Giải SGK Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều Bài 5: Sự khúc xạ ánh sáng qua thấu kính có đáp án

- Dùng đèn chiếu chùm tia sáng song song tới thấu kính rìa mỏng. Sau đó, dịch chuyển đèn tới các vị trí khác nhau, ta đều thu được chùm tia ló hội tụ tại một điểm.

- Dùng đèn chiếu chùm tia sáng song song tới thấu kính rìa dày. Sau đó, dịch chuyển đèn tới các vị trí khác nhau, ta đều thu được chùm tia ló loe rộng ra trên đường truyền.

Ngoài cách phân loại thấu kính thành thấu kính rìa mỏng và thấu kính rìa dày, dựa vào thí nghiệm, em có thể phân loại thấu kính theo cách:

- Cách 1: Phân biệt qua hình dạng

+ Nếu phần rìa ngoài mỏng hơn phần chính giữa thì đó là thấu kính hội tụ

+ Nếu phần rìa ngoài dày hơn phần chính giữa thì đó là thấu kính phân kì.

- Cách 2: Hứng ảnh trên màn chắn

Cho một vật bất kì đặt trước thấu kính ở nhiều vị trí, nếu không hứng được ảnh trên màn chắn thì đó là thấu kính phân kì (vì thấu kính phân kì luôn tạo ảnh ảo).

- Quang tâm O là điểm chính giữa của thấu kính.

- Đường thẳng đi qua O vuông góc với thấu kính được gọi là trục chính của thấu kính.

- Đường truyền của tia sáng tới đi qua thấu kính hội tụ:

+ Tia sáng đi qua quang tâm cho tia ló truyền thẳng.

+ Tia sáng song song với trục chính cho tia ló đi qua tiêu điểm F’.

+ Tia sáng đi qua tiêu điểm F cho tia ló song song với trục chính.

- Đường truyền của tia sáng tới đi qua thấu kính phân kì:

+ Tia sáng song song với trục chính cho tia ló có đường kéo dài đi qua tiêu điểm F’.

+ Tia sáng đi qua quang tâm O cho tia ló truyền thẳng.

+ Tia sáng có đường kéo dài đi qua tiêu điểm F cho tia ló song song với trục chính.

- Nhận xét về đường truyền của tia tới đi qua quang tâm thấu kính và tia tới song song với trục chính của thấu kính:

+ Tia tới quang tâm O của thấu kính truyền thẳng.

+ Tia tới song song với trục chính của thấu kính thì tia ló đi qua tiêu điểm của thấu kính.

- Dựa vào hình biểu diễn ta thấy, tia ló có phương loe rộng trên đường truyền nên thấu kính là thấu kính phân kì.

- Ta kéo dài tia ló sao cho đường kéo dài cắt trục chính, cắt trục chính tại đâu thì đó là tiêu điểm F.

Thấu kính Fresnel là một loại thấu kính có bề mặt ghép lại từ các phần của mặt cầu, nhờ vào cấu trúc đặc biệt này, thấu kính Fresnel không chỉ giúp giảm trọng lượng và kích thước của thấu kính, giúp giảm lượng ánh sáng bị hấp thụ mà vẫn giữ được các tính chất khúc xạ cần thiết. Chùm sáng ló ra khỏi thấu kính trở nên rộng hơn, định hướng một cách hiệu quả và có cường độ sáng tương đối ổn định trên toàn bộ bề rộng của chùm sáng.