phương: thẳng đứng.

+ Chiều: từ trên xuống dưới.

+ Độ lớn: 2 N (vì độ dài của mũi tên trong hình bằng 2 cm).

- Lực được vẽ trong hình c) có:

+ Gốc: chính là điểm đặt tại vật chịu lực tác dụng.

+ Phương:hợp với phương nằm ngang 1 góc 450.

+ Chiều: từ dưới lên trên

+ Độ lớn: 1,5 N (vì độ dài của mũi tên trong hình bằng 1,5 cm).

a) Lực của nam châm tác dụng lên kẹp giấy (0,5 N) có:

- Gốc: tại kẹp giấy

- Phương: trùng với phương của lực hút của nam châm.

- chiều: từ trên xuống dưới

- Tỉ lệ xích: quy ước 1 cm ứng với 0,25 N thì mũi tên có độ dài là: 2 cm và được biểu diễn như sau:

b) Lực của lực sĩ tác dụng lên quả tạ (50 N) có:

- Gốc: tại viên đạn

- Phương: thẳng đứng.

- Chiều: từ dưới lên trên

- Tỉ lệ xích: quy ước 1 cm ứng với 10 N thì mũi tên có độ dài là: 5 cm và được biểu diễn như sau:

c) Lực của dây cao su tác dụng lên viên đạn đất (mỗi dây 6 N) có:

- Gốc: tại quả tạ.

- Phương: trùng với phương của lực tác dụng

- Chiều: từ trên xuống dưới

- Tỉ lệ xích: quy ước 1 cm ứng với 3 N thì mũi tên có độ dài là: 2 cm và được biểu diễn như sau:

Để biểu diễn lực, dùng một mũi tên để biểu diễn các đặc trưng (điểm đặt, phương, chiều và độ lớn) của lực:

- Gốc của mũi tên có điểm đặt tại vật chịu lực tác dụng.

- Phương và chiều của mũi tên là phương và chiều của lực.

- Độ dài của mũi tên biểu diễn độ lớn của lực theo một tỉ xích.

- Ví dụ: Xách va – li với lực 30 N.

Để đo độ lớn của lực ta cần dùng lực kế

Chọn đáp án A

Muốn biểu diễn một vectơ lực chúng ta cần phải biết các yếu tố:

+ Điểm đặt

+ Phương

+ Chiều

+ Độ lớn

Chọn đáp án D

Quả táo bị rơi xuống đất do chịu tác dụng của lực có đặc điểm phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới.

Chọn đáp án B

Đơn vị của lực là niuton (N)

Chọn đáp án C

Lực tác dụng vào vật có đặc điểm:

+ Điểm đặt tại mép vật

+ Phương hợp với phương nằm ngang một góc 60$^{0}$

+ Chiều từ dưới lên trên

+ Độ lớn 3 N.

Chọn đáp án A

Người ta biểu diễn lực bằng mũi tên có:

+ Gốc đặt tại vật chịu lực tác dụng

+ Phương và chiều trùng với phương và chiều tác dụng của lực

+ Độ dài tỉ lệ với độ lớn của lực

Chọn đáp án B

Thứ tự các bước sử dụng lực kế để đo được độ lớn của một lực:

- Ước lượng độ lớn của lực.

- Chọn lực kế thích hợp.

- Điều chỉnh lực kế về số 0.

- Móc vật vào lực kế, kéo hoặc giữ lực kế theo phương của lực cần đo.

- Đọc và ghi kết quả đo.

Chọn đáp án C

Sợi dây kéo co của hai đội giữ nguyên vị trí vì lực kéo của đội 2 tác dụng vào sợi dây cân bằng với lực kéo của đội 1 tác dụng vào sợi dây.

Chọn đáp án B

Thứ tự tăng dần độ lớn của lực:

1 → 2 → 3 → 4

Chọn đáp án A

A – Phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống.

B – Phương nằm ngang chiều từ trái sang phải.

C – Phương vuông góc với cánh cửa, chiều từ trong ra ngoài.

D – Phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên trên.

Chọn đáp án B