TopStudy

Ngữ văn · Lớp 10

Giải SBT Văn 10 Bài 3: Giao cảm với thiên nhiên có đáp án

32 câu · 48 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Đọc văn bản Hương Sơn phong cảnh, Thơ duyên (Bài 3) và thực hiện các yêu cầu dưới đây:

Phân tích diễn biến tình cảm, cảm xúc của chủ thể trữ tình trong bài thơ Hương Sơn phong cảnh.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Diễn biến tình cảm, cảm xúc của chủ thể trữ tình qua từng phần của bài thơ

Vị tríCảm xúc của chủ thể trữ tình
Khổ đầu: câu 1 đến câu 4Cảm xúc trước vẻ đẹp như nơi cõi phật của toàn cảnh Hương Sơn
Khổ giữa: câu 5 đến câu 16Say mê, đắm chìm trước vẻ đẹp thanh khiết, trong ngần của thiên nhiên, cũng như sự hòa quyện giữa thiên nhiên và những công trình kiến trúc tài hoa, khéo léo của con người
Khổ xếp: câu 17 đến hếtCảm xúc tự thốt lên thành lời: “Càng trông phong cảnh càng yêu!”

Câu 2

1 điểm
Nhận xét về vai trò của vần và nhịp trong bài thơ Hương Sơn phong cảnh.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Vai trò của vần: Tạo nên sự liên kết về mặt âm thanh theo chiều dọc cho bài thơ, vần chân: nay (câu 2), mây mây (câu 3), phải (câu 4), trái (câu 5), kinh (câu 6), kình (câu 7) …; vần lưng: mây mây (câu 3), đây (câu 4), kình (câu 4), mình (câu 8).

- Vai trò của nhịp: Cách ngắt nhịp trong bài thơ theo thể hát nói khá đa dạng. Sự đan xen câu dài, ngắn; cách ngắt nhịp trong mỗi câu thơ, lúc nhanh, lúc chậm, lúc khoan thai, khi gấp gáp như bước chân du khách thưởng lãm phong cảnh núi rừng tươi đẹp, trữ tình, thoát tục, phù hợp với niềm bay bổng của tâm hồn du khách lúc như tỉnh, lại có lúc như mơ.

Câu 3

1 điểm

Trước những sắc thái và thời khắc khác nhau của bức tranh thiên nhiên chiều thu, duyên tình giữa “anh” và “em” có sự thay đổi như thế nào qua các khổ thư trong bài Thơ duyên? Có thể trả lời dựa vào bảng sau (làm vào vở):

Khổ thơSắc thái thiên nhiênDuyên tình giữa “anh” và “em”
Khổ …
Khổ …
…
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Khổ thơSắc thái thiên nhiênDuyên tình giữa “anh” và “em”
1Cảnh sắc tươi vui, trong sáng, hữu tình; huyền diệu.Cảnh sắc khơi gợi duyên tình
2,3Con đường mời gọi những bước chân tình tứ giữa hai ngườiBề ngoài: “điềm nhiên”, “lững đững”, … nhưng bên trong: “…lòng ta” đã “nghe ý bạn”, đã “lần đầu rung động nỗi thương yêu” và anh với em đã gắn bó như “một cặp vần”.
4Chiều thu sương lạnh xuống dần, chòm mây cô đơn, cánh chim cô độc …, đều tìm về nơi chốn của mình. Bước chuyển sự sống, không gian cuối buổi chiều, trước hoàng hôn mở ra bước chuyển của tâm trạng, cảm xúc.Tâm hồn cả anh lẫn em rung động hòa nhịp với mây biếc/ cò trắng/ cánh chim/ hoa sương/ …
5Không gian chan hòa sắc thu, tình thu. Mùa thu đến rất nhẹ, “thu lặng”, “thu êm” khiến anh và em ngơ ngẩn.Trông cảnh chiều thu mà lòng “ngơ ngẩn”, khiến: “Lòng anh thôi đã cưới lòng em”. Sự xui khiến đầy ma lực: không thể cưỡng lại được.

Câu 4

1 điểm
Chỉ ra nét độc đáo trong cách cảm nhận và miêu tả thiên nhiên mùa thu của Xuân Diệu qua Thơ duyên (có thể so sánh với một vài bài thơ khác để làm rõ nét đọc đáo ấy)
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Xuân Diệu cảm nhận và miêu tả thiên nhiên mùa thu trong Thơ duyên rất độc đáo và gợi cảm. Ví dụ ở câu kết cuối bài “Lòng anh thôi đã cưới lòng em”, tác giả không dùng từ “phải lòng” hay “anh cưới em” mà là “lòng anh cưới em”. Chúng ta vẫn thường nghĩ đến mùa thu là một mùa tuy lãng mạn nhưng cũng buồn bã, cô đơn. Đó là tâm trạng phổ biến trong mỗi bài thơ về mùa thu của các tác giả, như trong Thu điếu của Nguyễn Khuyến. Tuy nhiên, khi đọc Thơ duyên ta lại thấy sự yêu đời, tươi trẻ trong những “duyên tình” qua sự gắn bó, tươi mới của cảnh vật thiên nhiên khi vào thu.

Câu 5

1 điểm

Đọc văn bản Bầu trời đã trở về và thực hiện các câu hỏi và bài tập nêu phía dưới:

Bầu trời đã trở về

Xuân Quỳnh

Bầu trời đã trở về

Cao và xanh biết mấy

Mái nhà như sóng dậy

Con đường như dòng sông

Mặt đất nắng mênh mông

Những bài ca không dứt

Mỗi sáng dậy tôi chào mặt đất

Chào cỏ hoa vươn tới bầu trời

Chào ngôi nhà mới xây

Chào những con người

Đi nườm nượp dưới trời xanh vô tận

Mỗi sáng dậy tôi chào mặt đất

Những đàn ong kiếm mật buổi ban mai

Cỏ bên sông, và bãi sa bồi

Phù sa ướt còn nồng mùi cá

Cành đước mặn, cây ngô trong kẽ đá

Những con đường khuất sau lá rừng xưa …

Bầu trời xanh hơn cả lúc nằm mơ

Và hạnh phúc trong bàn tay có thật:

Chiếc áo mắc trên tường

Màu hoa sau cửa kính

Nồi cơm reo trên ngọn lửa bếp đèn

Anh trở vể, trời xanh của riêng em.

(In trong Gió lào cát trắng, Tự hát, Hoa cỏ may,

NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2014)

Khái quát nội dung chính của văn bản trên.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Bài thơ nói về những niềm vui giản dị của cuộc sống để ta thêm quý mến và trân trọng cuộc sống này nhiều hơn.

Câu 6

1 điểm
Thơ trữ tình có mấy dạng chủ thể trữ tình? Trong văn bản này, chủ thể trữ tình thuộc dạng nào?
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm
Dùng dấu gạch xiên (/) để gạch nhịp của các dòng thơ. Bạn có nhận xét gì về nhịp của bài thơ?
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm
Theo bạn, thơ tự do có quy định vị trí của vần không? Hãy quan sát cách gieo vần của văn bản trên và nhận xét về tác dụng của chúng.
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm
Phát biểu cảm nhận của bạn về ý nghĩa của việc lặp lại dòng thơ: “Mỗi sáng dậy tôi chào mặt đất”.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm
Hình ảnh trong bài thơ gần gũi, tươi mới và tràn đầy sức sống. Bạn có đồng tình với nhận xét này không? Đưa ra lí lẽ và minh chứng làm rõ vì sao đồng tình/ không đồng tình.
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

1 điểm
Hình ảnh “bầu trời” ở mỗi khổ thơ được miêu tả từ những góc nhìn khác nhau. Theo bạn, hình ảnh bầu trời – “trời xanh” ở khổ kết có phải là một ẩn dụ không?
Xem đáp án và lời giải

Câu 12

1 điểm
Bạn tâm đắc với cách sử dụng từ ngữ trong dòng thơ/ khổ thơ nào nhất?
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

1 điểm

Tìm và sửa lỗi dùng từ trong các trường hợp sau:

a. Thời cơ đã chín mùi nhưng họ lại không biết nắm bắt.

b. Nó không giấu giếm với ba mẹ chuyện gì.

c. Tôi rất thích bài “Thơ duyên” của Xuân Diệu vì bài “Thơ duyên” của Xuân Diệu rất hay

Xem đáp án và lời giải

Câu 14

1 điểm
Đặt câu với các từ ngữ sau để thấy rõ sự khác biệt về ý nghĩa của chúng: làm bộ, làm dáng, làm cao.
Xem đáp án và lời giải

Câu 15

1 điểm

Tìm và sửa lỗi dùng từ trong trường hợp sau đây:

Thiên nhiên đất nước ta tươi đẹp ghê gớm. (Bài văn miêu tả của học sinh)

Xem đáp án và lời giải

Câu 16

1 điểm

Tìm và sửa lỗi dùng từ trong trường hợp sau đây:

Tôi rất quý bà chủ nhà trọ. Bà ta rất tốt bụng.

Xem đáp án và lời giải

Câu 17

1 điểm

Tìm và sửa lỗi dùng từ trong trường hợp sau đây:

Để làm được các bài tập thực hành, chúng tôi phải đọc thật kĩ phần trí thức trong sách giáo khoa.

Xem đáp án và lời giải

Câu 18

1 điểm

Tìm và sửa lỗi dùng từ trong trường hợp sau đây:

Anh ấy chẳng quan tâm những gì tôi nói.

Xem đáp án và lời giải

Câu 19

1 điểm

Đặt câu với những từ ngữ sau để làm rõ sự khác biệt về ý nghĩa của chúng:

Bóng bẩy, bóng nhẫy, bóng loáng

Xem đáp án và lời giải

Câu 20

1 điểm

Đặt câu với những từ ngữ sau để làm rõ sự khác biệt về ý nghĩa của chúng:

Cứng cỏi, cứng cáp, cứng rắn

Xem đáp án và lời giải

Câu 21

1 điểm

Đặt câu với những từ ngữ sau để làm rõ sự khác biệt về ý nghĩa của chúng:

Văn học, văn hóa, văn chương

Xem đáp án và lời giải

Câu 22

1 điểm
Chọn ít nhất mọt từ ngữ bạn cho là độc đáo trong bài Thơ duyên, sau đó phân tích cái hay, cái đẹp của cách dùng từ ngữ ấy.
Xem đáp án và lời giải

Câu 23

1 điểm
Viết một đoạn văn ngắn khoảng 150 chữ về chủ đề vẻ đẹp của thiên nhiên trong đó có sử dụng ít nhất ba từ ngữ mô tả thiên nhiên trong văn bản Hương Sơn phong cảnh.
Xem đáp án và lời giải

Câu 24

1 điểm
Dùng Bảng kiểm kĩ năng viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá một bài thơ để đánh giá ngữ liệu tham khảo (SGK).
Xem đáp án và lời giải

Câu 25

1 điểm

Đọc đề bài dưới đây:

Đề bài: Viết bài văn nghị luận phân tích một bài thơ theo những yêu cầu sau:

Phân tích bài thơ về vẻ đẹp thiên nhiên, niềm giao cảm giữa con người với thiên nhiên:

“Tự bén hơi xuân tốt lại thêm

Đầy buồng lạ màu thâu đêm

Tình thư một bức phong còn kín

Gió nơi đâu gượng mở xem.”

(Cây chuối – Nguyễn Trãi)

Bạn hãy:

Xác định đề tài, mục đích viết, người đọc mà bài viết hướng tới.

Xem đáp án và lời giải

Câu 26

1 điểm
Tìm ý, lập dàn ý cho bài viết; khi lập dàn ý, chú ý tính lô-gic của các luận điểm, đảm bải tính chặt chẽ của văn bản.
Xem đáp án và lời giải

Câu 27

1 điểm
Dựa vào dàn ý, viết đoạn mở bài và một số đoạn của thân bài.
Xem đáp án và lời giải

Câu 28

1 điểm
Viết tiếp các đoạn thân bài, kết bài và hoàn tất bài viết.
Xem đáp án và lời giải

Câu 29

1 điểm
Đọc lại, chỉnh sửa và rút kinh nghiệm (sử dụng Bảng kiểm kĩ năng viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá một bài thơ).
Xem đáp án và lời giải

Câu 30

1 điểm

Đọc đề bài dưới đây:

Đề bài: Trình bày ý kiến của bạn về một trong những vấn đề sau:

- Phân tích nội dung, nghệ thuật của một bài ca dao viết về thiên nhiên.

- Phân tích nội dung, nghệ thuật của một bài thơ (ngắn) về mối giao cảm của con người với thiên nhiên.

Bạn hãy:

Sử dụng những nội dung đã thực hiện ở phần Viết.

Xem đáp án và lời giải

Câu 31

1 điểm
Luyện tập và trình bày bài nói theo dàn bài đã chuẩn bị.
Xem đáp án và lời giải

Câu 32

1 điểm
Giả định một số tình huống người nghe có thể chưa đồng tình với một vài vấn đề bạn trình bày, bạn cần chuẩn bị tâm thế tiếp nhận câu hỏi trên tinh thần cầu thị để có những trao đổi, phản hồi tích cực nhất.
Xem đáp án và lời giải

Tất cả đề Giao cảm với thiên nhiên (Thơ) · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 10