Giải SGK Khoa học tự nhiên 9 KNTT Bài 8. Thấu kính có đáp án

1.

- Thấu kính có phần rìa mỏng hơn phần giữa là thấu kính hội tụ.

- Thấu kính có phần rìa dày hơn phần giữa là thấu kính phân kì.

2.

- Thấu kính (1), (4) là thấu kính hội tụ.

- Thấu kính (2), (3) là thấu kính phân kì.

1.

2.

- Tia sáng đi qua quang tâm cho tia ló truyền thẳng.

- Tia sáng song song với trục chính cho tia ló hội tụ tại tiêu điểm chính.

1. Hình 8.10 a:

Hình 8.10 b:

Hình 8.10 c:

2.

Nếu S nằm trên trục chính thì kẻ đường đi qua quang tâm O là trục chính mà S’, O, S thẳng hàng nên S’cũng nằm trên trục chính.

3. Ảnh S’ trong Hình 10.8 a là ảnh thật, Hình 10.8 b và hình 10.8 c là ảnh ảo.

- Nhận xét đặc điểm ảnh của vật trong các trường hợp trên theo mẫu Bảng 8.1.

Chú ý: Với trường hợp d > 2f thì ảnh nhỏ hơn vật.

- Nhận xét đặc điểm ảnh của vật trong các trường hợp trên theo mẫu Bảng 8.2.

Thí nghiệm 1:

1. Đặt vật trong khoảng d thỏa mãn 2f > d > f thì ảnh sẽ hứng được trên màn chắn, ảnh đó là ảnh thật, ngược chiều và lớn hơn vật.

Nếu di chuyển vật ra vị trí cách thấu kính hội tụ một khoảng d > 2f thì thu được ảnh thật, ngược chiều vật và nhỏ hơn vật.

2. Muốn nhìn được ảnh ảo thì chúng ta sẽ nhìn qua thấu kính. Ảnh ảo không hứng được trên màn chắn.

Thí nghiệm 2:

1.

2. Các cách phân biệt thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì:

- Cách 1: Phân biệt qua hình dạng

+ Nếu phần rìa ngoài mỏng hơn phần chính giữa thì đó là thấu kính hội tụ

+ Nếu phần rìa ngoài dày hơn phần chính giữa thì đó là thấu kính phân kì.

- Cách 2: Quan sát đường truyền tia sáng qua thấu kính

Chiếu một chùm sáng song song vào thấu kính nếu các tia ló hội tụ tại 1 điểm trên trục chính thì đây là thấu kính hội tụ.

- Cách 3: Hứng ảnh trên màn chắn

Cho một vật bất kì đặt trước thấu kính ở nhiều vị trí, nếu không hứng được ảnh trên màn chắn thì đó là thấu kính phân kì (vì thấu kính phân kì luôn tạo ảnh ảo).

- Thấu kính có phần rìa thấu kính mỏng hơn phần giữa là thấu kính hội tụ.

- Thấu kính có phần rìa thấu kính dày hơn phần giữa là thấu kính phân kì.

- Giải thích sự truyền ánh sáng qua thấu kính phân kì: Thấu kính được tạo thành bởi các lăng kính nhỏ ghép liền nhau, ở giữa là một khối trong suốt có hai mặt song song. Các lăng kính có đáy hướng ra xa trục chính. Do các tia sáng qua lăng kính bị lệch về đáy, còn tia sáng chính giữa vuông góc với hai mặt của khối trong suốt nên truyền thẳng. Vì vậy, chùm sáng song song qua thấu kính phân kì trở thành chùm sáng phân kì.

- Giải thích sự truyền ánh sáng qua thấu kính hội tụ: Thấu kính được tạo thành bởi các lăng kính nhỏ ghép liền nhau, ở giữa là một khối trong suốt có hai mặt song song. Các lăng kính có đáy hướng về trục chính. Do các tia sáng qua lăng kính bị lệch về đáy, còn tia sáng chính giữa vuông góc với hai mặt của khối trong suốt nên truyền thẳng. Vì vậy, chùm sáng song song qua thấu kính hội tụ trở thành chùm sáng hội tụ.

- Ảnh của vật qua thấu kính phân kì:

- Ảnh của vật qua thấu kính hội tụ:

Chế tạo: Lấy 1 chai có đựng nước và để ở vị trí thích hợp có ánh sáng mặt trời chiếu qua.

Ví dụ:

https://dantri.com.vn/video/video-cho-thay-de-chai-nuoc-trong-xe-o-to-giua-troi-nang-nguy-hiem-den-muc-nao-103039.htm