Giải SGK Địa lí 11 KNTT Bài 18: Vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên và dân cư Hoa Kỳ

- Đặc điểm điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên

+ Địa hình và đất: đa dạng địa hình và các loại đất: lãnh thổ trung tâm Bắc Mỹ địa hình đa dạng, phân hóa từ tây sang đông; A-la-xca có địa hình đa dạng, nhiều dãy núi trẻ xen kẽ đồng bằng; Quần đảo Ha-oai chủ yếu là đồi núi, bờ biển.

+ Khí hậu: phân hóa đa dạng thành nhiều đới, kiểu khí hậu khác nhau; Thuận lợi cho sản xuất và cư trú, tuy nhiên cũng có nhiều thiên tai như bão, lốc xoáy…

+ Sông, hồ: có nhiều sông lớn (Mi-xi-xi-pi, Mít-xu-ri, Cô-lô-ra-đô) có giá trị về thủy lợi, giao thông, thủy điện. Nhiều hồ lớn (Ngũ Hồ) giúp điều hòa khí hậu, cung cấp nước sinh hoạt…

+ Sinh vật: Thảm thực vật đa dạng, tổng diện tích rừng lớn (309,8 triệu ha), động vật tự nhiên đa dạng (bò Bi-dông, gấu nâu, đại bàng đầu trắng…)

+ Khoáng sản: phong phú và giàu có bậc nhất thế giới với đầy đủ nhóm khoáng sản (năng lượng, kim loại đen, kim loại màu, phi kim loại…)

+ Biển: nhiều biển, vịnh biển lớn tiếp giáp hai đại dương lớn (Mê-hi-cô, A-la-xca…). Tài nguyên sinh vật biển phong phú, giá trị kinh tế cao. Thềm lục địa chứa nhiều dầu mỏ và khí tự nhiên.

- Đặc điểm dân cư và xã hội:

+ Là nước đông dân thứ 3 thế giới (331,5 triệu người - 2020)

+ Cơ cấu dân số già.

+ Dân cư Hoa Kỳ thuộc nhiều chủng tộc và dân tộc đến từ khắp nơi trên thế giới. Đây là đất nước của người nhập cư đến từ các châu lục khác nhau.

+ Mật độ dân số trung bình năm 2020 là 35 người/km$^{2}$, phân bố dân cư không đều (chủ yếu ở các bang ven biển, bang nội địa và vùng phía tây thưa thớt hơn).

+ Trình độ đô thị hóa cao, tỉ lệ dân thành thị là 82,7%, nhiều đô thị lớn (Niu Oóc, Lốt An-giơ-lét, Si-ca-gô, Hao-xtơn…)

Đặc điểm vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ

- Phạm vi lãnh thổ:

+ Diện tích rộng lớn, khoảng 9,5 triệu Km$^{2}$.

+ Lãnh thổ Hoa Kỳ bao gồm: phần lãnh thổ trung tâm Bắc Mỹ, bán đảo A-la-xca và quần đảo Ha-oai. Trong đó: Phần trung tâm Bắc Mỹ: diện tích khoảng 8 triệu km$^{2}$, chiều bắc - nam kéo dài từ khoảng vĩ độ 25°B đến vĩ độ 49°B, chiều đông - tây từ khoảng kinh độ 125°T đến kinh độ 67°T. Bán đảo A-la-xca: ở tây bắc châu Mỹ, có diện tích hơn 1,5 triệu km$^{2}$. Quần đảo Ha-oai nằm giữa Thái Bình Dương với diện tích hơn 16 nghìn km$^{2}$.

- Vị trí địa lí:

+ Nằm hoàn toàn ở bán cầu Tây, cách xa các trung tâm kinh tế khác;

+ Vị trí tiếp giáp: phía bắc, giáp Ca-na-đa và Bắc Băng Dương; phía đông, giáp Đại Tây Dương; phía tây, giáp Thái Bình Dương; phía nam, giáp Mê-hi-cô.

Tác động thuận lợi và khó khăn của vị trí địa lí….

- Thuận lợi:

+ Diện tích lãnh thổ rộng lớn, thiên nhiên phân hóa đa dạng tạo điều kiện phát triển kinh tế đa dạng.

+ Giáp ba đại dương lớn, nên Hoa Kỳ dễ dàng giao lưu với các nước khác trên thế giới bằng đường biển.

+ Giáp Ca-na-đa và Mê-hi-cô là hai quốc gia có tài nguyên phong phú, thị trường tiêu thụ rộng lớn, thuận lợi giao lưu, phát triển kinh tế.

- Khó khăn:

+ Lãnh thổ rộng lớn nên gặp khó khăn trong quản lí dân cư - xã hội và khó kiểm soát tình hình nhập cư trái phép.

+ Khó khăn trong giao lưu về kinh tế - văn hóa với thế giới, hoạt động thương mại tốn kém về chi phí vận tải.

+ Chịu nhiều thiên tai từ biển và đại dương như: bão, sóng thần…

Đặc điểm điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên

- Địa hình và đất:

+ Phần lãnh thổ trung tâm Bắc Mỹ có địa hình đa dạng và phân hóa từ tây sang đông:

▪ Phía tây là một bộ phận của hệ thống núi Cooc-đi-e với nhiều dãy núi trẻ, cao trung bình trên 3000 m; xen giữa các dãy núi là các bồn địa, cao nguyên, hoang mạc và bán hoang mạc; đất chủ yếu là đất đỏ nâu, đấy xám hoang mạc và bán hoang mạc; ven Thái Bình Dương có các thung lũng và đồng bằng nhỏ hẹp, đất màu mỡ.

▪ Phía đông là dãy A-pa-lát và vùng đồng bằng duyên hải Đại Tây Dương, đất phù sa màu mỡ.

+ Bán đảo A-la-xca: có địa hình rất đa dạng, gồm nhiều dãy núi trẻ xen kẽ các đồng bằng.

+ Quần đảo Ha-oai: địa hình chủ yếu là đồi núi, bờ biển,…

- Khí hậu:

+ Phân hóa đa dạng thành nhiều đới, kiểu khí hậu khác nhau.

▪ Ở vùng trung tâm Bắc Mỹ: phần lãnh thổ phía bắc chủ yếu nằm trong đới khí hậu ôn đới với hai kiểu khí hậu chính là ôn đới lục địa và ôn đới hải dương. Phần lãnh thổ phía nam chủ yếu nằm trong đới khí hậu cận nhiệt, với hai kiểu khí hậu chính là cận nhiệt địa trung hải và cận nhiệt hải dương.

▪ Bán đảo A-la-xca có khí hậu cận cực;

▪ Quần đảo Ha-oai có khí hậu nhiệt đới.

+ Ở các vùng núi cao, khí hậu có sự phân hóa theo độ cao.

- Sông, hồ:

+ Có nhiều sông lớn như: Mi-xi-xi-pi, Mit-xu-ri, Cô-lô-ra-đô, Cô-lum-bi-a...; Các sông chủ yếu chảy ra Đại Tây Dương và Thái Bình Dương; Chế độ nước sông phức tạp do có nhiều nguồn cung cấp nước khác nhau.

+ Có nhiều hồ lớn. Đặc biệt, vùng Ngũ Hồ nằm ở biên giới giữa Hoa Kỳ với Ca-na-đa là một hệ thống gồm 5 hồ với tổng diện tích khoảng 245000 km$^{2}$.

- Sinh vật:

+ Thảm thực vật đa dạng, thay đổi từ bắc xuống nam và từ tây sang đông: đài nguyên và đài nguyên rừng phân bố ở A-la-xca; Rừng lá kim chủ yếu ở phía tây, ven Thái Bình Dương; Rừng lá rộng phân bố ở phía đông, ven Đại Tây Dương; Khu vực phía tây nam phát triển rừng lá cứng.

+ Động vật tự nhiên ở Hoa Kỳ đa dạng, các loài tiêu biểu là: Đại bàng đầu trắng, bò Bi-dông, gấu nâu,…

- Khoáng sản:

+ Tài nguyên khoáng sản phong phú và giàu có bậc nhất thế giới với đầy đủ các nhóm khoáng sản quan trọng:

▪ Khoáng sản năng lượng tập trung ở phía đông bắc và ven vịnh Mê-hi-cô;

▪ Kim loại đen phân bố ở phía nam vùng Ngũ Hồ, kim loại màu phân bố ở phía tây;

▪ Khoáng sản phi kim loại phân bố rải rác ở phía tây và phía đông nam.

+ Nhiều loại khoáng sản của Hoa Kỳ có trữ lượng hàng đầu thế giới.

- Biển:

+ Tiếp giáp với hai đại dương lớn là Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, với các biển, vịnh biển lớn như: vịnh Mê-hi-cô, vịnh A-la-xca, biển Xác-gát,...

+ Ven biển có nhiều vịnh và bãi biển đẹp.

+ Thềm lục địa chứa nguồn tài nguyên khoáng sản lớn, đặc biệt là dầu mỏ và khí tự nhiên. Tài nguyên sinh vật biển phong phú, nhiều loài có giá trị kinh tế cao.

Phân tích ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên

- Ảnh hưởng của địa hình, đất:

+ Địa hình núi phong cảnh đẹp hấp dẫn du khách.

+ Các đồng bằng đất đai màu mỡ => phát triển cư trú, nông nghiệp

+ Quần đảo Ha-oai dạng bờ biển đẹp thuận lợi phát triển du lịch.

+ Vùng núi phía Tây, A-la-xca địa hình chia cắt không thuận lợi cho cư trú và giao thông.

- Ảnh hưởng của khí hậu:

+ Sự phân hóa khí hậu tạo thuận lợi cho nông nghiệp có cơ cấu cây trồng và vật nuôi đa dạng, gồm các sản phẩm nông nghiệp, cận nhiệt và ôn đới.

+ Có nhiều thiên tai như bão nhiệt đới, bão tuyết, vòi rồng, lốc xoáy, mưa đá,... ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống.

- Ảnh hưởng của sông, hồ:

+ Các sông ở Hoa Kỳ có giá trị về nhiều mặt: thuỷ lợi, giao thông, thuỷ điện, du lịch...

+ Các hồ ở Hoa Kỳ có vai trò quan trọng trong việc điều hoà khí hậu, cung cấp nước cho sinh hoạt, giao thông, đánh cá, du lịch,…

- Ảnh hưởng của tài nguyên sinh vật:

+ Thảm thực vật đa dạng và tài nguyên rừng là cơ sở để phát triển ngành lâm nghiệp, chế biến lâm sản.

+ Động vật tự nhiên đa dạng, hoang dã thu hút khách tham quan khám phá, mạo hiểm.

- Ảnh hưởng của tài nguyên khoáng sản: sự giàu có, phong phú về khoáng sản là cơ sở để phát triển ngành công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản.

- Ảnh hưởng của tài nguyên biển:

+ Thuận lợi cho giao lưu với nhiều quốc gia và châu lục.

+ Phát triển nhiều ngành kinh tế biển, như: đánh bắt và nuôi trồng thủy sản; khai thác dầu mỏ và khí tự nhiên; du lịch biển, vận tải biển,…