TopStudy

Tin học · Lớp 11

Giải SGK Chuyên đề Tin học 11 Bài 4. Bài toán Tháp Hà Nội

13 câu · 20 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Năm 1883, tại một số tỉnh thành của Việt Nam và tại Pháp xuất hiện một trò chơi được quảng cáo với tên “Tháp Hà Nội” (La tour d’Hanoi). Trò chơi này được bán rộng rãi và theo một tờ quảng cáo vào thời gian đó là sẽ trao giải hàng triệu francs cho ai có thể giải được tất cả các mức từ thấp đến cao nhất là 64 đĩa. Trong tờ rơi đó cũng đưa ra con số 18446744073709551615 bước chuyển cho trường hợp 64 đĩa và khuyến cáo rằng sẽ cần hàng tỉ năm để giải được trò chơi này. Trò chơi như sau: có ba cái cọc (ví dụ cọc 1, 2, 3) và n cái đĩa được xếp tại cọc 1 theo thứ tự to dần từ trên xuống. Yêu cầu chuyển n đĩa này sang cọc 3 với điều kiện là được dùng cọc 2 làm trung gian, mỗi lần chỉ được phép chuyển 1 đĩa và không cho phép đặt đĩa to chồng lên đĩa nhỏ.

Em hãy suy nghĩ và thử giải trò chơi trên với n = 1,

Hình minh hoạ

Hình 4.1. Tờ quảng cáo trò chơi “Tháp Hà Nội”, 1883

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đọc, tìm hiểu bài toán Tháp Hà Nội và thực hiện giải trò chơi này với số lượng đĩa nhỏ (1, 2, 3). Em có nhận xét gì về lời giải bài toán với n = 1, 2, 3?

Với n = 2, ta có hai cái đĩa, ta sẽ di chuyển đĩa lớn nhất từ cọc 1 sang cọc trung gian 2, sau đó di chuyển đĩa nhỏ từ cọc 1 sang cọc đích 3, và cuối cùng di chuyển đĩa lớn từ cọc 2 sang cọc đích 3

Câu 2

1 điểm
Đọc, tìm hiểu bài toán Tháp Hà Nội và thực hiện giải trò chơi này với số lượng đĩa nhỏ (1, 2, 3). Em có nhận xét gì về lời giải bài toán với n = 1, 2, 3?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

* Với n = 1, bài toán trở nên rất đơn giản, chỉ cần chuyển đĩa từ cột xuất phát sang cột đích là xong

Hình minh hoạ

* Với n = 2, ta sẽ thực hiện theo các bước sau:

Hình minh hoạ

* Với n = 3, ta sẽ thực hiện theo các bước sau:

Hình minh hoạ

Câu 3

1 điểm
Mô tả lời giải bài toán với trường hợp n = 1, 2, 3 ở trên (không dùng hình vẽ mô tả)
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

* Với n = 1, bài toán trở nên rất đơn giản, chỉ cần chuyển đĩa từ cột xuất phát sang cột đích là xong.

* Với n = 2, ta sẽ thực hiện theo các bước sau:

Chuyển đĩa nhỏ từ cột xuất phát sang cột trung gian.

Chuyển đĩa lớn từ cột xuất phát sang cột đích.

Chuyển đĩa nhỏ từ cột trung gian sang cột đích.

* Với n = 3, ta sẽ thực hiện theo các bước sau:

Chuyển hai đĩa nhỏ từ cột xuất phát sang cột trung gian.

Chuyển đĩa lớn từ cột xuất phát sang cột đích.

Chuyển hai đĩa nhỏ từ cột trung gian sang cột đích.

Chuyển đĩa nhỏ từ cột xuất phát sang cột trung gian.

Chuyển đĩa lớn từ cột đích sang cột xuất phát.

Chuyển đĩa nhỏ từ cột trung gian sang cột đích.

Chuyển hai đĩa nhỏ từ cột xuất phát sang cột trung gian.

Chuyển đĩa lớn từ cột xuất phát sang cột đích.

Chuyển hai đĩa nhỏ từ cột trung gian sang cột đích.

Câu 4

1 điểm
Mô tả lời giải bài toán với n = 1, 2, 3 nếu yêu cầu là di chuyển các đĩa từ cọc 1 sang cọc 2 (cọc 3 là cọc trung gian).
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

* Giải trò chơi Tháp Hà Nội với n=1:

Di chuyển đĩa 1 từ cọc 1 sang cọc 2.

* Giải trò chơi Tháp Hà Nội với n=2:

Di chuyển đĩa 1 từ cọc 1 sang cọc 3.

Di chuyển đĩa 2 từ cọc 1 sang cọc 2.

Di chuyển đĩa 1 từ cọc 3 sang cọc 2.

* Giải trò chơi Tháp Hà Nội với n=3:

Di chuyển đĩa 1 từ cọc 1 sang cọc 2.

Di chuyển đĩa 2 từ cọc 1 sang cọc 3.

Di chuyển đĩa 1 từ cọc 2 sang cọc 3.

Di chuyển đĩa 3 từ cọc 1 sang cọc 2.

Di chuyển đĩa 1 từ cọc 3 sang cọc 1.

Di chuyển đĩa 2 từ cọc 3 sang cọc 2.

Di chuyển đĩa 1 từ cọc 1 sang cọc 2.

Nhận xét: Với n = 1, chỉ cần di chuyển một đĩa từ cọc 1 sang cọc 2. Với n = 2, ta thực hiện ba lần di chuyển. Với n = 3, ta thực hiện bảy lần di chuyển. Với mỗi tăng thêm một đĩa, số lần di chuyển tăng lên gấp đôi và cộng thêm một.

Câu 5

1 điểm
Đọc, trao đổi để hiểu được ý tưởng thiết kế đệ quy cho lời giải bài toán Tháp Hà Nội.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ý tưởng giải bài toán Tháp Hà Nội có n đĩa từ cọc 1 sang cọc 3 như sau:

Bước 1. Chuyển n - 1 đĩa từ cọc 1 sang cọc 2 lấy cọc 5 làm trung gian.

Bước 2. Chuyển đĩa n từ cọc 1 sang cọc 3.

Bước 3. Chuyển n - 1 đĩa từ cọc 2 sang cọc 3 lấy cọc 1 làm trung gian.

Câu 6

1 điểm
Viết sơ đồ chi tiết giải bài toán Tháp Hà Nội cho trường hợp n = 4. Tính H(4).
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Gọi Hanoi(n, i, j, k) là bài toán yêu cầu chuyển n đĩa đang xếp ở cọc i sang cọc j lấy cọc k làm trung gian. Các đĩa được đánh số từ 1 đến n và xếp theo thứ tự từ trên xuống. Các điều kiện của việc chuyển như sau:

1. Các đĩa đánh số từ 1 đến n và có kích thước tăng dần.

2. Mỗi lần chỉ được phép chuyển một đĩa.

3. Không được phép xếp đĩa to lên trên đĩa nhỏ.

Em hãy thiết kế thuật toán đệ quy tổng quát cho bài toán trên. Yêu cầu phải mô tả chi tiết từng bước chuyển.

Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm
Tính các giá trị H(2), H(3), H(4), H(5) của bài toán Tháp Hà Nội.
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm
Viết chương trình đệ quy để tính giá trị H(n) của bài toán Tháp Hà Nội.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm
Viết chương trình giải bài toán Tháp Hà Nội nhưng với tên các cọc là A, B, C.
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

1 điểm

Viết chương trình rút gọn của hàm Hanoi(n, i, j, k) như sau và kiểm tra kết quả.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 12

1 điểm
Hãy chứng minh công thức H(n) = 2n−1H(n)\ =\ {2}^{n}-1 bằng quy nạp toán học. Hãy tính H(64) và so sánh với con số các bước đã được đưa ra trong tờ quảng cáo của trò chơi vào năm 1883.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

1 điểm
Giả sử cần lưu dãy các bước chuyển của bài toán Tháp Hà Nội vào một danh sách để có thể sử dụng lại về sau. Mỗi bước chuyển dạng k: i → j sẽ được lưu trong một bộ ba số (k, i, j). Viết chương trình giải bài toán Tháp Hà Nội tổng quát Hanoi(n, i, j, k) chuyển n đĩa từ cọc i sang cọc j lấy cọc k làm trung gian với yêu cầu lưu tất cả các bước chuyển vào một danh sách (list). Như vậy, hàm Hanoi(n, i, j, k) sẽ trả về một danh sách bao gồm các bộ ba số dạng như đã mô tả ở trên.
Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Chuyên đề 1. Thực hành thiết kế thuật toán theo kĩ thuật đệ quy · Các bộ sách Tin học Lớp 11