Giải SGK Hóa 11 CTST Bài 11: Cấu tạo hoá học hợp chất hữu cơ có đáp án

Ethanol: CH$_{3}$CH$_{2}$OH;

Dimethyl ether: CH$_{3}$ – O – CH$_{3}$.

Þ Cấu tạo hoá học của ethanol và dimethy ether khác nhau.

Tính chất cơ bản của hai hợp chất này cũng khác nhau:

+ Ethanol: chất lỏng, nhiệt độ sôi 78,3 $^{o}$C, tác dụng với Na giải phóng H$_{2}$.

+ Dimethyl ether: chất khí, nhiệt độ sôi – 24,8 $^{o}$C, không tác dụng với Na.

a) CH$_{4}$ và CCl$_{4}$.

- Thành phần phân tử: Đều chứa 5 nguyên tử; tuy nhiên CH$_{4}$ chứa 1 nguyên tử C; 4 nguyên tử H còn CCl$_{4}$ chứa 1 nguyên tử C và 4 nguyên tử Cl.

- Cấu tạo hoá học: Đều gồm các liên kết đơn, trong đó CH$_{4}$ gồm 4 liên kết đơn C – H còn CCl$_{4}$ gồm 4 liên kết đơn C – Cl.

- Tính chất:

+ CH$_{4}$: chất khí, dễ cháy, không tan trong nước.

+ CCl$_{4}$: chất lỏng, không cháy, không tan trong nước.

b) CH$_{3}$Cl và CHCl$_{3}$.

- Thành phần phân tử: Đều chứa 5 nguyên tử; tuy nhiên CH$_{3}$Cl chứa 1 nguyên tử C, 3 nguyên tử H và 1 nguyên tử Cl còn CHCl$_{3}$ chứa 1 nguyên tử C, 1 nguyên tử H và 3 nguyên tử Cl.

- Cấu tạo hoá học: Đều gồm các liên kết đơn, trong đó CH$_{3}$Cl gồm 3 liên kết đơn C – H và 1 liên kết đơn C – Cl còn CHCl$_{3}$ gồm 1 liên kết đơn C – H và 3 liên kết đơn C – Cl.

- Tính chất:

+ CH$_{3}$Cl: chất khí, không có tác dụng gây mê;

+ CHCl$_{3}$: chất lỏng, có tác dụng gây mê.

c) CH$_{3}$OH, CH$_{3}$ – CH$_{2}$ – OH và CH$_{3}$ – O – CH$_{3}$.

- Thành phần phân tử: Đều chứa C, H, O tuy nhiên CH$_{3}$OH có số lượng nguyên tử ít hơn hai chất còn lại.

- Cấu tạo hoá học: CH$_{3}$OH và CH$_{3}$ – CH$_{2}$ – OH có cấu tạo tương tự nhau; CH$_{3}$ – O – CH$_{3}$ có cấu tạo khác hai chất còn lại.

- Tính chất:

+ CH$_{3}$OH: chất lỏng, tan nhiều trong nước, tác dụng với sodium.

+ CH$_{3}$ – CH$_{2}$ – OH: chất lỏng, tan nhiều trong nước, tác dụng với sodium.

+ CH$_{3}$ – O – CH$_{3}$: chất khí, tan ít trong nước, không tác dụng với sodium.

- Công thức phân tử cho biết số nguyên tử của các nguyên tố có trong phân tử.

- Công thức cấu tạo biểu diễn thứ tự và cách thức liên kết (liên kết đơn, liên kết bội) của các nguyên tử trong phân tử.

- Công thức cấu tạo đầy đủ biểu diễn đầy đủ tất cả các liên kết trên một mặt phẳng.

- Công thức cấu tạo thu gọn, các nguyên tử, nhóm nguyên tử cùng liên kết với một nguyên tử carbon được viết thành một nhóm.

- Nhóm 1:

+ Thành phần nguyên tố: giống nhau, chỉ chứa C và H.

+ Số lượng nguyên tử của các nguyên tố: hơn kém nhau 1 hay nhiều nhóm CH$_{2}$.

+ Liên kết: phân tử chỉ gồm liên kết đơn, không chứa nhóm chức.

- Nhóm 2:

+ Thành phần nguyên tố: giống nhau, chỉ chứa C, H và O.

+ Số lượng nguyên tử của các nguyên tố: hơn kém nhau 1 hay nhiều nhóm CH$_{2}$.

+ Liên kết: phân tử chỉ gồm liên kết đơn, chứa nhóm chức - OH.

- Đồng phân mạch carbon: (A) và (B); (E) và (F); (C) và (D).

- Đồng phân loại nhóm chức: (A); (B); (E); (F) và (C); (D); (G).

- Đồng phân vị trí nhóm chức: (A) và (E); (B) và (F).

- Các công thức (1); (2); (3) cùng biểu diễn một chất CH$_{3}$CH$_{2}$OH.

- Các công thức (5) và (6) cùng biểu diễn một chất CH$_{2}$Cl$_{2}$.

- Các chất là đồng đẳng của nhau: (a) và (b);

- Các chất là đồng phân của nhau:

+ (c) và (d);

+ (e) và (g).