Đáp án và lời giải

Giải SGK Hóa học 12 CTST Bài 20: Sơ lược về phức chất và sự hình thành phức chất của ion kim loại chuyển tiếp trong dung dịch có đáp án

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Trong phức chất có nguyên tử trung tâm (còn gọi là nhân trung tâm) và phối tử.

- Liên kết giữa phối tử và nguyên tử trung tâm là liên kết cho – nhận, trong đó phối tử cho cặp electron chưa liên kết vào orbital trống của nguyên tử trung tâm.

- Trong dung dịch, cation kim loại chuyển tiếp tồn tại ở dạng phức chất aqua. Hầu hết phức chất aqua của ion kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất đều có màu. Do đó dựa vào các dấu hiệu như màu sắc bị thay đổi, sự xuất hiện kết tủa, kết tủa bị hoà tan,… người ta có thể dự đoán phức chất trong dung dịch được tạo thành.

- Phức chất có nhiều ứng dụng trong các lĩnh vực khác nhau như y học, dược học, hoá học…

+ Phức chất có ý nghĩa to lớn trong ngành y học và dược học: là cơ sở cho việc sản xuất thuốc chữa bệnh.

+ Ứng dụng trong hoá học phân tích để định lượng các ion kim loại.

+ Trong công nghiệp có nhiều phản ứng cần chất xúc tác là phức chất.

+ …

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thành phần của phức chất được thể hiện trong Hình 20.1:

+ Nguyên tử trung tâm.

+ Phối tử.

+ Điện tích của ion phức.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ion phức [Zn(NH $_{3}$ ) $_{4}$ ] $^{2+}$ có dạng tứ diện.

b) Ion phức [Pt(NH $_{3}$ ) $_{4}$ ] $^{2+}$ có dạng vuông phẳng.

c) Ion phức [Co(NH $_{3}$ ) $_{6}$ ] $^{3+}$ có dạng bát diện.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ion phức	[Zn(NH $_{3}$ ) $_{4}$ ] $^{2+}$	[Pt(NH $_{3}$ ) $_{4}$ ] $^{2+}$	[Co(NH $_{3}$ ) $_{6}$ ] $^{3+}$
Nguyên tử trung tâm	Zn $^{2+}$	Pt $^{2+}$	Co $^{3+}$
Phối tử	NH $_{3}$	NH $_{3}$	NH $_{3}$

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Dung dịch CuSO

_{4}

có màu xanh. Màu sắc đó là của phức chất aqua [Cu(H

_{2}

_{6}

]

^{2+}

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Phương trình hoá học:

Cu(OH) $_{2}$ + 4NH $_{3}$ → [Cu(NH $_{3}$ ) $_{4}$ ] $^{2+}$ + 2OH $^{–}$

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thí nghiệm 1	Hiện tượng	Giải thích, phương trình hoá học
Cho vào ống nghiệm khoảng 1 mL dung dịch CuSO $_{4}$ . Nhỏ từ từ từng giọt dung dịch ammonia vào ống nghiệm, quan sát hiện tượng.	Thấy xuất hiện kết tủa màu xanh nhạt.	Khi nhỏ thêm vài giọt dung dịch NH $_{3}$ sẽ sinh ra kết tủa Cu(OH) $_{2}$ màu xanh nhạt. CuSO $_{4}$ + 2NH $_{3}$ + 2H $_{2}$ O → Cu(OH) $_{2}$ + (NH $_{4}$ ) $_{2}$ SO $_{4}$
Tiếp tục nhỏ thêm dung dịch ammonia và lắc ống nghiệm cho đến khi tạo thành dung dịch trong suốt.	Kết tủa tan, tạo thành dung dịch màu xanh lam.	Ở quá trình này, kết tủa tan tạo thành phức chất [Cu(NH $_{3}$ ) $_{4}$ (H $_{2}$ O) $_{2}$ ] $^{2+}$ (hay viết gọn [Cu(NH $_{3}$ ) $_{4}$ ] $^{2+}$ ) đã được hình thành. Cu(OH) $_{2}$ + 4NH $_{3}$ → [Cu(NH $_{3}$ ) $_{4}$ ] $^{2+}$ + 2OH $^{–}$

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Các em học sinh có thể tham khảo video thí nghiệm tại đây: https://www.youtube.com/watch?v=g_U1VYWFRtI

Thí nghiệm 2	Hiện tượng	Phương trình hoá học
Cho vào ống nghiệm khoảng 0,5 mL dung dịch CuSO $_{4}$ . Thêm dần vào ống nghiệm khoảng 2 mL dung dịch HCl đặc, lắc ống nghiệm, quan sát hiện tượng.	Dung dịch chuyển từ màu xanh sang xanh lá, cuối cùng là màu vàng.	CuSO $_{4}$ + 4HCl → H $_{2}$ [CuCl $_{4}$ ] + H $_{2}$ SO $_{4}$

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Học sinh vẽ sơ đồ tư duy theo ý tưởng của mình, có thể tham khảo sơ đồ tư duy sau (nguồn Internet):

Hình minh hoạ

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Học sinh thiết kết poster theo ý tưởng của mình, có thể tham khảo poster sau (nguồn Internet):

Hình minh hoạ

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: C

Liên kết giữa phối tử và nguyên tử trung tâm là liên kết cho – nhận, trong đó phối tử cho cặp electron chưa liên kết vào orbital trống của nguyên tử trung tâm.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Công thức hoá học của phức chất aqua của ion Mn

^{2+}

và ion Co

^{3+}

lần lượt là: [Mn(H

_{2}

_{6}

]

^{2+}

và [Co(H

_{2}

_{6}

]

^{3+}

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ion [Cu(NH $_{3}$ ) $_{4}$ ] $^{2+}$ :

Hình minh hoạ

Ion [Cu(H $_{2}$ O) $_{6}$ ] $^{2+}$ :

Hình minh hoạ