Giải SGK Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều Bài 15: Tính chất chung của kim loại có đáp án

Xung quanh em có rất nhiều vật dụng được làm từ vật liệu kim loại. Ví dụ:

+ Con dao, cái liềm, cái kéo …. làm từ kim loại sắt.

+ Móc quần áo, cái nồi, hộp đựng thức ăn … làm từ kim loại nhôm.

+ Vòng tay, vòng cổ, nhẫn … được làm từ kim loại bạc và kim loại vàng …

Các kim loại khác nhau nhưng đều có một số tính chất vật lí chung như: tính dẻo, tính dẫn điện, dẫn nhiệt, tính ánh kim …

Ngoài ra, một số kim loại còn có các tính chất hoá học như: tác dụng với oxygen, tác dụng với phi kim khác, tác dụng với acid, tác dụng với muối …

Các vật dụng trong hình 15.1 được chế tạo dựa trên tính dẻo của kim loại.

Cụ thể: Kim loại có tính dẻo nên có thể rèn, kéo dài thành sợi hoặc dát mỏng. Dựa trên tính chất này, kim loại được dùng để tạo nên các đồ vật khác nhau như hộp đựng thức ăn bằng nhôm, giấy nhôm bọc thực phẩm, dây đồng, …

Hiện tượng:

- Trước khi chạm hai đầu dây dẫn vào mẩu kim loại, đèn không sáng.

- Sau khi chạm hai đầu dây dẫn vào mẩu kim loại, đèn sáng.

Giải thích: Do kim loại có tính dẫn điện.

Kim loại dẫn điện tốt thường cũng dẫn nhiệt tốt.

Khả năng dẫn điện của các kim loại giảm dần theo thứ tự: Ag, Cu, Al, Fe.

Dự đoán khả năng dẫn nhiệt của các kim loại cũng giảm dần theo thứ tự: Ag, Cu, Al, Fe.

Vòng tay được làm bằng vàng có màu vàng, trên bề mặt có vẻ sáng lấp lánh.

Vòng tay được làm bằng bạc có màu trắng, trên bền mặt có vẻ sáng lấp lánh.

Một số tính chất hoá học của kim loại mà em đã biết:

- Nhiều kim loại tác dụng với oxygen tạo thành oxide. Ví dụ:

3Fe + 2O$_{2}$ $\overset{{t}^{o}}{\rightarrow }$ Fe$_{3}$O$_{4}$

- Nhiều kim loại tác dụng với phi kim tạo thành muối. Ví dụ:

2Fe + 3Cl$_{2}$ $\overset{{t}^{o}}{\rightarrow }$ 2FeCl$_{3}$

- Nhiều kim loại tác dụng với acid (HCl, H$_{2}$SO$_{4}$ loãng …) tạo thành muối và giải phóng khí hydrogen. Ví dụ:

Fe + 2HCl → FeCl$_{2}$ + H$_{2}$

- Một số kim loại đẩy được kim loại đứng sau ra khỏi muối. Ví dụ:

Fe + CuSO$_{4}$ → FeSO$_{4}$ + Cu

- Một số kim loại tác dụng được với nước ở nhiệt độ thường tạo thành hydroxide và khí hydrogen. Ví dụ:

2Na + 2H$_{2}$O → 2NaOH + H$_{2}$

Natri (sodium) nóng chảy phản ứng mãnh liệt với khí chlorine để tạo thành muối.

2Na + Cl$_{2}$ $\overset{{t}^{o}}{\rightarrow }$ 2NaCl

Phương trình hoá học:

Hg + S → HgS

Giải thích: Fe tác dụng với dung dịch CuSO$_{4}$ tạo thành muối FeSO$_{4}$ (làm dung dịch nhạt màu so với ban đầu) và Cu (bám ngoài đinh sắt).

Fe + CuSO$_{4}$ → FeSO$_{4}$ + Cu

Phương trình hoá học:

2Zn + O$_{2}$ → 2ZnO

Zn + H$_{2}$SO$_{4 loãng}$ → ZnSO$_{4}$ + H$_{2}$

Zn + CuSO$_{4}$ → ZnSO$_{4}$ + Cu

- Khác biệt trong tính chất vật lí:

- Khác biệt trong tính chất hoá học:

- Ứng dụng quan trọng:

Học sinh tham khảo thông tin sau:

- Khu vực và thời gian phát minh ra đồng vẫn còn là chủ đề tranh cãi. Điều kiện cần thiết để người xưa phát hiện ra đồng là các mỏ đồng lộ thiên có hàm lượng đủ cao (có thể có kèm đồng nguyên sinh) nằm ở sườn hoặc hang núi thuận lợi cho trú ẩn. Người nguyên thủy đã cư trú ở đó, lấy các cây gỗ đốt lửa sưởi, tạo ra nhiệt độ cao làm than củi khử đồng khỏi quặng. Lúc đầu họ có thể sợ hãi thứ "đá lạ" đọng lại ở nền hang, nhưng rồi qua vài thế hệ sau người ta thấy "đá lạ" đó không đáng sợ mà còn dùng rất tốt cho chế tác công cụ.

- Khoảng 3500 năm TCN, cư dân Tây Á và Ai cập đã biết sử dụng đồng đỏ để chế tác công cụ lao động.

- Khoảng 2000 năm TCN, cư dân ở nhiều khu vực trên thế giới đã biết sử dụng đồng thau.