Đáp án và lời giải
Giải SBT Vật lí lớp 11 Cánh diều Chủ đề 1: Dao động có đáp án
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Phương trình li độ của vật dao động điều hoà có dạng:
Với :
Tại t=0 thì , do đó:
Vậy phương trình li độ của vật là:
Suy ra phương trình vận tốc và gia tốc của vật là:
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
c) Tại t = 3,5 s, li độ, vận tốc và gia tốc của vật lần lượt là:
; vật đi theo chiều dương của trục tọa độ
vật có gia tốc hướng ngược chiều dương của trục toạ độ.
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
d) Ta có:
(1)
(2)
(3)
Từ (1), (2) và (3) suy ra:
Áp dụng công thức (4) ta được:
Vận tốc chứng tỏ tại li độ , vật có thể chuyển động theo hai hướng: cùng chiều dương và ngược chiều dương.
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Khi xe qua vị trí cân bằng, tốc độ của nó đạt cực đại:
Với con lắc lò xo:
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Khi ở biên dương, gia tốc của xe là:
Gia tốc của xe hướng ngược chiều dương của trục tọa độ.
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
d) Khi vật có thì:
Với n=2 thì
Câu 9
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án đúng là D
Đối với vật dao động điều hoà:\
- Khi vật ở vị trí biên, vận tốc của nó bằng 0.
- Khi vật ở vị trí cân bằng, gia tốc của nó bằng 0.
- Khi vật ở vị trí biên, gia tốc của nó có giá trị cực đại ở biên âm, cực tiểu ở biên dương.
- Khi vật ở vị trí cân bằng, tốc độ của nó cực đại.
Câu 10
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là B
A – sai vì gia tốc biến thiên điều hoà theo thời gian
B – đúng
C – sai vì gia tốc có mối quan hệ tỉ lệ thuận với li độ thông qua biểu thức
D – sai vì ở VTCB gia tốc bằng 0.
Câu 11
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là C
Nhìn vào đồ thị có thể xác định được:
- Biên độ A = 5 cm
- Chu kì T = 10 s hay tần số f = 0,1 Hz
- Tần số góc:
Câu 12
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là B
Tốc độ của vật khi qua VTCB:
Câu 13
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là B
Tấn số:
Câu 14
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đồ thị 2 biểu diễn dao động điều hoà vì gia tốc tỉ lệ thuận và trái dấu với li độ:
Đồ thị 1 và 3 không biểu diễn dao động điều hòa vì:
Đồ thị 1: chu kì thay đổi
Đồ thị 3: biên độ thay đổi
Câu 15
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 16
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tần số
a)
Câu 17
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 18
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 19
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 20
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 21
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 22
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tần số góc:
Áp dụng công thức:
Câu 24
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Phương trình li độ của pit-tông có dạng:
Với
Khi t=0 thì x=A . Thay vào phương trinh li độ ta có:
Vậy phương trình li độ của pit-tông là:
Phương trình vận tốc của pit-tông là:
Phương trình gia tốc của pit-tông là:
Câu 25
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 26
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 27
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 28
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Tại điểm A: .
Lấy kết quả vì theo đồ thị, tại A vật đang đi ngược chiều dương trục toạ độ.
Gia tốc:
Tại điểm B: vật ở biên âm nên:
Tại điểm C: vật đang ở vị trí cân bằng và đi theo chiều dương của trục toạ độ nên
Câu 29
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Từ đồ thị xác định được:
Câu 30
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Tại t=10,0s ta có v=0 và vật sắp có vận tốc âm Vật đang ở vị trí biên dương
Do đó:
Tại , ta có nên vật đang ở vị trí cân bằng: và a=0.
Câu 31
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là B
Lực đàn hồi tác dụng lên viên bi luôn hướng về vị trí lò xo không biến dạng, do con lắc lò xo nằm ngang nên vị trí lò xo không biến dạng trùng với vị trí cân bằng.
Câu 32
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là C
Chu kì của con lắc đơn: nên chu kì tỉ lệ thuận với căn bậc hai của chiều dài con lắc
Câu 33
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là C
Chu kì da o động:
Với
Câu 34
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là C
Câu 35
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 36
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 37
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Con lắc lò xo treo thẳng đứng, ở vị trí cân bằng, trọng lực tác dụng lên vật cân bằng với lực đàn hồi của lò xo:
Do đó, chu kì của con lắc lò xo là:
Câu 38
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tần số góc:
Tốc độ của vật khi qua VTCB: .
Câu 39
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tần số góc: ;
Khi vật có li độ thì gia tốc
Tốc độ: .
Câu 40
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 41
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 42
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tần số góc:
a) Độ cứng
Câu 43
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Tại vị trí ta có:
Câu 44
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 45
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 46
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 47
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 48
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tần số góc:
a) Biên độ
Câu 49
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Tốc độ cực đại:
Gia tốc cực đại:
Câu 50
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
c) Độ cứng của lò xo:
Độ dãn của lò xo khi vật ở vị trí cân bằng là:
Chiều dài của lò xo khi chưa biến dạng:
Độ lớn lực đàn hồi lúc đó là:

Câu 51
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 52
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Tần số góc:
Từ đồ thị xác định được v = 4 cm/s
Gia tốc cực đại:
Câu 53
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
c) Tại thì :
Lấy kết quả vì theo đồ thị, tại thời điểm , vật đang chuyển động nhanh dần theo chiều âm của trục tọa độ. Tức là nó đang đi từ phía biên dương về vị tri cân bằng. Do đó, li độ dương.
Câu 54
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 55
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Khi đến địa phương mới, đồng hồ chạy chậm lại chứng tỏ chu kì Tˊ mới của nó thoả mãn . Thời gian chậm trong mỗi chu kì là: .
Số chu kì con lắc thực hiện trong một ngày ở địa phương mới là:
Do đó:
Với và
Thay số
Câu 56
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 57
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Khi góc , con lắc dao động với biên độ nhỏ nên được coi là dao động điều hoà với tần số góc:
Biên độ của con lắc: .
Tốc độ của vật khi qua vị trí cân bằng O:
Ở vị trí cân bằng, tổng hợp trọng lực và lực căng dây treo tác dụng lên vật đóng vai trò là lực hướng tâm:
Thay số được:
Câu 58
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Khi góc , dao động của con lắc đơn không phải là dao động điều hoà. Chọn gốc thế năng hấp dẫn tại điểm O, áp dụng định luật bảo toàn cơ năng cho chuyển động của con lắc đơn ở môi trường không có lực cản.
Lực căng dây:
Thay số:

Câu 59
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là B
Cơ năng của con lắc lò xo khi dao động điều hoà:
Câu 60
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Lời giải
Đáp án đúng là C
Cơ năng của vật dao động điều hoà:
- bằng thế năng khi vật ở vị trí biên
- bằng động năng khi vật ở vị trí cân bằng
- luôn bằng tổng động năng và thế năng tại mọi vị trí.
Câu 61
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án đúng là D
Đối với con lắc đơn thì động năng và thế năng hấp dẫn biến đổi qua lại, tổng của chúng chính là cơ năng.
Câu 62
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án đúng là A
Động năng cực đại = cơ năng =
Câu 63
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 64
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Từ đồ thị xác định được biên độ A = 2 cm
Tần số góc
Tốc độ cực đại:
Dựa vào đồ thị có động năng cực đại:
Câu 65
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 66
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
c) Khi vật có thì:
Với n=1 thì
Câu 67
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 68
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Với con lắc lò xo:
Do đó
Câu 69
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 70
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 71
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
c) Tần số góc
Biên độ
Câu 72
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 73
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Tần số góc:
Phương trình li độ và vận tốc của vật có dạng:
Tại nên ta có:
(1)
(2)
Giải hệ phương trình (1) và (2) ta được: và
Vậy phương trình li độ của vật:
Câu 74
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Tốc độ cực đại:
Gia tốc cực đại:
Câu 75
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 76
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 77
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
e) Khi thì
Với n=3 thì
Câu 78
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Từ đồ thị xác định được:
Thế năng cực đại:
Tần số: .
Câu 79
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tần số góc:
a) Tốc độ cực đại:
Câu 80
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 81
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
c) Khi thì:
Câu 82
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Từ đồ thị xác định được: v = 0,4 m/s
Câu 83
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Từ đồ thị xác định được chu kì
Câu 84
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
c) Tại thời điểm t = 1,5 s thì vận tốc là 0,3 m/s và đang tăng tức là vật đang đi từ biên âm về vị trí cân bằng, khi đó vật có li độ âm.
Câu 85
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Từ đồ thị xác định được a = 0,48 m/s và chu kì
nên
Câu 86
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 87
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 88
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
d) Tại , vật có gia tốc do đó vật đang ở vị tri biên dương:
Thế năng:
Câu 89
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là B
Đối với dao động tắt dần thì cơ năng giảm dần theo thời gian.
Câu 90
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là C
Dao động của quả lắc đồng hồ không tắt dần là vì trong đồng hồ có một nguồn năng lượng dự trữ, năng lượng mất đi sau mỗi chu kì dao động được bù lại từ nguồn năng lượng dự trữ này.
Câu 91
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là C
Dao động cưỡng bức có:
- Biên độ của dao động cưỡng bức không đổi.
- Tần số của dao động bằng tần số của ngoại lực cưỡng bức.
- Tần số ngoại lực càng lớn đến một giá trị nào đó thì biên độ của dao động cực đại sau đó tần số tăng thì biên độ giảm dần.
- Với một tần số ngoại lực xác định, biên độ ngoại lực càng lớn thì biên độ của dao động càng lớn.
Câu 92
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án đúng là D
A - sai vì dao động của đồng hồ quả lắc là dao động duy trì
B - sai vì biên độ còn phụ thuộc vào tần số của lực cưỡng bức
C – sai vì có trường hợp cộng hưởng có lợi (hộp đàn ghita,…)
Câu 93
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là C
Chu kì dao động riêng
Lực nào có tần số lực cưỡng bức càng gần với tần số riêng và biên độ lực cưỡng bức càng lớn thì con lắc dao động mạnh nhất.
Câu 94
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Biên độ dao động của vật m lớn nhất khi xảy ra cộng hưởng:
Câu 95
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 96
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Một số gợi ý:
– Xe chạy trên cầu, đã tác động làm cầu dao động. Khi xe vượt qua cầu, dao động của cầu sẽ tắt dần. Sự tắt dần dao động của cầu trong trường hợp này là có lợi.
– Khi em bé chơi xích đu, nếu không có lực đẩy liên tục, xích đu sẽ dao động tắt dần. Sự tắt dần dao động của xích đu trong trường hợp này là có hại.
– Do tác dụng của bộ phận giảm xóc, dao động của xe máy và người ngồi trên xe sau khi xe đi qua chỗ xóc bị tắt dần. Dao động tắt dần này là có lợi, giúp giảm sự khó chịu cho người ngồi trên xe.
Câu 97
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 98
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 99
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Cấu tạo chính của bộ phận giảm xóc xe máy gồm hai phần:
– Lò xo gắn giữa khung xe và trục bánh xe.
– Pít-tông chuyển động trong xi lanh dầu.
Khi xe qua chỗ xóc, lò xo nén, dãn đàn hồi làm cho khung xe dao động lên xuống. Khi đó, pít-tông dao động trong xi lanh dầu. Lực ma sát lớn trong dầu làm cho dao động của pít-tông tắt dần rất nhanh nên dao động của khung xe cũng tắt dần theo.
Câu 100
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Nếu tần số rung lắc của mặt đất khi xảy ra động đất bằng với tần số dao động riêng của nhịp cầu thì xảy ra hiện tượng cộng hưởng làm cho nhịp cầu rung lắc rất mạnh.
Khi xây dựng các công trình như cầu, toà nhà cao tầng tại một vị trí, cần nghiên cứu điều kiện địa chất nơi đó (lịch sử từng xảy ra động đất, khoảng tần số rung chấn...) để thiết kế các công trình có tần số riêng khác xa với khoảng tần số rung chấn.
Một giải pháp khác là khi xây dựng các công trình ở các khu vực thường xuyên xảy ra động đất, cần có hệ thống hấp thụ năng lượng dao động khi các công trình rung lắc do địa chấn. Khi đó, các dao động sau địa chấn sẽ tắt nhanh và giảm nguy cơ sập đổ.
Câu 101
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tần số nhịp bước chân của đoàn quân trùng với tần số dao động riêng của cầu làm xảy ra hiện tượng cộng hưởng.
Cách phòng tránh: Không hành quân bước đều khi đi qua cầu.
Câu 102
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 103
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Nước trong xô sóng sánh mạnh nhất khi xảy ra cộng hưởng, chu kì dao động riêng của nước bằng chu kì nhịp bước chân của người.
Câu 104
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 105
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Mỗi phút, kim giây chuyển động 1 vòng và con lắc đồng hồ thực hiện chu kì.
→ Số chu kì con lắc thực hiện trong 10 ngày là:
(10,0 ngày).(24,0 giờ).(60,0 phút).(30,0 chu kì) = 432 000 chu kì
→ Tổng năng lượng tiêu hao trong 10 ngày là:
E = (432 000 chu kì).(0,100.10 J) = 43,2 J
Năng lượng này bằng độ giảm thế năng trọng trường của quả tạ, do đó, độ cao quả tạ bị giảm một đoạn: