Giải SGK Hoá học 12 Cánh Diều Bài 5. Amine có đáp án

a) Đặc điểm cấu tạo của amine: Một hay nhiều nguyên tử hydrogen trong phân tử ammonia được thay thế bằng một hay nhiều gốc hydrocarbon. Ngoài ra nguyên tử nitrogen này còn một cặp electron hóa trị riêng.

b) Amine thường có tính base tương tự ammonia vì nguyên tử nitrogen trong phân tử amine có cặp electron hóa trị riêng.

RH$_{2}$ + H$_{2}$O ⇌ RNH$_{3}$$^{+}$ + OH$^{-}$

- Cấu tạo phân tử methylamine (CH$_{3}$NH$_{2}$): Một nguyên tử H trong NH$_{3}$được thay thế bằng gốc CH$_{3}$-, nguyên tử N liên kết với nguyên tử C trong nhóm CH$_{3}$- bằng một liên kết cộng hóa trị, ngoài ra nguyên tử N này còn một cặp electron.

- Hình dạng phân tử của methylamine (CH$_{3}$NH$_{2}$): dạng mạch thẳng.

- Cấu tạo phân tử aniline (C$_{6}$H$_{5}$NH$_{2}$): Một nguyên tử H trong NH$_{3}$ được thay thế bằng gốc C$_{6}$H$_{5}$-, nguyên tử N liên kết với nguyên tử C trong nhóm C$_{6}$H$_{5}$- bằng liên kết cộng hóa trị, ngoài ra nguyên tử N này còn một cặp electron.

- Hình dạng phân tử của aniline (C$_{6}$H$_{5}$NH$_{2}$): Nhóm C$_{6}$H$_{5}$- dạng mạch vòng, liên kết với nhóm NH$_{2}$-

a) Amine bậc 1, alkylamine.

b) Amine bậc 2, arylamine.

Liên kết hydrogen giữa các ethylamine với nhau:

Liên kết hydrogen giữa các ethylamine với nước:

Lời giải:

- Aniline kém tan trong nước vì vòng benzene hút electron làm cho mật độ electron trên nguyên tử nitrogen thấp hơn so với mật độ electron trên nguyên tử nitrogen trong phân tử ammonia. Do đó liên kết N-H kém phân cực ⟶ khó tạo liên kết hydrogen với nước ⟶ kém tan trong nước.

- Aniline tan nhiều trong dung dịch hydrochloric acid vì aniline có tính base, dễ dàng phản ứng với acid HCl tạo thành muối dễ tan.

C$_{6}$H$_{5}$NH$_{2}$ + HCl ⟶ [C$_{6}$H$_{5}$NH$_{3}$]$^{+}$Cl$^{-}$

Một số phương pháp đơn giản có thể giảm bớt mùi tanh của cá khi chế biến món ăn:

- Rửa cá sau khi mổ với giấm ăn pha loãng hoặc nước chanh pha loãng…

- Khi kho, nấu cá có thể cho thêm các loại quả có vị chua như dứa, khế …

Hiện tượng: Ống nghiệm xuất hiện kết tủa trắng.

Giải thích: Nhóm -NH$_{2}$ trong phân tử aniline làm tăng mật độ electron trong vòng benzene (tương tự nhóm -OH trong phân tử phenol), đặc biệt ở các vị trí ortho và para. Aniline dễ tham gia phản ứng với nước bromine tạo 2,4,6 – tribromoaniline kết tủa trắng.

- Hóa chất để phân biệt hai chất lỏng toluene và aniline là nước bromine.

- Phương pháp:

+ Trích hai mẫu thử của hai chất lỏng ra hai ống nghiệm có đánh số.

+ Nhỏ từ từ nước bromine vào hai ống nghiệm.

+ Ống nghiệm làm nước bromine mất màu và xuất hiện kết tủa trắng thì mẫu đem thử là aniline.

+ Ống nghiệm không có hiện tượng gì thì mẫu đem thử là toluene.

- Hợp chất có nhóm chức amine được thấy trong thành phần của nhiều dược phẩm, thuốc bảo vệ thực vật, …

- Là nguyên liệu quan trọng để tổng hợp phẩm nhuộm (phẩm màu azo, aniline đen, …), chất hoạt động bề mặt.

- Aniline và các diamine (như hexamethylenediamine) được dùng để tổng hợp polymer (nhựa poly(aniline-formaldehyde), tơ nylon-6,6, …).

a) Chất là amine: (1), (2), (4).

b) Chất nào thuộc loại arylamine: (2)

Đáp án đúng là: C

Phát biểu A đúng. Phân tử ethylamine có công thức là C$_{2}$H$_{5}$NH$_{2}$.

Phát biểu B đúng. Các amine có tổng số nguyên tử carbon nhỏ thường tan tốt trong nước.

Phát biểu C không đúng. Ethylamine tác dụng với nitrous acid ở nhiệt độ thường tạo thành alcohol và giải phóng nitrogen.

C$_{2}$H$_{5}$NH$_{2}$ + HONO ⟶ C$_{2}$H$_{5}$OH + N$_{2}$ + H$_{2}$O

Phát biểu D đúng. Dung dịch ethylamine trong nước có tính base nên làm quỳ tím hóa xanh.

a) Naftifine thuộc loại amine bậc ba.

b) Naftifine có vòng benzene nhưng nguyên tử carbon của vòng benzene không liên kết trực tiếp với nguyên tử N nên naftifine không thuộc loại arylamine.

c) Phương trình hóa học:

- Công thức cấu tạo:

X (C$_{6}$H$_{5}$NO$_{2}$):

Y (C$_{6}$H$_{7}$N):

Z (C$_{6}$H$_{4}$Br$_{3}$N):

- Phương trình hóa học: