Giải SGK Hóa 11 CTST Bài 13: Hydrocarbon không no có đáp án

- Hydrocarbon không no là những hydrocarbon trong phân tử có chứa liên kết đôi C = C hoặc liên kết ba C ≡ C hoặc cả hai loại liên kết đó.

- Tính chất:

+ Tính chất vật lí: ở điều kiện thường các hydrocarbon không no có thể ở thể khí, thể lỏng hoặc thể rắn. Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các hydrocarbon không no nói chung tăng dần theo chiều tăng số nguyên tử carbon trong phân tử. Ngoài ra, các hydrocarbon không no đều nhẹ hơn nước, không tan hoặc ít tan trong nước, tan trong dung môi không phân cực như chloroform …

+ Tính chất hoá học: Phản ứng đặc trưng của các hydrocarbon không no là phản ứng cộng.

- Ứng dụng: Các hydrocarbon không no được ứng dụng làm nguyên liệu trong tổng hợp hữu cơ, nhiên liệu …

- Giống nhau: đều có mạch hở.

- Khác nhau:

+ Phân tử alkane chỉ chứa các liên kết đơn;

+ Phân tử alkene chỉ chứa liên kết đơn và một liên kết đôi C = C.

+ Phân tử alkyne chỉ chứa liên kết đơn và một liên kết ba C ≡ C.

Trong phân tử alkene nếu mỗi nguyên tử carbon của liên kết đôi liên kết với hai nguyên tử hoặc hai nhóm nguyên tử khác nhau thì sẽ có đồng phân hình học.

Vậy điều kiện để có đồng phân hình học của alkene là:

a ≠ b và c ≠ d.

Đồng phân hình học của pent – 2 – ene:

Đồng phân cis – pent – 2 – ene:

Đồng phân trans – pent – 2 – ene:

Đun cồn 90$^{o}$ với sulfuric acid đặc sinh ra khí ethylene (có lẫn tạp chất như CO$_{2}$, SO$_{2}$…).

Dẫn khí đi qua ống nghiệm có nhánh đựng dung dịch NaOH để loại bỏ các tạp chất, thu ethylene tinh khiết hơn.

CO$_{2}$ + 2NaOH → Na$_{2}$CO$_{3}$ + H$_{2}$O;

SO$_{2}$ + 2NaOH → Na$_{2}$SO$_{3}$ + H$_{2}$O.

Các phương trình hoá học xảy ra:

- Điều chế ethylene:

C$_{2}$H$_{5}$OH $\overset{{H}_{2}S{O}_{4},{t}^{o}}{\rightarrow }$ CH$_{2}$ = CH$_{2}$ + H$_{2}$O

- Thử tính chất ethylene:

CH$_{2}$ = CH$_{2}$ + Br$_{2}$ → CH$_{2}$Br – CH$_{2}$Br

Phản ứng điều chế C$_{2}$H$_{2}$:

CaC$_{2}$ + 2H$_{2}$O → Ca(OH)$_{2}$ + C$_{2}$H$_{2}$↑

Sản phẩm chính của phản ứng tuân theo quy tắc cộng Markovnikov:

- Cả hai thí nghiệm dung dịch thuốc tím đều nhạt màu dần đến mất màu.

Phương trình hoá học:

3C$_{2}$H$_{4}$ + 2KMnO$_{4}$ + 4H$_{2}$O → 3C$_{2}$H$_{4}$(OH)$_{2}$ + 2MnO$_{2}$↓ + 2KOH

3C$_{2}$H$_{2}$ + 8KMnO$_{4}$ → 3KOOC – COOK + 8MnO$_{2}$↓ + 2KOH + 2H$_{2}$O

- Cả hai ống nghiệm đều không thu được dung dịch trong suốt sau thí nghiệm vì đều sinh ra vẩn đục MnO$_{2}$.

Phương trình hoá học:

3C$_{3}$H$_{6}$ + 2KMnO$_{4}$ + 4H$_{2}$O → 3C$_{3}$H$_{6}$(OH)$_{2}$ + 2MnO$_{2}$↓ + 2KOH

Alkyne có 4 nguyên tử carbon trong phân tử có công thức phân tử: C$_{4}$H$_{6}$.

Chất này có 2 đồng phân alkyne là:

CH ≡ C – CH$_{2}$ – CH$_{3}$ và CH$_{3}$ – C ≡ C – CH$_{3}$.

Tuy nhiên chỉ có một chất phản ứng được với dung dịch AgNO$_{3}$ trong ammonia.

Phương trình hoá học:

CH ≡ C – CH$_{2}$ – CH$_{3}$ + Ag(NH$_{3}$)$_{2}$OH → CAg ≡ C – CH$_{2}$ – CH$_{3}$↓ + 2NH$_{3}$ + H$_{2}$O.

- Trích mẫu thử.

- Dùng dung dịch AgNO$_{3}$ trong ammonia làm thuốc thử:

+ Không hiện tượng → mẫu thử là but – 2 – yne.

+ Xuất hiện kết tủa vàng → mẫu thử là but – 1 – yne.

Phương trình hoá học:

CH ≡ C – CH$_{2}$ – CH$_{3}$ + Ag(NH$_{3}$)$_{2}$OH → CAg ≡ C – CH$_{2}$ – CH$_{3}$ + 2NH$_{3}$ + H$_{2}$O.