Giải SGK Hoá học 11 Kết nối tri thức Bài 21: Phenol có đáp án

- Phenol là những hợp chất hữu cơ trong phân tử có nhóm – OH liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon của vòng benzene.

- Phenol có các tính chất hoá học đặc trưng:

+ Tham gia phản ứng thế nguyên tử H của nhóm – OH (tính acid).

+ Tham gia phản ứng thế ở vòng thơm.

Hiện tượng: Ở cả hai ống nghiệm dung dịch từ màu trắng đục chuyển sang trong suốt.

Giải thích:

- Phenol ít tan trong nước ở điều kiện thường do đó ban đầu dung dịch có màu trắng đục;

- Phenol phản ứng với các dung dịch NaOH, Na$_{2}$CO$_{3}$ tạo thành các muối tan nên sau phản ứng thu được dung dịch trong suốt.

Phương trình hoá học:

C$_{6}$H$_{5}$OH + NaOH → C$_{6}$H$_{5}$ONa + H$_{2}$O

C$_{6}$H$_{5}$OH + Na$_{2}$CO$_{3}$ ⇌ C$_{6}$H$_{5}$ONa + NaHCO$_{3}$.

Trong dung dịch nước, phenol phân li theo cân bằng sau:

C$_{6}$H$_{5}$OH + H$_{2}$O ⇌ C$_{6}$H$_{5}$O$^{−}$ + H$_{3}$O$^{+}$

Do đó, phenol là một acid yếu, có thể tác dụng được với dung dịch NaOH.

Alcohol là chất không điện li, nên không có khả năng phân li như phenol nên không tác dụng với NaOH.

Hiện tượng: Nước bromine mất màu và xuất hiện kết tủa trắng do phenol phản ứng với nước bromine tạo thành sản phẩm thế 2,4,6 – tribromophenol ở dạng kết tủa màu trắng.

Phương trình hoá học:

Phenol phản ứng với dung dịch nitric acid đặc trong dung dịch sulfuric acid đặc tạo ra sản phẩm 2,4,6 – trinitrophenol (picric acid, dạng tinh thể màu vàng).

Phương trình hoá học:

Phenol được sử dụng nhiều trong công nghiệp hoá chất và y học.

Phenol là nguyên liệu chính để sản xuất bisphenol A, một chất trung gian dùng trong sản xuất nhựa epoxy. Phenol cũng được sử dụng nhiều trong sản xuất nhựa phenol – formaldehyde hay poly(phenol – formaldehyde).

Phenol được dùng để sản xuất phẩm nhuộm, sản xuất thuốc nổ (2,4,6 – trinitrophenol), chất diệt cỏ 2,4 – D (2,4 – dichlorophenoxyacetic acid); chất diệt nấm mốc (các đồng phân của nitrophenol),…

Do có tính diệt khuẩn nên phenol được dùng làm chất khử trùng, tẩy uế. Thuốc xịt chloraseptic chứa 1,4% phenol được dùng làm thuốc chữa đau họng.

Một số sản phẩm có phenol trong thành phần: