TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SBT Vật lí 11 CTST Bài 8: Giao thoa sóng có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là A

Dùng nguyên lí chồng chất sóng để cộng đại số hai xung.

Câu 2

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Đáp án đúng là C

Vì hai sóng cùng pha nên tại trung điểm của đoạn S1_{1}S2_{2} cho sóng tổng hợp có biên độ bằng tổng hai biên độ của các sóng thành phần.

Câu 3

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Đáp án đúng là D

Vị trí vân sáng bậc 3 là: xs3=±3i{x}_{s3}=\pm 3i

Khoảng cách giữa hai vân sáng bậc 3 ở hai bên vân trung tầm là L = 6i

Câu 4

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Đáp án đúng là B

Khoảng vân: i=λDai=\frac{λD}{a}, sau khi thay đổi bước sóng có i′=λ′D′a′=1,5λD′a′i'=\frac{λ'D'}{a'}=\frac{1{,}5λD'}{a'}

Ta có: i=i′⇒λDa=1,5λD′a′i=i'\Rightarrow \frac{λD}{a}=\frac{1{,}5λD'}{a'}, để I không đổi thì tăng a 1,5 lần, giữ D không đổi.

Câu 5

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Đáp án đúng là A

Ta có: xs=3i=3⋅10−3=3λ⋅21⋅10−3{x}_{\text{s}}=3i=3\cdot {10}^{-3}=3\frac{λ\cdot 2}{1\cdot {10}^{-3}}. Suy ra: λ=500nmλ=500\text{nm}.

Câu 6

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Đáp án đúng là D

Vì hai nguồn dao động ngược pha nên trung điểm của đoạn thẳng nối hai nguồn cũng dao động ngược pha.

Câu 7

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Đáp án đúng là B

Ta có: λ=2510=2,5cmλ=\frac{25}{10}=2{,}5\text{cm}, điểm cách hai nguồn có biên độ cực đại khi hiệu khoảng cách từ điểm đó đến hai nguồn bằng số nguyên lần bước sóng, suy ra: d2−d1=15−10=5=2λ{d}_{2}-{d}_{1}=15-10=5=2λ thoả mãn.

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có điều kiện cực đại giao thoa: MA−MB=kλ=NA−NB\text{MA}-\text{MB}=kλ=\text{NA}-\text{NB} . (do M và N thuộc dùng một dãy). Suy ra: NB=NA−(MA−MB)=24−2=22cm\text{NB}=NA-(MA-MB)=24-2=22\text{cm}.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có: 4i=4λDa=4λ⋅1,501,20⋅10−3=3,60⋅10−34i=4\frac{λD}{a}=4\frac{λ\cdot 1{,}50}{1{,}20\cdot {10}^{-3}}=3{,}60\cdot {10}^{-3}. Suy ra: λ=720nmλ=720\text{nm}.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có: 4,5i−2i=2,5λDa=2,5560⋅10−9⋅1,2a=3⋅10−34{,}5i-2i=2{,}5\frac{λD}{a}=2{,}5\frac{560\cdot {10}^{-9}\cdot 1{,}2}{a}=3\cdot {10}^{-3}.

Suy ra: a=0,56mma=0{,}56\text{mm}.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

M cách A và B cách khoảng MA và MB sao cho thoả mãn điều kiện cực tiểu giao thoa:

MA−MB=(k+12)λ=λ2;3λ2;5λ2\text{MA}-\text{MB}=(k+\frac{1}{2})λ=\frac{λ}{2};\frac{3λ}{2};\frac{5λ}{2};

Vân đứng yên thứ ba tương ứng với k=2, nên MA−MB=5λ2\text{MA}-\text{MB}=\frac{5λ}{2}.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Để thay đổi từ dãy cực đại bậc ba thành dãy cực đại bậc bốn kể từ đường trung trực của AB thì MA−MB=3λ1=4λ2⇒3vf1=4vf2\text{MA}-\text{MB}=3{λ}_{1}=4{λ}_{2}\Rightarrow 3\frac{v}{{f}_{1}}=4\frac{v}{{f}_{2}}.

Từ đó suy ra: f2=43f1=32Hz{f}_{2}=\frac{4}{3}{f}_{1}=32\text{Hz}.

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

b) Để thay đổi từ dãy cực đại bậc ba thành dãy đứng yên thứ ba kể từ đường trung trực của AB thì MA−MB=3λ1=2,5λ2⇒3vf1=2,5vf3\text{MA}-\text{MB}=3{λ}_{1}=2{,}5{λ}_{2}\Rightarrow 3\frac{v}{{f}_{1}}=2{,}5\frac{v}{{f}_{3}}.

Từ đó suy ra: f3=2,53f1=20Hz{f}_{3}=\frac{2{,}5}{3}{f}_{1}=20\text{Hz}.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có: λ=205=4cmλ=\frac{20}{5}=4\text{cm};

uM=u1+u2=Acos(ωt−2πx1λ)+Acos(ωt−2πx2λ).{u}_{\text{M}}={u}_{1}+{u}_{2}=A\text{cos}(ωt-\frac{2π{x}_{1}}{λ})+A\text{cos}(ωt-\frac{2π{x}_{2}}{λ}).

Suy ra: uM=2Acosπx1−x2λcos(ωt−πx1+x2λ)=52cos(10πt−3,85π)cm{u}_{\text{M}}=2A\text{cos}π\frac{{x}_{1}-{x}_{2}}{λ}\text{cos}(ωt-π\frac{{x}_{1}+{x}_{2}}{λ})=5\sqrt{2}\text{cos}(10πt-3{,}85π)\text{cm}.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

b) AN−BN=10cm=2,5λ\text{AN}-\text{BN}=10\text{cm}=2{,}5λ : N nằm trên dãy đứng yên thứ ba kể từ cực đại trung tâm, gần phía A hơn.

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Theo đề bài, N nằm ở dãy cực đại bậc một kể từ cực đại trung tâm. Do đó:

NA−NB=kλ⇒202+402−102+402=1⋅v10\text{NA}-\text{NB}=kλ\Rightarrow \sqrt{{20}^{2}+{40}^{2}}-\sqrt{{10}^{2}+{40}^{2}}=1\cdot \frac{v}{10}.

Suy ra: v≈35cm/sv\approx 35\text{cm/s} .

Câu 17

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

b) Để điểm N đứng yên thì N phải nằm trên dãy cực tiểu.

Ta có: NA−NB=(k+12)λ=(k+12)35f\text{NA}-\text{NB}=(k+\frac{1}{2})λ=(k+\frac{1}{2})\frac{35}{f}.

Suy ra: f=10(k+12)⇒f=5Hz;15Hz;25Hz;…f=10(k+\frac{1}{2})\Rightarrow f=5\text{Hz};15\text{Hz};25\text{Hz};\ldots

Câu 18

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có: λ=5025=2,0cmλ=\frac{50}{25}=2{,}0\text{cm}.

Gọi M là một điểm dao động với biên độ cực đại nằm trên AB:

Ta có: {MA−MB=kλMA+MB=AB⇒MA=kλ2+AB2\{\begin{matrix}\text{MA}-\text{MB}=kλ \\ \text{MA}+\text{MB}=\text{AB}\end{matrix}\Rightarrow \text{MA}=\frac{kλ}{2}+\frac{\text{AB}}{2}.

Vì: 0<MA<AB⇒−ABλ<k<ABλ⇒−6,5<k<6,50<\text{MA}<\text{AB}\Rightarrow -\frac{\text{AB}}{λ}<k<\frac{\text{AB}}{λ}\Rightarrow -6{,}5<k<6{,}5

⇒k=0,±1,±2,±3,±4,±5,±6\Rightarrow k=0,\pm 1,\pm 2,\pm 3,\pm 4,\pm 5,\pm 6.

Có 13 dãy gồm những điểm dao động với biên độ cực đại.

Tương tự, với những điểm đứng yên: −7<k<6⇒k=0,±1,±2,±3,±4,±5,−6-7<k<6\Rightarrow k=0,\pm 1,\pm 2,\pm 3,\pm 4,\pm 5,-6 nên có 12 dãy gồm những điểm đứng yên.

Câu 19

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

b) Gọi M1_{1} và M2_{2} là hai điểm liên tiếp trên AB dao động với biên độ cực đại, với M1A>M2A{M}_{1}A>{M}_{2}A:

M1A−M2A=kλ2+AB2−((k−1)λ2+AB2)=λ2=1,0cm.{\text{M}}_{1}\text{A}-{\text{M}}_{2}\text{A}=k\frac{λ}{2}+\frac{\text{AB}}{2}-((k-1)\frac{λ}{2}+\frac{\text{AB}}{2})=\frac{λ}{2}=1{,}0\text{cm}.

Tương tự, khoảng cách giữa hai điểm liên tiếp đứng yên trên AB cũng bằng 1,0cm1{,}0\text{cm}.

Câu 20

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

c) Khoảng cách giữa một điểm dao động với biên độ cực đại và một điểm đứng yên kế cận là λ4=0,50cm\frac{λ}{4}=0{,}50\text{cm}.

Lưu ý: Hiện tương xảy ra doc theo đoạn thẳng nối hai nguồn tương tư hiện tượng sóng dừng, trong đó các điểm dao động với biên độ cực đại là các bụng sóng và các điểm đứng yên là các nút sóng (xem chi tiết bài 9. Sóng dừng).

Câu 21

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có: 6i=6λ1Da⇒6λ1⋅1,000,40⋅10−3=9,00⋅10−36i=6\frac{{λ}_{1}D}{a}\Rightarrow 6\frac{{λ}_{1}\cdot 1{,}00}{0{,}40\cdot {10}^{-3}}=9{,}00\cdot {10}^{-3}. Suy ra: λ1=600nm{λ}_{1}=600\text{nm}.

Câu 22

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

b) Tại vân trung tâm hai ánh sáng đơn sắc λ1{λ}_{1} và λ2{λ}_{2} cho vân sáng trùng nhau nên vân trung tâm có màu hỗn hợp của hai ánh sáng đơn sắc. Vị trí vân cùng màu với vân trung tâm là vị trí hai vân sáng tương ứng của λ1{λ}_{1} và λ2{λ}_{2} trùng nhau:

k1λ1Da=k2λ2Da⇒k1λ1=k2λ2{k}_{1}\frac{{λ}_{1}D}{a}={k}_{2}\frac{{λ}_{2}D}{a}\Rightarrow {k}_{1}{λ}_{1}={k}_{2}{λ}_{2}. Suy ra: k1=400600k2{k}_{1}=\frac{400}{600}{k}_{2}

Vì k1{k}_{1} và k2{k}_{2} là số nguyên nên suy ra giá trị tương ứng của k1,k2{k}_{1},{k}_{2} là:k1=±2,±4{k}_{1}=\pm 2,\pm 4 , ±6,…\pm 6,\ldots và k2=±3,±6,±9,…{k}_{2}=\pm 3,\pm 6,\pm 9,\ldots

Vị trí vân cùng màu và gần vân trung tâm nhất tương ứng với k1=±2{k}_{1}=\pm 2 và k2=±3{k}_{2}=\pm 3: x1=x2⇔k1i1=k2i2=±3mm{x}_{1}={x}_{2}\Leftrightarrow {k}_{1}{i}_{1}={k}_{2}{i}_{2}=\pm 3\text{mm} (ở hai phía so với vân trung tâm).

Câu 23

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có: i=λDa=600⋅10−9⋅21,20⋅10−3=1,00mmi=\frac{λD}{a}=\frac{600\cdot {10}^{-9}\cdot 2}{1{,}20\cdot {10}^{-3}}=1{,}00\text{mm}.

xMi=6\frac{{x}_{\text{M}}}{i}=6: tại M có vân sáng bậc sáu.

xNi=9,5:\frac{{x}_{\text{N}}}{i}=9{,}5: tại N có vân tối thứ mười.

Câu 24

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

b) Không kể các vân tại M và N, trong khoảng giữa M, N có ba vân sáng (bậc bảy, bậc tám và bậc chín) và ba vân tối (thứ bảy, thứ tám và thứ chín).

Câu 25

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) xd1−xt1=1λdDa−1λtDa=2,40mm{x}_{d1}-{x}_{\text{t}1}=1\frac{{λ}_{d}D}{a}-1\frac{{λ}_{\text{t}}D}{a}=2{,}40\text{mm}: Trong khoảng giữa vân sáng bậc một màu đỏ và vân sáng bậc một màu tím là dải màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím như màu cầu vồng (quang phổ bậc một của ánh sáng trắng).

Câu 26

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

b) xd2−xt2=2λdDa−2λtDa=2(xd1−xt1)=4,80mm{x}_{d2}-{x}_{\text{t}2}=2\frac{{λ}_{d}D}{a}-2\frac{{λ}_{\text{t}}D}{a}=2({x}_{\text{d}1}-{x}_{\text{t}1})=4{,}80\text{mm}; xt3=3λtDa=8,00mm,xd2=2λdDa≈10,13mm:xt3>xd2{x}_{\text{t}3}=3\frac{{λ}_{\text{t}}D}{a}=8{,}00\text{mm},{x}_{\text{d}2}=2\frac{{λ}_{\text{d}}D}{a}\approx 10{,}13\text{mm}:{x}_{\text{t}3}>{x}_{\text{d}2}, suy ra vân sáng bậc ba màu tím nằm trong vùng quang phổ bậc hai nên vùng quang phổ bậc hai này không có dải màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím như màu cầu vồng.

Câu 27

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có: xd4=4λdDa;xs=kλDa{x}_{d4}=4\frac{{λ}_{\text{d}}D}{a};{x}_{\text{s}}=k\frac{λD}{a}; các ánh sáng đơn sắc khác cho vân sáng tại vị trí này khi 4λd=kλ4{λ}_{\text{d}}=kλ.

Mà 400≤λ≤750400\le λ\le 750. Suy ra: 4<k≤7,5⇒k=5,6,74<k\le 7{,}5\Rightarrow k=5{,}6{,}7.

Ba ánh sáng đơn sắc khác cho vân sáng trùng lên vân sáng bậc bốn của ánh sáng đỏ, có bước sóng lần lượt là: 429 nm, 500 nm và 600 nm.